Şifa penceresi

Zencefil

2011-05-16T06:07:00.000-07:00

Zencefil; genellikle ekvatoral iklim özelliklerine sahip olan ülkelerde yetişmekte olan sarımsı gri renklere sahip ve yuvarlak biçimli bir bitkidir. Toprağın yaklaşık olarak iki – üç karış altında yetişmekte ve yapı olarak düğüme benzeyen köklere sahip olmaktadır. Ülkemizde ise zencefilin ticaret amacı güdülmeyen yetiştiriciliği yapıldığı bilinmektedir. Türkiye’de kullanılacak özelliklere sahip olmayan bir bitkidir. Özellikle uzak doğu toplumları (çin, Hindistan, Bangladeş) üretimini yaparak pek çok konuda bitkisel olarak şifa aramaktadırlar.

Yapılan araştırmalarda Uzak Doğu topluluklarında ve özellikle Çin’de yirmi asırdır üretimini yapıldığı bilinmektedir. Hemen hemen toplumun her kesimi tarafından da aktif olarak kullanılmaktadır. Çin’de her türlü sindirim rahatsızlığında ( ishal, su kaybı, mide rahatsızlıkları, bağırsak hastalıkları) aktif olarak kullanılmaktadır. Hindistan’da ise aktif olarak bu bitki çocuk hastalıklarında ve enfeksiyon kaynaklı rahatsızlıklarda sıklıkla kullanılmaktadır. Ülkemizde her ne kadar çok fazla bilinip kullanılmasa da tüm Dünya’da sıklıkla tercih edilen ve aranılan bir baharat türüdür.
Bu kadar ünlü olmasının temel özelliği de bu bitkinin grip ve nezleye karşı aktif olarak mücadele etmesidir. Yapılan araştırmalarda zencefilin soğuk algınlıklarına karşı aktif olarak kullanıldığını ve etkili bir mücadele yöntemi olduğunu ortaya çıkarmıştır. Genel olarak değinmek gerekirse 5.000 yıla yakın bir süredir, dünya üzerinde bulunmaktadır. Ilıman iklimin yaygın olduğu tüm topraklardan Dünya’ya sunulmuş büyük bir nimettir.

Zencefilin Yapısal Özellikleri Ve Şekil Olarak İncelenmesi:

İlk bakışta genellikle birbiri içine yerleşmiş yuvarlak yumrular şeklinde görülen ve bu özelliği ile dikkat çeken bir kök yapısına sahiptir. Toprağın sertliğine göre değişkenlik gösterse bile genellikle toprağın 10 ile 30 cm alt kısımlarında bulunmaktadır. Bu kökün üzerinde ise birbiri içine kenetlenmiş gibi duran ve su üzerine damlayan dalgalar hissi veren halkalar şeklinde yayılım göstermektedir. Yapı olarak incelendiğinde ise bu bitkinin gövdesi birbiri içerisine yerleşmiş bir yapı olduğu dikkatleri çekmektedir. Yaprakları ise ilk zamanlarda küçük birer çubuk şeklinde olmasına rağmen ilerleyen zamanlarda gövdeden ayrılarak yaprak halini almaktadırlar. Zencefil çiçekli bir bitkidir. Genellikle yeşil renkte olan çiçekleri oldukça geniş bir renk aralığına da sahiptir.

Etken Maddelerini incelememiz gerekirse

Zencefil bitkisinin tüm Dünya’da aktif olarak kullanılmasının temel nedeni bünyesinde bulunduğu uçucu yağlardır. İçeriğinde bulunan fenol bileşikleri de popülerliğini artıran bir diğer özelliktir. Aynı zamanda içeriğinde bulundurduğu nişasta ve kalsiyum da önemli bir etkendir. B vitaminleri ve C vitaminin de bulunması sağlık açısından tercih edilmesine sebeptir.

Zencefil Bitkisi Neden Tercih Edilmelidir

• İçeriğinde bulunan yağ asitlerinden dolayı iştah açmaktadır.
• Antiseptik maddeler barındırdığından dolayı da kanı temizler
• Doğu Asya ülkelerinde de kullanıldığı gibi mide faaliyetlerini düzenler
• Özellikle hamile bayanlarda meydana gelen mide bulantılarını engellemektedir.
• Bağırsaklarda meydana gelen bazı maddelerin kolaylıkla dışarı atılmasını sağlar
• Solunumun yeniden yapılandırılmasını sağlar
www.saglikvesifa.com/zencefil-zencefilin-faydalari-zencefilin-kullanimi-zencefilin-zararlari-nelerdir.html

Makattan Kan gelmesi(Rektal Kanama)

2011-05-16T06:04:00.000-07:00

Rektal kanama genelde tuvalet kağında veya dışkıda parlak kırmızı renginde kan ile kendini belli eder. Büyük abdestinizdeki koyu kırmızı rektal kanamanın en çok görüldüğü belirtidir. Rektal kanamasının en büyük nedeni basur memesi ismi verilen hemoroid. Makatta hemoroid ağrı ve damarların büyümesine neden olur. Hamileler ve büyük abdest yapan kişilerin zorlanarak yapmasının sebebi budur. Bu ağrı çok kısa sürede geçebilir, buna yönelik tedavi yöntemleride vardır. Yani ağrı yaşamadanda tedavi sayesinde ağrıları sonlandırabilirsiniz. Eğer ağrılar ve kanamalar çoksa hekime başvurmanız gerekmekte. Uzmanlar bu yönde ameliyatın çok düşük olduğunu söylüyor.

Enfeksiyonlu ishal: Bunun nedeni yiyecekler olabilir. Tarihi geçmiş ve bozuk yiyecekler sizi aniden ishal yapabilir ve mide bulantısı, baş ağrısı, karın ağrılarına yol açar. Yiyecekleri dikkatli bir şekilde tüketmekte yarar var.

Kolorektal kanser: 50 yaş üzeri kişilerde görülür. Bu yaş grubunda dışkı siyah ve koyu olur. Belirtileri:

İshal
Kabızlık
Büyük abdestde kanama
İnce dışkı
Katı dışkı
Karın ağrısı
Gaz
Kilo
Kramp

Tedavi

Uzmanlar tedavi olarak bolbol su içilmesini ve lifi yüksek yiyecekler yenmesini söylemktedir. Meyve ve sebzeleri bol bol tüketin. Egzersiz yapın.kaynak:saglikvesifa.com

Cilt Kanseri

2011-05-16T05:59:00.000-07:00

Uyarıcı Belirtilen Düzensiz sınırları olan küçük bir lezyon (yara, bere) ve vücutta veya kol ve bacaklarda kırmızı, beyaz, mavi veya mavi-siyah lekeler; cildin herhangi bir yerinde rengi inci beyazından siyaha kadar değişen yumru veya lezyonlar; avuç içi, ayak tabanı, el ve ayak parmaklarının uç kısımlarında koyu renkli lezyonlar; güneşe maruz kalmış cilt üzerinde daha koyu renkli beneklerle birlikte geniş kah-verengimsi lekeler; cildin herhangi bir yerinde kırmızımsı mor lekeler; ayak parmakları veya bacakta mor-kahverengi veya koyu mavi no-düller; yüz, kulak veya boyunda inci gibi veya mumlu gibi yumru veya şişler-, göğüs veya sırtta düz, ten rengi veya kahverengi yara izine benzer lezyonlar; yüz, kulaklar, boyun, eller veya kollarda pullu veya kabukla kaplı yüzeyi olan düz lezyon veya kırmızı nodul; herhangi bir bende görülen değişiklik veya iyileşmeyen bir yara.

Cilt Kanseri Önlenebilirmi?

Cilt kanseri önlenebilir. Kanseri önlemek için çok erken teşhis gerekiyor. Cilt kanserinde en büyük belirtli burundaki kızarıklık, vücutta kızarmalardır. Hastalığı geçiren kişi bu kızarmaları önemser ve bir hekime başvurursa, kanseri önlemek mümkün. Yapılan araştırmalar sonucu cilt kanseri riski 40 yaş sonrası için. Yani 40 yaşından itibaren vücutta çıkacak herhangi bir izi önemsemelisiniz.

Cilt Kanseri Belirtileri

Burunda kızarma
Kaşıntı
İğne batması

Günümüz de cilt kanserini tedavi etmek basit bir operasyon ile mümkün. Ancak erken tedavi çok önemli ve geç kalınmış kanserlerde ölüm riski bile vardır. Kanserin belirtilerini önemseyerek 40 yaşından sonra bunları yaşayan kimselerin başvuracağı dal: Plastik Cerrahtır. Bu belirtilerde uzun süre yani birkaç hafta süren kaşıntı, burun kızarması kanser olmanız yönünde belirtilerdir.

Elmanın faydaları

2011-04-22T12:25:00.000-07:00

Elma ülkemizde eylül ve ekim ayında başlamaktadır. Yani elmanın dalından kopma mevsimi (hasat) en iyi olarak adlandırılır. Elmadan en iyi ekim ayında yararlanılır. Bir elmadaki 100 gram 54 gram kaloriye tekabül etmektedir. Bu enerji ise yağdan değil meyvenin şekerindendir.

Elmanın faydaları

Organizmanın savunma sistemini güçlendirir.

Sinir ve kas sistemini için gereklidir.

Oligo ve element yönünden çok zengindir.

Sporda elma:

Spor öncesi yendiğinde (1 elma) yüksek oranda enerji verir.
Spora başladığınız zaman yerseniz organizmanıza çeşitli mineral ve vitamin yüklersiniz.
Spor sonrası ise %85 oranında su içeriğinizi tamamlar ve toksinleri vucuttan atar.

100 gram. elmada
Glucid % 12,6
Protid % 0,3
Su % 84,3
Lif % 2,5
Lipid % 0,3

Elmanın içindeki vitaminler:
B1, B2, PP, B5, B9, Provitamin A (karoten) dir.

Elmada C vitamini:

Elmanın sağladığı en önemli vitamin c vitaminidir. En fazla kabuğunda bulunur. Bu yüzden kabukları ile yenmesi önerilir.

Detaylı bilgiye elmanın faydaları linkinden ulaşabilirsiniz

İdeal kilonuzu yakalamak ve onu korumak

2011-04-18T16:38:00.000-07:00

İnsan vücudunun %70′i sudur. Vücudunuzda kabaca 38-50 litre su bulunur. Kaslarınızın ve kalbinizin %75′i, beyninizin ve böbreklerinizin %83′ü, akciğerlerinizin %86′sı ve gözlerinizin %95′i sudan oluşur. Hatta kemiklerinizin %22′si bile aslında sudur. O nedenle, bir anlamda siz, içtiğiniz şeysiniz. Eğer yeterince su içmezseniz -Amerikalıların çoğu içmez- veya yanlış içecekler içerseniz, vücudunuzu ve sağlığınızı riske atarsınız. Kilonuz bu risklerin görülebilir bir işaretidir. Bu nedenle sadece sağlıklı olmak için değil aynı zamanda ideal kilonuzu yakalamak ve onu korumak için de en önemli olan şeyin kaliteli su içmek olduğuna son derece inanıyorum.

Zayıflamanın 5 özel formülü

2011-04-18T16:35:00.000-07:00

Ülkemizdeki obezite salgınının çok büyük oranlara ulaşmasıyla birlikte, kilo vermek ve kilo korumak için bu 5 kolay ve temel kuralı uygulamaya başlamanın zamanı geldi.

Ülkemizdeki obezite salgınının çok büyük oranlara ulaşmasıyla birlikte, kilo vermek ve kilo korumak için bu 5 kolay ve temel kuralı uygulamaya başlamanın zamanı geldi. Dr. Oz Show’da tüm detayları anlatan Dr. Öz‘ün işte 5 altın kuralı;

1. Streç pantolon giymeyin; Giyiminiz kilo almak için bir erken uyarı sistemidir. Streç kıyafetler giyerek bilmeden kilo almanızı kolaylaştırırsınız.

2. Kötü kıyafetlerinizi dolabınızda tutmayın; Sağlıksız kilodayken giydiğiniz kıyafetleri dolabınızda tuttuğunuzda bu size kilo verememe durumunuzda kafanızda yedek bir plan oluşturur.

3. Dört ayaklı hayvanların etini haftada bir kereden fazla yemeyin; Dört ayaklı hayvanların eti, tavuk gibi iki ayaklı veya balık gibi ayaksız hayvanlara göre daha fazla doymuş yağ içerir.

4. Atıştırmalıklardan vazgeçin; Buzdolabını açmadan önce öğününüzü belirleyin, ihtiyacınız olan kadarını alın ve kapatın.

5. Akşam 19:30′dan sonra yemeyin; Gece geç saatlerde yemek yediğiniz zaman ne ölçüde yediğinizin farkına varamazsınız. Özellikle televizyonun karşısında yemek yeme olasılığınız yüksektir

Doğru zayıflamak için uzman tavsiyeleri

2011-04-18T16:32:00.000-07:00

Kilo verme, zayıflamak için verilen çaba çoğu zaman bir kabusa dönüşe bilir. İşte doğru kilo vermek , doğru zayıklamak için uzman tavsiyeleri

Bitip tükenmek bilmez bir çabadır zayıflamak. Gün biter, hafta biter, hatta yıl biter de kadınların kilo verme çabası bitmez. Bu kadar çabanın üstüne bir-iki kilo verince değmeyin hanımların keyfine!
“Nasıl olsa vücuttaki fazlalıklar gitti.” diye bir rahatlama ki sormayın; verilen kilolar olduğu gibi vücuda geri dönüyor. Haliyle dondurmadan, tatlıdan, pilavdan uzak zalim günler yeniden kapıda! Bu sefer yorucu ve nefsi bezdiren diyetlere başlanıyor. Haftalar aylar geçiyor bir sonuca varılamıyor; onca çabaya rağmen yağlar halen vücudu sarıp sarmalıyor. Kadınlar için kâbuslar kaçınılmaz; depresyon ise sonu gelmez bir yol oluyor.
Hal böyle olunca diyet yapmak eşittir ‘kilo alma sendromu’na dönüşüyor. Peki, zayıflamayı kilo alma sendromundan çıkarmak için ne yapmalıyız? Sema Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Uzmanı Hayrettin Mutlu’ya göre yapılması gereken ilk şey, sendrom oluşturacak ve kilo vermenizi önleyecek sebepleri ortadan kaldırmak. Mutlu, kış aylarında vücut yağlanmasının arttığını, yaz aylarında ise vücut yağ dokusunun azaldığını, bu yüzden diyet yapıp strese girmek yerine sağlıklı beslenmenin yollarıyla uğraşmak gerektiğini söylüyor. Mutsuz olmadan zayıflamak için toplumun olumsuz söylemlerini bir kenara bırakarak yağlarla savaşmayı öneriyor.

Mutlu, “İnsanları ‘kilo alma sendromuna’ yaz aylarında uygulanan şok diyetler itiyor. Bu diyetler zayıflatıyor fakat en ufak bir rahatlamada kiloları geri getiriyor. Tabii bu da diyet yapmayı sürekli kılıyor. Sendroma girmeden zayıflamanın tek çaresi var: Hızlı kilo verme hayallerini bir kenara bırakmak. Şunu unutmayın yavaş zayıflamaya çalışırsanız, verdiğiniz kiloları hemen geri almazsınız. Haliyle, ‘kilo alma sendromu’ gibi bir ruh haliyle mücadele etmemiş olursunuz.” diyor.
Mutlu’ya göre sendromu tetikleyen etkenlerden bir diğeri de sevdiğimiz lezzetleri hayatımızdan tamamıyla çıkarmaya çalışmak. İnsan sevdiği bir tatlıyı yiyemezse kilo vermesi zorlaşır, hatta strese girer. Burada önemli olan hiç yememek değil, az yemektir. Bir kilo baklava yemek yerine bir dilim baklava tatmayı tercih etmektir mesela.
Kilo alma sendromuna yakalanmamak için ne yapılmalı?
Hayrettin Mutlu (Sema Hastanesi Beslenme ve Diyetetik Uzmanı): Sürekli diyet yapıyor, kilo veremiyor ya da verdiğiniz kiloları geri alıyorsanız yapacağınız en önemli şey, beslenme düzeninizi biraz basitleştirmek. Bedeninizi rahat bırakın. Katı ve kısa süreli diyetler yerine uzman takibiyle ayda bir kilo vermeyi hedefleyin. Zayıflamayı amaç edinmek yerine zayıf kalmayı benimseyin. Sonra ‘zayıflayayım da ne şekilde olursa olsun zayıflayayım’ tavrıyla hiçbir şekilde diyet aramayın. Bu, sadece sorunu görmezden gelmektir. Siz kilolarınızı görmezden gelmek yerine, onlarla yüzleşin ki daha sağlıklı kilo vermek için kendinizi motive edebilesiniz. İradenizin güçlü olduğu noktasında telkinlerde bulunup bunu kendinize kanıtlayın. Piyasadaki haplardan uzak durun. Yemek yerken ağır olun, gerekirse çiğneme sürenizi uzatın, böylece çok yemiş hissine ulaşacaksınız. Hızlı ve büyük hedefler koyup kendinizi üzmeyin, küçük hedeflerle vereceğiniz kiloların mutluluğuna ulaşın.

Kadriye Şentürk Pehlivan (Sema Hastanesi Psikiyatri Uzmanı): Şişmanlık tedavisinde, fazla yemenin psikolojik sebepleri araştırılıp tedavi edilmezse zayıflatmak kolay olmuyor. Üstelik hasta kilo verse bile bu kilolar çok rahat geri alınabiliyor. Haliyle tekrarlayan kısır döngü kişileri daha çok mutsuz ediyor. Bu bakımdan, kilo vermeyi sendroma dönüştürmemek için hastayı diyet öncesi psikolojik olarak tedavi etmek gerekiyor. Kısacası sağlıklı kilo vermenin yolu psikolojik bir tedavi ile sağlanıyor. Çünkü psikolojik destek, kişinin kontrollü bir şekilde kilo verme sürecinde önemli bir rol oynuyor.

Gebe Kadının Ağız ve Diş Koruması

2010-07-28T03:27:00.000-07:00

GEBE KADININ AĞIZ VE DİŞ KORUMASI

Ağız ve diş korumasının amacı, kişinin yaşamı boyunca, ağız içi yapılarının sürekliliğini korumak ve daha iyiye götürmektir. Herkes, doğumdan başlayarak dişlerin korunması yönünde rol oynayan belli sayıda kesin kurala uymak zorundadır.

Dölyatağı içi yaşamın daha 27. gününde, diş organını oluşturacak yapıların hazırlandığı bilinmelidir. Böylece, olanakları oranında dinlenmesi ve her türlü hastalıktan kaçınması gereken gebe kadın için, genel sağlık korumasının ne derece önemli olduğu anlaşılmaktadır. Aşırı ölçüde olmamak koşuluyla, yalın ve çeşitli beslenmesi, kalsiyum bakımından zengin, şeker bakımından yoksun olmalıdır.

hamilelikte-dis-sagligi

BESLENME

Yeni doğmuş çocukta

Ana sütü, yeni doğmuş çocuğa en uygun besindir ve içindeki vitaminler yeterlidir. Demek ki beslenmeye her zaman ana sütüyle başlamak gerekir. Öte yandan, ana sütü emme, normal yüz-çene gelişmesini de sağlar; çünkü meme başı, kauçuk emziklerden daha serttir ve daha çok kas etkinliği gerektirir.

Çocukta

Süt, beslenmenin büyük bölümünü oluşturmalıdır. Geri kalanı, kalsiyum içeren yapraklı sebzeler, C vitamini veren meyveler ve taze sebzelerle sağlanır. Ayrıca hayvansal yağlar ve patates bol yenmelidir. Tahıllardan, D vitamini bakımından yoksul oldukları için, elden geldiğince kaçınılmalıdır.

Organizma aynı zamanda, çürüklere karşı çok önemli etkisi olan flüor gibi maddelere de gereksinir. Bu yüzden, çocuklara flüor hapları verilmesi öğütlenebilir. Son zamanlarda, içme sularının flü-orlanması konusunda uzun tartışmalar yapılmış ve Kuzey Avrupa ülkelerinde bu yöntem denenerek, çürük oranında çok belirgin bir düşüş gözlenmiştir. Çocuklarda çürük oluşmaması isteniyorsa, yemekler dışında fazla miktarda tatlı, şeker yemeleri önlenmelidir. Gerçekten dişleri bozuk çocukların hemen tümünde, çürüklerin sorumlusu tatlı maddelerdir. Aynı zamanda, çok sıcak ya da çok soğuk içeceklerden de kaçınmalıdır.

Erişkinde

Nicelik ve nitelik bakımından dengelenmiş bir besin rejimi gereklidir. Tatlılara gelince, çocuklardaki aynı önlemler alınmalıdır. Öte yandan, sert besinler öğütlenir; çünkü bunların çiğnenmesi bir kas gücü harcama gerektirir.

FIRÇALAMA

Her zaman ıslak bir fırçayla dişlerin bütün yüzleri ve dişler arasındaki aralıklar iyice fırçalanmalıdır. Dişler, kök boynu bölümünden serbest kenara doğru dikey olarak fırçalanır. İyi bir fırçalama 2-3 dakika sürmelidir. Her yemekten sonra, yani günde en aşağı 2 kez tekrarlanmalıdır. En önemlisi akşam fırçalamasıdır.

Dişlerin yüzleri üstünde diş taşları birikmesini önlemek için, ardarda, bir fırça, ipek ip ve diş çubuğu kullanılabilir. Öte yandan, hap ya da sıvı halinde hazırlanmış, diş taşını açığa çıkaran bir maddeden yararlanılabilir. Bunun için ağıza sözkonusu sıvıdan 2 damla konur ve dil dişler üstünden geçirilir. Daha sonra ağız çalkalanır ve bir ayna önünde dişler incelenir. Böylece diş taşının boyanmış olduğu görülür. Bu testin amacı, fırçalamanın etkililiği konusunda karar vermektir.

Diş fırçası

Günümüzde, biçimleri, boyları, sertlikleri, büyüklükleri, nitelikleri değişen her tür fırça bulunmaktadır. Fırçalamanın amacı, dişlerin dış, dil ve örtücü (yatay) yüzlerindeki ve dişeti oluğundaki taşları ortadan kaldırmaktır. Böylece, bir fırçalamayı elden geldiğince etkili kılan bazı ölçütler bulunabilir.

Her yere, özellikle azı dişlerinin dış yüzeylerine erişebilmesi için, fırçanın başı küçük olmalıdır.

Fırça naylon olmalıdır, çünkü uzun süre sağlam, sert kalması gerekir.

Hayvan kılından yapılan fırçaların çukurlaşma sakıncası vardır; bundan dolayı kısa sürede bakteri yuvası haline gelir.

Fırça, yumuşak olmalı ve dişeti oluğuna girebilmesi için kılları uzun olmalıdır. Kıllar bükülmeye başlayınca, fırça atılmalıdır (ortalama ömrü 2-3 aydır).

Diş macunu

Diş macunlarının yanısıra, toz ya da sıvı biçiminde temizleyiciler de vardır. Biçimi ne olursa olsun, içinde aşındırıcı madde bulunmamalıdır. O halde, ambalajı üstünde bileşimi yazılı olanlar yeğ tutulmalıdır. Öte yandan, bazı macunlar, dişler üstündeki yararlı etkisi bilinen flüor içerirler; özellikle çocuklarda bunların kullanılması yararlıdır.

İpek iplik

Diş aralarının kök sapma yakın bölümlerindeki diş plaklarını ortadan kaldırmakta yararlanılır. Bunun için, yaklaşık 50 sm uzunluğunda bir iplik alınır ve uçları 2 elin orta parmaklarına sarılır. Gerilen iplik, dişler arasına geçirilir. Parmaklar arasındaki aralık 2 sm’yi geçmemelidir. İplik yavaşça dişeti oluğuna sokulur ve her zaman diş çeperine güçlüce sürtülebilecek biçimde örtücü yüze doğru getirilir.

Diş çubuğu

Dişeti oluğundaki taşlan ya da dişler arasındaki mukoza uzantılarının büzüldüğü durumlarda dişlerarası aralıklardaki taşları ortadan kaldırmada kullanılır. Aynı zamanda, dişlerde köprüler ya da derin diş destek dokusu cepleri varsa kullanılması yararlıdır.

DENETİMLER

Dişlerde hiçbir belirti olmasa bile, yılda 2 kez, denetim için dişçiye gitmek alışkanlığı edinilmelidir. Çünkü, başlangıç halindeki bir çürüğü ortaya çıkarabilmenin tek yolu budur. Ağrı ortaya çıktığında, çok geç olmuştur. Bir çürük ne kadar erken ortaya çıkarılıp tedavi edilirse, o kadar az doku hastalanır ve dişleri yitirme olasılığı da o kadar azalır.

FLÜOR

XIX. yüzyıl sonunda ortaya çıkan çeşitli görüşler, 1942 yılında, diş çürükleriyle flüor arasındaki ilişki üstüne yapılan bir araştırmadan sonra, şu sonuca varmayı sağladı: İçme suyunda yaklaşık binde 1 oranında flüor bulunduğundan, diş çürüklerine raslanma sıklığında çok önemli bir düşüş gözlenmektedir.

Önerilen dozlarda, flüor zehirleyici değildir. Buna karşılık, bu maddenin fazlası (önerilen binde 1 oranın 1000 katı) aşağıdaki bozuklara neden olabilir:
— kemik dokusunda ve eklemlerde değişiklikler;

— ciddi süreğen flüor zehirlenmeleri (flüorozlar);

— diş bozunları (düzensiz sınırlı, sarı, mine lekeleri) .

Bununla birlikte, binde l’lik dozda flüor kesinlikle zararsızdır. Bu, suyu doğal olarak flüor bulunduran bölgelerdeki hastalık ve ölüm oranları karşılaştırılarak kanıtlanmıştır. Kalp hastalıkları, alerjiler, bellek bozuklukları, karaciğer, deri, kemikler, eklemler, ve benzerleri gibi üstünde hiçbir etkisi yoktur.

Üstelik, şu hastalıklarda yararlı olduğu kanıtlanmıştır:

— kemik dokusunun kireç yitimi;

— çok sayıda kemik iliği uru bulunması;

— Paget hastalığı.

FLÜORUN ETKİSİ

Flüor, dişi örten mine tabakasının eriyebilirliğini azaltmaktadır. Böylece:

— asitlere direncini artırır;

— bakteri öldürücü bir işlevi vardır-,

— diş minesi düzeyinde yoğunlukları yüksek olan kalsiyum fosfatların billurlaşmasını kolaylaştırır.

FLÜOR VERİLMESİ

Şu dönemlerde verilmesi çok yararlıdır: — dişin taç parçasının oluşması ve mirreralleşmesi döneminde (doğumdan 3-4 yıl sonra);

— dişlerin çıkımından önceki dönemde (sonraki 3-4 yıl);

— dişler çıktıktan sonraki dönemde; bu dönem de bazı düzeylerde (dişlerarası bölgede) yetersiz kalır.
Demek ki çocuklara flüor verilmesi yararlı olur.

Flüorun yerel uygulamayla diş minesi içine yayılmasının en iyi olduğu dönemin, diş minesinin tam olgunlaşmadığı dönemde, yani 30 yaştan önce olduğu unutulmamalıdır.

Flüor şu biçimlerde verilebilir:

— doğal flüorlu su;

— yapay flüorlanmış su (bu yöntemde suların flüorlanması zorunlu ölçümler gerektirir);

— flüorlanmış tuz (İsviçre’de);

— flüorlanmış un (Danimarka ve Hollanda’da);

— flüorlu ilaçlar (komprime ve tabletler, ağız gargaraları, diş macunu).

SONUÇ

Flüor verilmesi, ağız-diş bakımının düzeltilmesi ve besin rejiminin yeniden düzenlenmesiyle (daha âz şeker ve tatlı alınmasına dayanır) birlikte yürütülürse, daha iyi sonuç verir.

Kişisel düzlemde, flüorlu bir diş macunu, bütün önlemlerin başında gelir.

Bebeğin İlk Dişlerin Çıkması

2010-07-28T03:25:00.000-07:00

DİŞ ÇIKARMA

Anne, bebeğinin ilk dişini çıkarmasını sabırsızlıkla bekler. Gecikme olursa kaygıya kapılır.

Çocuğun büyümesiyle ilgili cetvellerde olduğu gibi, burada da ortalama değerler sözkonusu edilemez.

İlk dişlerinin 13 aylıkken çıkmasına karşın gecikmeyi hızla kapatan çocuklar görülmüştür.

İlk dişlenmede 20 diş vardır; toplam 48 kesici, 8 ön azı ve 4 köpekdişi çıkar:

— 6-12 ay arasında: 2 alt orta kesici, 2 üst orta kesici, 2 alt yan kesici, 2 üst yan kesici;

— 12-16 ay arasında: 2 alt ön azı, 2 üst ön azı;

— 18-20 ay arasında: 2 alt köpekdişi, 2 üst köpekdişi;

— 24-30 ay arasında: 2 alt ön azı, 2 üst ön azı.

Dişlerin patlamasına paralel olarak gelişen pek çok rahatsızlığı, anneler bu nedene bağlar. Çocuğun ağlaması, huzursuz olması gibi bazı belirtiler gerçekten dişlerin çıkışma bağlı olmakla birlikte, bu konuda pek umursamazlık göstermemek gerekir. Bebek canı yanıyormuş izlenimi veriyorsa, rahatlatıcı bir fitil vermekle yetinilebilir; ama, yüksek ateş, çok anormal sindirim bozuklukları ya da önemli bir burun-boğaz iltihabında, hekime başvurmak yeğ tutulmalıdır.
bebegin ilk disleri

Çocukların, yürüme denemeleri sırasında yüzüstü düşerek bir dişlerini kırdıkları olur. Dişin kalan parçası çok dayanıksızdır, gözetilmesi gerekir.

Kırık, dişeti düzeyindeyse, önce gazlı bez ya da pamukla bastırılarak kanama durdurulur ve çocuk dişçiye götürülür. Genellikle, ikinci dişlenmeyi beklemek tek çare olacaktır.

Kırık diş yerinden oynamışsa, dişçinin bunu çıkarması gerekebilir. Bağlantı sağlamsa, oynamanın bir süre sonra durması ve dişin yeniden hareketsizleşmesi beklenebilir.

Fizyolojik olsun ya da olmasın öğütlenmez; çünkü gereksizdir.

Üstelik, pis olduğu için burun-boğaz iltihaplarına yolaçar; anne de, mendili ya da önlüğü ile silerek yeniden çocuğun ağzına verir ya da kendisi yalayıp temizler (!). Bu davranışlar, çocuğa mikrop kaptırmak için birebirdir. Burun-boğaz iltihaplarının ve mikrop kökenli ishalin altında, bu davranışları aramak gerekir.

Üstelik, çocuk saatlerce emip duracağı için hava da yutar.

Gerçi emzik çocuğun uslu durmasını sağlayabilir. Ama, «emip durduğu sürece kimseyi rahatsız etmiyor!» diye düşünmek yanlıştır.

Ayrıca, emzik kötü bir alışkanlığa yolaçar; kolay kolay vazgeçilemez. 3 yaşma gelmiş çocuğun hâlâ ağzında emip durduğu bir şeyle dolaştığı görülür.

Bazıları, emecek bir şey bulamayan çocuğur başparmağını emeceğini, bunun dişleri çarpıltaca-ğını, zaten biberonların da dişleri çarpılttığını söylerler. Oysa, çocuk ellerini kullandığı için, başparmağını o kadar sık ememez; ayrıca, elleri sık sık yıkanmaktadır. Bir çocuğa ellerini yıkaması kesinlikle öğretilmelidir, ama, biberonunu yıkaması öğretilmez.

Ağız Biçim Bozuklukları – Çene Ortopedisi

2010-07-28T03:23:00.000-07:00

Uğraş alanı, çenedeki konumları bozuk olan ve küçük çapta biçim bozuklukları gösteren dişleri düzeltmek ve düzgün konuma getirmektir. Uzmanlık gerektiren karmaşık bir sorundur. Düzeltici tedavinin amacı aşadakiler gibi belirlenebilir:

— kemik gelişmesini ve dişlerin çıkışını, çiğneme işlevine uygun bir kapanma sağlayacak biçimde yönlendirmek;

— belli bir ölçüde, dişlerin çürümesini önlemek;

— dişlerin güzelliğini sağlamak.

Güzellik konusunda, düzeltici aygıtları yerli yersiz kullanmamak gerektiğini belirtmeliyiz Çocuk bu aygıtlara ruhsal açıdan tepki gösterebilir; ayrıca özellikle okul çağında, yani çocuğun düzgün konuşma gereksiniminin en çok olduğu çağda, bu aygıtlar konuşma güçlükleri de yaratabilir.

Tedavi için en uygun dönem, 5-10 yaş arasıdır; çünkü dişleri çıkmakta oldukları sırada yönlendirmek, çıktıktan sonra doğrultmaya çalışmaktan daha kolay olur. Aynı zamanda, zararlı alışkanlıklar (başparmağı, dili ya da dudakları emmeyi 7-8 yaşma kadar sürdürmek) bıraktırılmalıdır.

cene Ortopedisi

Tedavi için önerilen yöntemler çeşitli olduğundan, aralarında bir seçim yapmak güçtür. Tedavi, düzeltme aygıtını yerleştirmekle bitmez.

Gerçekten, kemik büyümesi dişlerin gelişmesinden bağımsızdır; kafatasının büyümesi bir yerde durursa, sonradan bu gecikmeyi kapatamaz. Öte yandan “çocuk, sözgelimi dişlerinin iriliğini babasından, çenesinin ufaklığını annesinden alabilir.

Bu nedenlerle, önlem olarak önce süt dişlerini daha sonra da ilk azı dişleri bir plan uyarınca çekmek ve kaslara yeniden eğitim uygulamak, ağızda rahatsızlık yaratan bir aygıt yerleştirmekten daha iyi olabilir.

Sonuçlarsak, bu sorunları ancak yetenekli uzmanlar çözebileceğinden, çene oıtopedisi uzmanlarına başvurmak gerekir.

Ağız Hastalıkları – Oluşum Bozuklukları

2010-07-28T03:18:00.000-07:00

Tavşandudağı: Üst dudağın birleşme bozukluğu sonucu, bir ya da iki yanlı yarık olmasıdır. Diş anormallikleriyle, burun kıkırdağı anormallikleriyle ve kurtağzıyla (damağın yarık olması) birlikte bulunabilir.

Sıkça raslanan ve 3 öğeyi ağrı ayrı ilgilendiren (dudaklar, burun delikleri ve dişetleri) bir oluşum bozukluğudur. Kalıtımın rolü büyüktür. Ailelerinde tavşan dudağı bulunan bir kadın ile erkeğin birbirleriylede evlenmemeleri önerilebilir.

Tavşandudağı çeşitli görünümlerde olabilir:

Ağız Hastalıkları - Oluşum Bozuklukları

— tek yanlı;

— çift yanlı;

— yalın (yalnızca yumuşak dokuları ilgilendirir);

— tam (dudak, üstçene ve damak kubbesini ilgilendirir, yani kurtağzıyla birliktedir).

En sık raslanan biçimler, tam ve çift yanlı olanlardır. Tavşandudağı ve kurtağzı durumlarında, beslenme tekniğine dikkat edilmezse, besinlerin akciğerlere kaçması ve orta kulak iltihaplanmalarıyla yaşam tehlikeye girer. Çocuk çok dikkatli ve dik tutularak beslenmelidir.

Tedavi cerrahidir; daha sonra da küçük düzeltme girişimleri gerekeceğinden, cerrahın çok usta olması gerekir. Tavşan dudağının tam biçimlerinde cerrahi tedaviye karşın, burun iyice biçimsiz kalır; çoğunlukla dişler de, yerleşim, konum ve sayı bakımından anormallikler gösterir. Kemik büyümesinde bozukluklar da görülebilir.

Pierre Robin Sendromu: Altçene geriye kaçıktır, ayrıca her iki çene (alt ve üst) gelişmemiştir. Bu durumdaki süt çocuğu yutma zorluğu çeker; ayrıca, dilin geriye düşmesi sonucu havasız kalmaya kadar varabilen solunum güçlüğü vardır. Sendrom çoğunlukla damakta bir yarıkla (kurtağzı) birliktedir.

Az raslanan, ama çok ciddi olan Pierre Robin çocukluk çağında sık sık hastaneye kaldırılmayı gerektirebilir.

Ağız İltihapları

2010-07-28T03:15:00.000-07:00

Birincil uçuk: Süt çocuklarında çok yaygın bir virüs olan uçuk virüsüyle (Herpes virüs) ilk temasa birincil uçuk denir; çoğunlukla farkına varılmaz; bazen de ateş ve ağızda kabarcıklar yapan bir hastalık biçiminde belirir; özellikle yeni doğmuş bebeklerde sık görülür. Yanakların içi, dişetleri ve dil, saydam ve ufak keseciklerle kaplanır. Dişetlerinde şişme, kanama ve ağrı olduğundan beslenme de zorlaşır.
Ağız İltihapları

Tek ihtilat, çocuğun hastalığı kendi kendine gözlerine bulaştırması olduğundan, alınabilecek tek önlem de ellerini bağlamaktır.

Pamukçuk: Bu hastalığa, Candida albicans adı verilen mantar türünün gelişmesi yolaçar. Salya salgısı az olduğundan ve süt kalıntılarının mayalanması sonucu ağız ortamı asitleştiğinden, süt bebeklerinde sık görülür.

Kreşlerde bir salgın hastalık sonucu antibiyotik tedavisine başvurulduğunda sık sık ortaya çıkar. Normalde biraz kırmızı renkli olan mukozada, küçük beyaz noktacıklar belirir, giderek büyür, düzensiz, kabarık, deriye tutunan, kaymaksı pullar haline gelir, daha sonra da sararır, kurur ve düşerler. Ateş yoktur, ama beslenme güç olarak ağrılıdır.

Tedavide hastalıklı bölgeye karbonatlı su, hattâ mantar ilacı sürülür; nistatin verilir.

Öteki ağız iltihapları: Dişlerin çıkışı enfeksiyonları kolaylaştırır. Temizlik kurallarına uymamak ve diş çürükleri de enfeksiyona uygun ortam hazırlar. Yukarda sayılanların dışında da çeşitli ağız iltihapları vardır-.

— kızartılı, hattâ kanamalı iltihaplar;

— impetigonun (çakmak hastalığının) ağız yerleşiminin devamı olan iltihaplar;

— yaralaşmalı iltihaplar.

Bunlar arasında aftları da saymak gerekir. Aftlar, nedenleri henüz iyi bilinemeyen, sarımsı renkli, yüzeysel yaralardır, çevrelerinde acı veren, kırmızı renkli bir kan toplanma bölgesi oluşur.

Diş

2010-07-28T03:13:00.000-07:00

Ağız içinde çene kenarlarına dikine dizili olup ısırıp koparmaya ve çiğnemeye yarayan sert ve beyazımtrak organlardan herbirine diş denir.

Dişler hem beslenme hem de konuşma organlarıdır. Normal sayıları 32 olup, 16 tanesi üst çenede 16 tanesi de alt çenededir.

Çenelerdeki dişler 8 sağda, 8 solda simetrik olarak dizilmişlerdir.

Ortadan başlamak üzere ilk ikisi kesici, bir sivri köpek dişi, iki küçükve üç büyük azı şeklinde dizilirler.

İnsan dişlerinin yapısı üç bölüme ayrılır, taç, boyun ve kök olarak.

Taç dıştan sert ve parlak bir madde olan mine ile kaplıdır.

Mine başta kalsium fosfat olmak üzere kalsium karbonat, magnezyum fosfat ve kalsium fluorürden oluşmaktadır. Hatta çocuk kendisi tadır. Altında diş kemiği vardır.

Diş kemiğinin altında kan damarları ve sinirden oluşan dişin özü vardır.

Anne Karnında Dişler

2010-07-28T03:11:00.000-07:00

Hamilelik sırasında, çocuk dişleri için gereken maddeleri annesinden alır.

Anne yeterli besin alırsa çocuğun süt dişleri de iyi gelişir.

Eğer anne hamilelikte iyi beslenmemiş, kalsiyum, protein vitamin gibi maddeleri yeterince almamış ise çocuğun dişleri iyi gelişemez.

Hatta için kalsiyumu anneden alacağı için annede diş çürümeleride görülür.

Bu çürümenin nedeni annenin dişlerindeki kalsiyumun çocuğa geçmesidir.

Anne iyi beslenmiş olsa, kalsiyum, çocuğa alınan besinlerden geçer ve çürüme de olmaz.

Anne hamileyken geçirdiği ateşli hastalıklar ve kullandığı antibiyotikler gelişimini etkiler.

Süt Dişlerinin Çıkışı

2010-07-28T03:01:00.000-07:00

Süt dişleri çocukta altı-yedinci ayda belirmeye başlar. İlk olarak alt çene kesici dişleri, daha sonra üst çene kesici dişleri çıkar.

Alt çene kesici dişleri iki tanedir. Sekiz-dokuzuncu aylarda çıkan üst orta kesici dişleri de iki tanedir.

Sekiz, onuncu aylarda iki tane üst yan kesici dişleri çıkar. Bir yaşındaki bir çocukta alt yan kesici dişlerle birlikte, sekiz diş tamamlanmış olur.

Dişler her zaman böyle düzgün bir sıra ile çıkmaz. Bir yaşındaki her çocukta sekiz diş olmaz. Biraz gecikme olması normal olarak doğal karşılanmalıdır.

Dişler erken ya da geç çıkabilir,

Çocukta 12 – 15. aylarda ön küçük azılar 15-20 aylarda köpek 2-2,5 yaşları arasında arka küçük azılar da çıkarak 20 süt dişi tamamlanmış olur.

Bu dişler çocukta 5-6 yaşına kadar kalır, sonra çıktıkları sıra ile düşer ve altlardan kalıcı dişler çıkmaya başlar.

Dişlerin erken ya da geç çıkışı: Bazı çocuklarda dişler erken, bazılarında da geç çıkmağa başlar.

Diş çıkarma zamanı genellikle çocuğun sağlığı ile ilgilidir. Soyaçekimin de etkisi vardır.

Bazı hastalıklar dişlerin çıkışını geciktirebilir. Özellikle kemik hastalıkları olanların dişleri geç çıkar.

Erken çıksa dahi zamanından önce dökülür. Diş çürümeleri de sık görülür. 10-11 aylık bir çocukta kemik hastalığı yoksa çok fazla endişelenmemelidir. Daha da gecikirse bir hekime götürmekte yarar vardır.

Diş Çürükleri

2010-07-28T03:00:00.000-07:00

Diş çürükleri insanlarda en çok rastlanılan süreğen hastalıklardan biridir. Uç yaşındaki çocukların % 50 sinde, yetişkinlerin hemen hepsinde görülen bir durumdur. Rafine yiyeceklerin ve tatlıların giderek daha fazla yenilmesi, diş çürükleri oranını artırır. Çürük olayında kemiğin kireçlenmesi azalmakta, dokudaki organik maddelerin bütünlüğü bozulmaktadır. Diş çürüklerinin gelişmesi için üç önemli etken vardır: Diş, bakteri ve diş plakları.
Diş çürüğüne yol açan bakterilerin büyük çoğunluğu ağız içerisinde kalan yiyecek ve tatlı artıklarını parçalamasına neden olur. Bu parçalanma sonucunda meydana gelen asit, dişlerin bütünlüğünün bozulmasına ve aşınmasına yol açar. Tükrük salgısı, bu asiti nötrleştirecek bir özelliktedir. Oluşan bu asit tükrük salgısının nötrleşmesine yetmeyince, diş çürüklerinin oluşumu için gerekli ortam sağlanmış olur. Kimi zaman tükrük bileşimindeki farklılıklar da asitin ağızda nötreştirilmesi işlevinide baskılayabilir. Bu nedenle asitin meydana gelmesini engelleyen önlemleri almaktır.

Birçok sistemik hastalık hatta ruhsal etkilerle tükrük salgısının bileşiminde önemli değişiklikler olabildiği bilinmektedir. Bu da diş çürümelerini kolaylaştırıcı yönde olabilir. Eğer vücut, direnç düşürücü bir hastalığa yakalanacak olursa diş çürükleri oranında artma olduğu gözlenir. Dişlerin çene üzerindeki yerleşimleri, yapıları da çürümeleri ile ilişkilidir. Dişlerin diziliş bozuklukları varsa, diş çürükleri erken yaşta başlar.

Diş ile İlgili Kötü Alışkanlıklar

2010-07-28T02:57:00.000-07:00

Süt çocuklarının devamlı emzik ya da biberon emmeleri, daha ileri yaşlarda parmak, dil emme, okul çağında ders çalışırken kalem ısırma, gelişmekte olan çene kemiklerinin bozulmasına yol açar ve yerlerini almakta olan dişlerin uzamalarına engel olur. Dişler öne fırlar aralıklanır, alt ve üst çene arasında açıklık oluşur. Yemek kalıntılarının birikmesi sonucu çürük ve dişeti iltihaplan görülür. Ağızdan soluma alışkanlığı ya da damak kubbesinin çukurlaşmasına neden olur. Ayrıca tükrük salgısı azalır. Ağızda kuruluk meydana gelir. Tükrüğün temizleme görevi ortadan, kalktığı için dişetleri iltihaplanır, şişer, dişler çürür. Burun yollarında bir tıkanıklık varsa ya da ruhsal nedenlerle çocuk ağzından soluyorsa, bunların tedavisi doğal olarak gerekmektedir. Kötü alışkanlıkların en önemlisi, çocuğun içerisinde süt ya da mey-va suyu bulunan biberon ile bala, şekere, lokuma batırılmış yalancı emzikle uyumasıdır. Çocukta dişler, sürerken fırçalama işlemine başlamalı ve sütü bardaktan içebilecek yaşa gelince de emzirmeyi bırakmalıdır.

Dişler yerini aldıktan sonra diş plakaları yok edilmelidir. Çünkü diş plakaları diş çürükleri ve dişeti iltihaplarının kökeninin oluşturur. Çocuklarda çürüğün önlenebilmesi için karbon hidrat ve özellikle sak-karoz (şeker) alımını aza indirmek gerekir. Diş çürümelerini önlemek için, asitlere karşı diş minelerinin direncini arttırmak gerekir. Bunun için ya tablet olarak alınan ya da dişler üzerine sürülen flüor kullanı lir. Henüz başlamış çürükler de dolgu yapılmadan flüorlu ilaçlar sürülerek iyileştirilebilir. Ancak bu aşamaya gelmiş bir çocuğun dişleri bir diş hekiminin kontrolü altına alınmasında yarar vardır.

Tırnak yeme, alt çeneyi sağa sola ya da ileriye geriye oynatma alışkanlıkları ile diş gıcırdartma, dişlerde aşınma ve çenede gelişim bozuklukları meydana getirir. Bu türlü davranış bozukluklar1 küçük yaşta önlenmelidir.

Diş Hastalıkları

2010-07-28T02:53:00.000-07:00

Dişeti Büyümeleri: Diş etleri ağrı yapmadan kimi zaman bütün dişi kaplayacak biçimde olur. Büyümenin derecesi, ağız sağlığı ve bakımı ile ilişkilidir. Evde diş bakımı sağlanmalıdır. Gerekirse fazla doku cerrahi olarak hekim tarafından alınabilir. Ancak bu. çok ender yapılır. Büyüme çok ilerlemişse fıçlamalarda kanama yapar.

Dişeti Yangısı: Hekimlik dilinde gingivit denilir. Genellikle diş eti kenarlarında başlayan tipi yaygındır. Yemek ve beslenme alışkanlıkları bu tip yangılara yol açar. İleri yaşlarda dişlerin yitirilmesi de nedenler arasındadır. Sert besinlerin diş etlerinde yaptığı zedelenme ile gelişir.

Fistül: Diş koku çevresindeki iltihaplanmalara zamanında müdahale yapılmayacak olursa enfeksiyon yayılır. 3-5 günlük süre içerisinde kemiğin kabuk tabakasına kadar ilerler. Kemiği deler, apse oluşur. Bunun sonucunda uç verir ve dışarı sürekli bir akıntı meydana gelir. Kimi za-nian bu açıklık sinüs içerisine doğru da olabilir. Bunun sinüzitin başlamasına, çevredeki dokuların erimeşine yol açtığı ,sık görülür. Kimi zaman ivegen şekillerde yanakta da şişme olur. Apseleştikten sonra apsenin oyunlaştırılması ve dişin çekilmesinden başka yapılacak birşey yoktur. Bütün hastalıklarda olduğu gibi diş hastalıklarında da koruyucu uygulamalara ağırlık vermeli çocuğa acı kesinlikle çektirmemelidir.

Çocuklarda diş enfeksiyonlarının belirtileri :

1- Diş çevrelerinde ağrı ve şişlikler.
2. Yüksek ateş, dolgun nabız, hızlı ve derin solunum

3. Halsizlik, bulantı, kusma,

4. Alyuvarlarda artma.

5. Sıvı azlığı,

Tedavide lokal ve genel tedaviler uygulanır.

Dişlerin Boyanması

2010-07-28T02:52:00.000-07:00

Yenidoğanın hemolitik hastalığında dişlerin sarı, yeşil ve siyah renkte boyanması mümkündür. Anne, hamile ya da emzikli iken tetrasiklin denilen ilaçları kullanacak olursa bebeğinin dişleri açık parlak sarıdan koyu kahverengiye değişen renk değişiminede uğrayabilir. Bu nedenle gebe ve emzikle annelere bu ilaç verilmez.

Eğer içilen suda flüor miktarı çok fazla olursa dişlerde benekli bir renk değişimi meydana gelir. Bunlar küçük beyazımsı beneklerden koyu kahverengine kadar giden renk değişimi gösterebilirler.

Ayrıca bir çok iç ve genel hastalık ta dişlerde önemli renk değişikliklerine yol açabilir.

Diş Kazaları

2010-07-28T02:46:00.000-07:00

Dişlere gelen darbeler oynamasına ve kırılmasına yol açar. Çocuk dişleri büyüklerinkinden daha kolay kırılır. Çocuğun elleriyle dişlerini oynatmaya çalışması önlenmelidir. Diş hekimi çoğu kez, dişi yerinde tutacak önlemler almaya çalışır. Eğer diş kökünden çıktı ise hemen yerine yerleştirip diş hekimine koşmalıdır. Çünkü onun yaşatılması çocuğun ağız sağlığı bakımından önemlidir. Bunun içinde zaman kazanmak önem gerekmektedir.

Çocuklarda Diş Çürükleri Nasıl Önlenir?

2010-07-28T02:45:00.000-07:00

Düzenli diş hekimine kontrola gidilir. Taramalar ile diş çürükleri zamanında saptanır. Çocuklara diş korunmasıyla ilgili bilgi ve becerileri kazandırılır. Eğitilerek öğrenilenlerin uygulanması sağlanmalıdır. Bu konuda en iyi yöntem doğal olarak örnek olmaktır.

Diğer dişlerin çürümesine de yol açabilecek diş çürükleri varsa bunlar temizlenmelidir.
Ağız ve çene yapısında anormallikler varsa özel ortodontik araçlarla bunlar normal şekle getirilmelidir. Halk arasında bu uygulamalara, ağza araç konulması dişlere tel takılması gibi isimler verilir. Bunlar ileri yaşlarda diş dökülmesini önleyen yararlı uygulamalardır. Çocuklukta bir süre takılan bu araçlar belki de çocuğun takma dişlenme yaşına on onbeş sene geriye götürecektir.

Dişler düzenli olarak fırçalanmalı ve tatlı yendikten sonra ağız mutlaka çalkalanmalıdır.
Yemeklerden yapay şekerlerin kaldırılması hiç olmazsa en az orana indirilmelidir. Karamelalar, şekerlemeler, çikolatalar yerini meyvalara bırakmalı, elma armut gibi sert meyvalar ısırılarak yedirilmelidir. Havuç ta bu açıdan çok yararlı bir yiyecektir.

Tatlandırılmış gazoz gibi içecekler, besinler arasında sayılmaz. Bunların oranı çok azaltılmalıdır.
Suların içerisinde bulunan flüorun yeterli olup olmadğı kontrol edilmeli, bölgenin suyunda flüor yetersizse (bölgedeki insanların dişleri çok erkenden dökülüyorsa) sağlık kuruluşlarına haber verilerek düzeltilmesi istenmelidir. Sağlık ocağına başvurulacak olursa özel plastik şişelerde flüor eriyikleri sağlanabilir. Bunlar bebeğin ve çocuğun suyuna hekimin önerdiği miktarda katılmalıdır. Devletin, bütün yerleşim bölgesi sularını flüorlaması en uygun yöntemdir.

Diş Bozuklukları

2010-07-28T02:43:00.000-07:00

Dişlerin geç çıkması, genetiksel ve metabolik hastalıklara bağlı olabilir. Diş çıkmasını geciktiren nedenler arasında en sık görüleni beslenme bozukluğudur. Bazı ailelerde çocukların dişleri geç çıkar. Cinsiyet hormonlarının az salgılanması, frengi, vitamin eksikliği, dişlerin hatalı yerleşimi, daha önceden çıkmış fazladan dişler diğer dişlerin çıkmasınıda engelleyebilir.

Hatalı Diş Çıkması: Çenenin büyüklüğü yeterli ya da kalıcı dişler normal değilse yerleşimi hatalı diş çıkabilir. Genellikle birinci üst ve üst köpek diş hatalı yerleşim gösterir ve diğer dişlerin çıkmasını güçleştirir. Bunun sonucunda baskıya bağlı olarak diğer dişlerin çıkmasını sağlayacak kök yapıları bozulur. Onlar da eğri biçimde çıkarlar. Dişler kolay çürür, erken dökülür. Eğer süt dişleri zamanından önce dökülecek olursa onun bıraktığı boşluğun özel araçlarla korunması gerekir. Zamanında diş hekimine gitmek, birçok diş sorunun başlangıcında çözümlenmesini sağlar.

Dişlerin Birbirlerine Girmeleri: Çenede dişler çıkarken, o kadar sıkı şekilde birleşirler ki, çıkması güçleşir yuvasında kalır ve diş etini yararak çıkamaz. Özellikle genetiksel olmakla birlikte süt dişlerinin geç dökülmesi, orada bir bozukluk olması, çene yayının kısalığı da önemli nedenler arasındadır. Bunların zamanında farkedilerek kolay çıkmaları için gerekli cerrahi müdahale hekimler tarafından yapılmalıdır.

Anormal Diş Çıkarma: Süt dişlerinin erken yitirilmesi dişlerin normal biçimde değil, anormal biçimde çıkmasına neden olur. Çünkü komşu dişler arasındaki etkileşim dişin çıkışına yön verir. Eğer bu etkileşimi sağlayacak yeterlilikte gelişme olmadan diş çıkarma olayı meydana gelecek olursa, dişler eğri çıkar. Birbiri üzerine binebilir. Bu gibi durumlarda diş çıkışını sağlayacak bölgedeki açıklığın özel araçlar takılarak korunması gerekir. Diş hekimleri çocuğun diklenmesiyle ilgili bütün uygulamaları başarı ile yaparlar.

Dişlerin Sağlıklı Olması

2010-07-28T02:29:00.000-07:00

Çocukta dişlerin sağlığı gelişmesi için önce yeterli şekilde beslenmelidir. Dişler kalsiyum ve fosfordan meydana geldiklerinden, çocuğun besinlerinde madensel maddeler, bol olmalıdır. Süt, peynir yumurta ve sebzeler bu maddeleri karşılayabilecek özelliktedir. Bunların yanında çocuk,açık hava ve güneşten yararlanırsa dişleri sağlıklı gelişir.
Çocuk dişlerinde görülebilecek en ufak bir nokta diş hekimine kesinlikle gösterilmelidir. Çünkü ne kadar önceden tedavi edilirse kolay olur ve diş sağlığına kavuşur.

Çocuklara dişlere yapışan pasta, şekerleme v.b besinleri özellikle yemek aralarında ve yatarken vermek çok zararlıdır. Yemeklerle beraber yenilen şekerli maddeler, salgılanan aşırı tükrükle etkisiz duruma gelirler. Daha az zararlı olurlar. Eğer çocuğa yatma saatinde bir şeyler verilmesi istenirse bu şeker, çikolata v.b yerine elma ya da portakal olmalıdır. Bu meyvaların etli bölüm’eri. özellikle portakal, diş aralarında kalmış besin artıklarını temizleyeceğinden diş sağlığı için çok yararlıdır.

Ağız Ve Boğazda İltihaplanma

2010-07-28T02:19:00.000-07:00

Ağız içindeki yaralara soğan suyu sürülür.

* Bir bardak suya bir tutam papatya konur, on dakika hafif ateşte kaynatılır. Soğuduktan sonra ağız bu karışımla çalkalanır ve böylelikle gargara yapılır.

ağız

* Kara dut şurubu günde 3 – 4 defa ağız yaralarına sürülür.

* Taze böğürtlen yaprakları ağızda çiğnenir. Hatmi çiçeği veya yaprakları çay gibi demlenir, ağızda çalkalanır, gargara yapılır. Udu hindi toz haline getirilir ve boğaza üflenir.

Ağız kokusu

2010-07-27T09:17:00.000-07:00

Ağız, sindirim borusunun girişinde yer alan, besin maddelerinin içeri alınmasını sağlamak amacıyla farklı bir özellik gösteren ve çiğneme organlarını içine alan açıklıktır. Ağızdan gelen koku dişlerden gelebileceği gibi mide veya bağırsaklardan da gelebilir. Bademcik İltihabı da bazan ağız kokusu yapar.
Tedavisi:; Ağız kokusunun en yaygın sebebi ağız temizliğine dikkat edilmemesidir. Bunun önlenmesi için aşağıdaki Önlemler alınmalıdır misvakla temizlenir, dişler Kuru üzüm çiğnenerek yutulur. Maydanoz, mide ve bağırsaktan gelen kokuları alır. Kudret Bal yenir. Bal şerbeti içilir. Böğürtlen yaprağıda çiğnenir.
* Tarçın, karanfil, damla sakızı ve safran toz haline getirildikten sonra, balla macun kıvamına sokulur ve gece yatarken birer çay kaşığı yenir. Turunç kabuğu ağızda tutulur ve çiğnenir.

Bademcik

2010-07-27T09:16:00.000-07:00

Ağız boşluğunun arka bölümünün iki kenarında yer alan ve bademcikleri meydana getiren badem boyutundaki dokulardır. Bademcik dokusunun görevi henüz tam olarak bilinmemektedir. Eskiden şişen ve iltihap yapan bademcikler hemen alınırdı. Tıp İlerledikçe bademciğin önemi de anlaşılmıştır. Bugün hekimler, bademciğin alınmaması gerektiğini herzaman söylemektedir. Ancak bademcikler hastalandıklarında gerektiği gibi tedavi edilmezse, ortakulak ve böbrek iltihabı, romatizma ve kalp gibi hastalıklara sebep olabilir.bademcik

Tedavisi:
* Bir su bardağı limon suyuna bir tatlı kaşığı tuz konur, eritilir. Bununla 4 saat ara ile beş dakika gargara yapılır.
* Birkaç yaprak karalahana kaynar suya sokulup çıkarılır. Daha sonra bu yapraklar zeytinyağı ile silinmiş boğaza sarılır.

* Bir cezve suya 2 – 3 adet karalahana yaprağı konur, pişirilir, sonra süzülür. Bu su ile günde 3-4 defa gargara yapılır.
Udu Hindi kökleri toz haline getirildikten sonra bademcikler üzerine üflenir. Ayrıca 100 udu Hindi konulduktan sonra kaynatılır. Normal sıcaklığa gelince gargara yapılır, ayrıca günde 3 – 4 fincan içilir.
10 gr. papatya, 100 dakika kaynatılır. İçine limon kılarak günde 4 5 defa 4 dakika gargara yapılır.

20 gr. hatmi çiçeği yaprağı, 200 cc. suya atılarak beş dakika kısık alevde kaynatılır. Bu karışımla dört saatte bir, beş dakika gargara yapılır.Erik yapraklan lapa haline gelene kadar suda kaynatılır, sonra boğaza sanlır. Bir kısım yaprak da suda kaynatılır, sonra süzülür, bu suyla da gargara yapılır.* Kaynamakta olan 100 cc. suya, 10 gr. nar kabuğu ve çiçeği konularak, beş dakika kadar kaynatılır. Günde 3 – 4 defa gargara yapılır.

Çocuklarda Diş Çıkarma

2010-07-27T09:14:00.000-07:00

Çocuklar diş çıkarırken huysuzlaşır, hafif ateş ve ishal olabilir. Ayrıca diş etleri kaşınır.

Tedavisi:
* Kaşıntıyı gidermek İçin, diş etleri sirkeli su ile hafifçe ovulur. Ateşini düşürmek için sirke – limon karışımı ile alın ve eklemler ovulur. Günde 2 – 3 defa bir çay kaşığı balık yağı İçirilir. Çekirdeği çıkarılmış hurma, temiz bir tülbende sarılır ve çocuğa emdirilir.

Diş Çıkartan Bir Bebeğe Nasıl Yardımcı Olunur?

Bebeğinizde diş çıkarmanın belirtisi olarak şunları görebilirsiniz: Çok fazla salya akıtma, fazla salya yutmadan dolayı tükürüklü bir öksürük, bağırsak bozukluğu, hafif ateş ve dişlerini kaşımak için her şeyi ağzına götürüp çiğnemesi. Diş çıkartmak ishal, kusma, ateş yükselmesi gibi ağır hastalıklarada sebep olmaz.

Çocuğunuzda bu tür belirtiler görüyorsanız, bunları diş çıkarmaya yormayıp, hemen doktora baş vurmanız gerekir.
İlk dişler pek sorun yaratmaz, fakat arka dişler, özellikle köpek dişleri çocuğunuzda epey mızmızlığa yol açabilir.

Yardımcı olmak için şunları deneyebilirsiniz:

♦ Serin parmağınızla diş etlerini ovalayın.

♦ Serin bir diş kaşıma halkası verin (buzluğa koymamak şartıyla buz dolabında soğutabilirsiniz).

♦ Çiğnemesi için havuç gibi sert yiyecekler verin.

♦ Sık sık olmamak şartıyla çok ağrılı olduğu zaman, özellikle de gece yatarken, diş çıkartma jellerinden sürebilirsiniz.

♦ Her bulduğu şeyi ağzına götürmek isteyeceğinden, oyuncaklarında ve çevresinde, sivri çıkıntıların olup olmadığını kontrol edin.

Diş Ağrısı

2010-07-27T09:12:00.000-07:00

Dişin canlılığını kaybetmesiyle sonuçlanan diş hastalığına diş çürümesi denir. Diş çürümesinde soy, yaşlılık, gebelik, süt verme, çok yumuşak ve çok sert besin alma, besin eksikliği, dişlerin ağız içindeki dizilişinin değişmesi, tükürüğün fiziki veya kimyevi değişime uğraması gibi pek çok etken vardır. Diş mineralinin aşınması, çürümesi veya diş etlerinin iltihaplanması dişte ağrıya doğal olarak yol açar.
dis_agrisi

Ağrıyı dindirmek için:

* Diş çürüğüne veya dişin etrafına karanfil yağı konur veya sürülür. Karanfil yağı bulunamazsa karanfil tohumları bir havanda dövülür ve çürüğe yerleştirilir.

* 10 gr. karanfil, 100 cc. suda on dakika kaynatılır. Bu suyla gargara yapılır. Tuzlu su ile gargara yapılır. Bir pamuğa bir miktar tuz konularak diş çürüğüne yerleştirilir.

* 10 gr. kekik 100 cc. suda kaynatılır. Bu suyla gargara yapılır. Diş çürüğüne kekik yağı konur.

* 10 gr. ebegümeci veya hatmi çiçeği 100 gram sirkeyle kaynatılarak gargara yapılır.

* 10 gr. kimyonla 10 gr. kekik, 100 cc. sirkede kaynatıldıktan sonra gargara yapılır.

* 20 gr. Çıra 100 cc. sirkede kaynatılır ve gargara yapılır.

* 10 gr. Servi kozalağı veya yaprağı, 100 cc. sirkede kaynatılır ve gargara yapılır.

* Çörekotu yağı dişe sürülür veya diş çürüğüne konur.

* 10 gr. çörekotu 100 cc. sirke ile birlikte on dakika kaynatılır ve gargara yapılır.

* Limon çekirdeği veya nane çiğnenir.

* Beşer gram adaçayı ve papatya 100 cc. sirkede kaynatılır ve gargara yapılır.

Diş Çürümesini Önlemek

2010-07-27T08:56:00.000-07:00

Diş çürümelerini önlemek için, ağız ve diş sağlığına çok dikkat edilmelidir. Diş macunu ve misvak kullanılmalı, yeterince sert besinler yiyip dişler çalıştırılıp güçlendirilmeli, vitaminli, içinde maden tuzları bulunan besinler yemeli, aşırı soğuk ve sıcak gıdalardan kaçınılmalıdır. Bu tedbirler diş çürümelerini bir derecede önleyebilir.dis_curugu

Tedavisi

* 10 gr. misvak küçük parçalara ayrıldıktan sonra 100 cc. suda kaynatılır. Ağız sabah ve gece yatarken bu suyla çalkalanır ve gargara yapılır.

* Limon suyu ile gargara yapılır veya dişler bu su ile ovulur.

Çekici ve Seksi Görünmek için Kıyafet Seçimi

2010-07-25T21:54:00.000-07:00

Çekici ve Seksi Görünmek için Kıyafet Seçimi konusunda hep sıkıntı yaşanır. Dışarı çıkacaksınız, belki bir arkadaş toplantısı, belki de çok değer verdiğiniz dostlarınızın düğününe davetlisiniz. Ne giymelisiniz, üstelik sadece kıyafet değil ayakkabı seçimi de önemlidir… ve kıyafetinizi tamamlayacak aksesuar seçimi. Bazen gerçekten sıkıntılı dakikalar yaşayabilirsiniz. Çekici ve şık görünümler elde etmek istiyorsanız strese girmeden doğru seçimler yapabilirsiniz. Bizde sizlere yardımcı olmayı amaçlıyoruz. Burada bahsedeceğimiz küçük önerilerle kıyafet seçimi konusundaki streslerinizden uzaklaşmanızı umuyoruz.

Genel olarak özel davetlerin tercihi siyah giysilerdir, gideceğiniz yere göre bir elbise yada rahat olmak isterseniz pantolon tercih edebilirsiniz. Gösterişli renklerden uzak durmalısınız, belki bulunmayı planladığınız ortam için belki de sizin için hoş görünüm dışında kötü bir görünüm oluşabilir.

Eğer açık havada düzenlenmiş bir organizasyona katılacaksanız ayakkabı seçiminde dikkatli olmanızı öneririz. Hoş bir görünümdeyken sendeleyerek yürümek istemezsiniz değil mi?

Her kıyafet için şapka doğru olmayabilir, şıklığınızı tamamlamasını beklerken hoş olmayan bakışların size çevrilmesi gecenizi berbat edebilir.

Belki de gitmek istemediğiniz ama bulunmanız gereken bir davet var, asla iddialı renkte kıyafet seçmemelisiniz. İstemeyerek katılıyorsanız size asıl çekici görünüm sağlayacak olan yüzünüzdeki samimi gülümseme olmalıdır. Gülümsemeyi ihmal etmemelisiniz. Bir kadın ne kadar güzel ve ne kadar şık olursa olsun yüzünde gülümseme yoksa asla sevimli ve çekici olamaz.

Kendi düzenlediğiniz bir organizasyon belki de çocuğunuzun düğünü olabilir. Heyecanlı olabilirsiniz, içinizdeki sevgiyi gülümseme ile ifade edebilirsiniz. Abartılı seçimlerden uzak durmalısınız, hem kıyafet hemde makyaj konusunda. Sade görünümlü bir kıyafet ve makyaj en önemlisi sevgiyle gülümseme… Etrafınızdakiler üzerinde son derece çekici izlenimler için yeterlidir.

Kıyafet Seçerken Renk Uyumu

2010-07-25T21:53:00.000-07:00

Renkler; duygularımızda yarattıkları etkilere göre soğuk ve sıcak renkler olarak gruplandırılır. Hemen fark edilen, diğerleri arasında ayırt edilen kırmızı, turuncu, sarı sıcak renkler; rahatlatıcı, dinlendiren mavi, mor, yeşil ise soğuk renkler olarak adlandırılır.

Bulunduğunuz ortamda bırakmak istediğiniz etkiyi belirlediğinizde soğuk ve sıcak renklerin özelliklerine göre seçim yapabiliriz. Özel davetlerde kırmızı renkte bir elbise giymek hafızalara kazınmanın en etkili yoludur. Sade, gösterişten uzak ve şık bir görünüm sergilemek istiyorsanız soğuk renklerden maviyi tercih edebilirsiniz.

Kıyafetlerinizde renkleri kullanmayı seviyor, siyah ve beyazın durağanlığını hareket etmek istiyorsanız renk karışımlarını bir arada kullanabilirsiniz. Renk kurallarına uygun kombinler yaptığınızda tarzınızla fark yaratabilirsiniz.

Elbiseniz tek renkse aksesuarlarınızda birkaç rengi bir arada kullanabilirsiniz. Göz yorucu olmamak için en fazla üç rengi bir arada kullanmaya dikkat etmelisiniz.

Üzerinizde pembe bir bluz varsa baskınlığını hafifletmek için uçuk pembe tonlarında pantolon, etek ya da takılarla kombin yapabilirsiniz.

Tamamıyla siyah ya da beyaz renkte kıyafet giydiyseniz narçiçeği, açık mavi, turkuaz gibi ara renklerle görünümünüze şıklık katabilir, enerji kazandırabilirsiniz.

2010 son bahar kış modasında gri rengi tüm kıyafet ve aksesuarlarda göreceğiz. Birçok renkle uyum sağlayan gri rengi rahatlıkla kombinleyebilir, modaya uygun giyinebilirsiniz. Pembeyi griyle birlikte kullanmaya denemişmiydiniz?

Yüzünüzün güzelliğini vurgulamak istiyorsanız üst kıyafetlerinizde açık ve canlı renkleri tercih edebilirsiniz. Alt kıyafetlerinizde koyu renk kullanmak bacak ve basen bölgenizin daha ince görünmesini sağlar.

Esmer, sarışın, kumral, beyaz tenli olabilirsiniz. Ten renginize göre renk seçimi kurallarına bağlı kalmak zorunda değilsiniz. Size en çok yakışan rengi bulmak için birbirinden farklı renkteki kıyafetleri giyip aynanın karşısına geçin. Üzerinizdeki renk gözlerinizin ışıltısını öne çıkarıyorsa, yüzünüze aydınlık veriyorsa doğru rengi buldunuz demektir.

2010 Sonbahar Kış Modası

2010-07-25T21:52:00.000-07:00

2010 sonbahar-kış modasında neler giyeceğiz, yakından bakalım.

Beyaz Gömlek

Olmazsa olmaz parçalardan biri beyaz gömleklerdir. Tek başına şıklığı garantilediği, birçok kıyafetle uyum sağladığı için beyaz gömlekleri çok severiz. Moda tasarımcıları da bizim kadar seviyor olmalı ki yeni sezon için birbirinden güzel gömlek modellerini beğeniye sunuyorlar.
Beyaz gömleğin modası asla geçmez tıpkı siyah renk gibi. Yeni sezon için yeni bir beyaz gömlek almayı düşünüyorsanız kumaş ve dikişinin kaliteli olduğuna dikkat edin. Uzun yıllar giyebileceğiniz bir parça, harcadığınız parayı fazlasıyla hak ettiğini gösterecektir.

Kot pantolon ve beyaz gömlek ikilisi hem klasik hem de seksidir. Ayağınızda topuklu ayakkabılar, boynunuzda uzun kolye ve dalgalı saçlarla muhteşem görünebilirsiniz.
Çalışan bir kadınsanız ofis kıyafetlerinizde kumaş pantolon beyaz gömlek ikilisi sizin için vazgeçilmezdir. Peki, tarzınızda bir yenilik yapmaya ne dersiniz? Yeni sezonun iki trendi parçasını bir arada kullanarak harika görünebilirsiniz. Nasıl mı? Yüksek bel kalem eteğin üzerine dar kesim ve uzun kollu beyaz bir gömlek giyerek. Alışverişe çıktığınızda bu kombini deneyip, aynaya bakın. Gerçekten tarz ve çekici göründüğünü fark edeceksiniz.

Taytlar

Moda, eski yılları günümüze taşıyor. 80’li yılların en popüler parçası taytlar geçtiğimiz sezon olduğu gibi bu sezon da moda!
Penye taytlar kullanım açısından oldukça elverişli. Uzun triko kazaklar, ekose elbiseler, uzun gömlekler, kısa şortlar birlikte kombinleyebilirsiniz.
Daha önceki yazılarımda derinin yeniden moda olduğunu söylemiştim. Son modanın etkisi taytlara da yansıdı. Parlak deriden uzun taytlar 2010 sonbahar kış modasının en yeni parçalarından biri. Kendinize güveniyorsanız, özel davetlerde ve gece gezmelerinde giyebilirsiniz.
2010 sonbahar kış modası yeniliklerini ve kombin önerilerimi sizlerle paylaşmaya devam edeceğim.

Giysilerle Zayıf Görünmenin Yolları

2010-07-25T21:50:00.001-07:00

İşte bazı moda uzmanlarından daha ince gösteren moda ipuçları

Kilo vermeyi bekleyecek kadar zamanınız yok mu? İşte bazı moda uzmanlarından daha ince gösteren moda ipuçları

İyi görünmenin yolu sadece zayıflamaktan geçmiyor. Doğru kıyafetlerle daha zayıf ve daha ince görünmenin püf noktaları da var. İşte modacılardan daha zayıf görünmenizi sağlayacak 6 öneri..

1. Tek renk kullanın
Gece mavisi, kahverengi ya da siyah gibi tek renk koyu renkli elbiseler giyin.. Bunun yanı sıra aynı rengin farklı tonlarını da birlikte giyebilirsiniz. Bej, deniz mavisi, mercan ya da teninize en iyi giden renklerde desenleri bulunan giysiler de olabilir. Eğer rengin sizi daha kilolu gösterdiğini düşünüyorsanız, elbise olarak sizde nasıl durduğuna da bakın.

2. Kumaşları doğru seçin
Katı, sert ve ağır hatta yapışan kumaşlardan uzak durun. En iyi seçim hafif, yumuşak ve giydiğinizde vücudunuzdan kayan kumaşlardır. Amacınız vücudunuzun genel şeklini görmek olmamalı..

3. Vücudunuza göre ayarlayın
Geniş omuzlarınız varsa, vatka ya da herhangi bir omuz aperatı kullanmayın. Kayık ve yuvarlak yakalı giysileri tercih etmeyin. Üstünüzü daha küçük göstermek için modaya uygun V yakalı elbiseler, V yakalı üst ve etek veya bol pantolonları tercih edin. Eğer üst küçük alt büyükse, yani armut vücutluysanız, boynunuzu kalın göstermeyen, omuzlarınıza uygun sizi dik gösteren kıyafetleri arayın. Üst için yuvarlak, oyuk yaka kesimleri, alt için de düz etek ya da normal kesim pantolonları seçin.

4. Kalça ve basenler
Büyük kalça ve basenleri kamufle etmek için, rahat pileli, bel kısmı büzgülü rahat etek ve pantolonlar tercih edilebilir. Modaya uygun, düz çizgiler yan cepli ya da cepsiz modeller seçin. Basenleri küçük göstermek için beli düz yarım ya da dizden hafifçe aşağıda pantolonlar arayın. Daha uzun ve zayıf görünüm için pantolonunuz ya da eteğiniz yere değecek kadar uzun olmalı.
Basenlerinizi daha fazla kamufle etmek için etek ve pantolon giydikten sonra kalçalarınızı örtecek kadar uzun bluz ya da bluzunuzun üzerine hjafifi dantel ya da örgü tunikler giyebilirsiniz. Kalçalarınızdan aşağısının çok fazla uzun olmamasına dikkat edin.

5. Kesim ve dikişileri inceleyin
Giysilerinizde, özellikle ceketlerde kare şekilli olanları ya da sıkı saran modelleri tercih etmeyin. Bunun yerine hatları hafif belli eden modelleri tercih edin. Elbiselerin dikişleri daha ön plana çıkartılmış olabilir.

6. Ayakkabıları unutmayın
Sadece elbiselerle zayıf görüneceğinizi sanmayın. Giysilerinizi belirledikten sonra ayakkabılarınızı deneyin. Özellikle ayaklarınız genişse ince şeritli ve düz sandaletler, ufak topuklu ayakkabılar giymeyin. Bunun yerine, kısa topuklu ya da üzerinde durabiliyorsanız yüksek topuklu ayakkabılar giyin. 5 cm'lik topuk ne giyerseniz giyin sizi daha ince gösterecektir. Ayak bileğinize dolanan ayakkabılardan, kare topuklardan uzak durun. Tüm bunlar sizi daha bodur ve bacaklarınızın daha kısa görünmesine neden olur.

Ev Dekorasyonu Fikirleri Ev Dekorasyon Modası

2010-07-25T21:50:00.000-07:00

Evinizin dekorasyonunda değişiklik yamak ve biraz da stil katmak istiyorsanız, bunu bütçenizi fazla zorlamadan da yapabilirsiniz. Sıcak bir kır evi dekoru yaratmak istiyorsanız, koltukların kumaşını değiştirmek yerine, üzerine renkli minderler veya kılıflar dikerek aynı sonucu elde edebilirsiniz.

Perde seçiminde o kadar çok alternatif var ki, insan hangisini seçeceğini şaşırabiliyor. Bunun için, öncelikle perdenin rengine karar verin. Bunun için, mobilyalarınızın rengine uygun, tamamlayacak perdeleri seçmelisiniz. Mobilyalarla beraber duvar ve zemin rengini de hesaba katarsanız, evinizi iki ayrı mekan gibi göze batmaktan kurtarmış olursunuz. Sonraki adım, modelini seçmek. Model seçiminde sadece görüntüsüne değil, kullanım kolaylığına da dikkat edin.

Dekorasyonun en önemli kısımlarından birisi aydınlatmadır. Aydınlatma, mobilyaları ortaya çıkarıp, vurgulamalıdır. Aydınlatma tercihleriyle, evde farklı atmosferler yaratabilirsiniz. Bu tamamen sizin tercihinizle ilgilidir. Bazıları loş atmosferleri sever, bazıları aydınlıktan hoşlanır. İstenilen atmosferi yakalayabilmek için ışığın şiddetini ayarlayabilir, ışık kaynağını gizleyebilir ya da ortada bırakarak farklı atmosferler yaratabilirsiniz.

Mutfaklar evlerin önemli ve son dönemde metrajı giderek artan, yaşam alanı haline gelen bölümüdür. Kadınlar, zamanının büyük kısmını mutfakta geçirir. Bu yüzden, mutfağı en verimli ve fonksiyonel şekliyle kullanmak önem kazanmaktadır. Mutfaklar için farklı, alternatifli modüler ve aksesuarlı mobilyalar bulunmaktadır. Bu aksesuarlar ve modüller sayesinde, mutfağın fiziki yapısına göre farklı tasarımlar yapılarak mutfağın etkin, işlevsel ve ergonomik olarak kullanılması sağlanmaktadır.

Hayatın tek bir yönü olmadığı gibi, artık evlerimizin de tek bir tarzı yok. Farklı akımlar, farklı objelerle hayatımıza girmiş durumda. Örneğin, antika bir obje, country tarzın içinde minimal deri köşe takımıyla çok güzel durabiliyor. İster geleneksel, ister ahşap, ister metalik aynalı ürünler kullanılsın, önemli olan sizi yansıtan ve yaşamayı düşlediğiniz, rahat ettiğiniz bir ortam yaratmak. Bugün artık mekanları anlamlı kılan, zevki işlevsellikle birleştirebilmek. Maskülen, sofistike, şık, romantik, doğal… İster tek tek, istenirse iç içe, bunların hepsi aslında kendimizi nerede ve nasıl hissetmek istediğimizle ilgilidir.

Bu Yılın En Moda Rengi Yeşil

2010-07-25T21:48:00.000-07:00

Önümüzdeki sezon, yeşilin hakimiyetinde olacak. İndirim döneminde bu trende dönük alışveriş yapmakta fayda var. Mevsim değişikliği ile birlikte moda trendleri yenilendi. Bizler de yeni sezonun çizgilerini takip etmeye başladık.

Sezonu açan mağazaların yanında hâlâ indirimde olan mağazalar da var. Bu hafta ben de yine sizlere indirimi değerlendirmeniz için bir başka öneri hazırladım.

İndirimde, modanın önümüzdeki sezonun çizgilerine uygun alışveriş edebilir, indirimin son günlerini lehinize değerlendirebilirsiniz. Örneğin, önümüzdeki sezon yeşil çok moda… Yeşilin her tonunu birlikte kombinleyebilirsiniz. Yeşille birlikte turuncu da çok gözde; aklınızda bulunsun.

Doğru Giyinmenin Kuralları

2010-07-25T21:47:00.000-07:00

Kısa boy, dar omuzlar, geniş kalçalar…Herkesin bir kusuru var! Önemli olan bunları gizlemenin yolunu bilmek.

KISA BOYLUYSANIZ…

Pantolon: Eğer vücudunuzun üst kısmını uzun göstermek istiyorsanız düşük belli pantolonlar tercih etmelisiniz. Bacaklarınızı olduğundan uzun göstermek için ise yüksek belli ve düz inen pantolonlar seçin. Kontrast renklerden ve iri desenlerden kaçının. Canlı renkleri üstünüzle aynı tonlarda olmak kaydıyla rahatlıkla kullanabilirsiniz.

Ceket ve gömlek: Fazla uzun veya belde biten kısa ceketlerden kaçının. Bele oturan ve kalça hizasında kalan modeller seçin. Düşük belli bir pantolon giymek istiyorsanız üzerine saçaklı, püsküllü veya payetli bir gömlek kullanabilirsiniz. Altla üst arasında renk kontrastları yapmayın, illa bir kontrast yapmak istiyorsanız, kumaş türü kontrastları uygulayın: ipek bir elbise üzerine jean ceket gibi.

Elbise: Tek renk ve düz kesim elbiseler silueti daha uzun gösterir. Ayrıca kadınsı ve seksi kesimleri de rahatlıkla kullanabilirsiniz. Etek boyu baldırların ortasına hatta topukların hemen üstüne kadar inebilir.

ŞİŞMANSANIZ…

Pantolon: Pantolonlarınızı mümkün olduğunca krep gibi dökümlü kumaşlardan seçin.

Üst: Özellikle pantolon üzerine, bacaklarınızın üst kısmına dek inen uzun tunikler giyin. Göz alıcı, dikkat çekici büyük desenler yerine tek renk ve koyu tonları tercih edin. Dekolte kullanmaktan kaçınmayın ama kalın ve belinizi saran kemerlerden Kaçının!

Ceket: Dökümlü kumaşlardan olanları tercih edin; mümkünse önünü iliklemeden giyin. Ceketlerinizde büyük vatkalar yerine daha küçük, omuzlarınızı hafifçe yükseltecek vatkalar kullanın.

Elbise – etek: Asla vücudunuzu sarmamalı: streç kumaşlara veda edin! Vücuda yapışmayan, uçuşan kumaşlar idealdir. Renk olarak daha çok tek renk ve koyu tonlar kullanın. Emprime seviyorsanız minik desenlileri tercih edin. Etek boyu baldırlarınızın hemen altına dek inmeli; daha uzun boylar da rahatlıkla kullanabilirsiniz.

GENİŞ KALÇALIYSANIZ…

Pantolon: Geniş pantolonlarla kalçalarınızı gizlemeye çalışmayın. Dökümlü kumaştan dikilmiş, düz kesim pantolonlar giyin. Her zaman koyu ve tek renk tercih edin. Asla ve asla tayt giymeyin!

Üst: Üstünüz ince ve kalçalarınız genişse, vücudunuzdaki bu farkı yok etmeniz gerekiyor. O halde, dikkati vücudunuzun üst kısmına çekecek tarzda gömlek, kazak, tişört vb. giymekte tereddüt etmeyin. Çiçekler, geometrik şekiller, karışık renkler, hatta büyük aksesuarlar kullanın, minik dekolteler uygulayın. Göz ve dudak makyajına ağırlık verin.

Elbise – etek: Eteklerinizde dökümlü kumaş ve nötr renkler (siyah, gri, bej gibi) kullanın. Verev kesim ve büzgülü modellerden kesinlikle kaçının. Bel oyuğu kalçanın hemen üzerinden başlayan kesimler tercih edin. Elbisede dikkat etmeniz gereken nokta, göğüslerinizi belirginleştirmek, kalçanızı ise saklamaktır. En doğru model, bel hattı olan ama bele fazla oturmayan, kalça yuvarlağını çıkarmayan düz kesimlerdir. Diz altı etek boyu en ideal olandır.

BOYUN DEKOLTESİ

Boynunuz uzunsa, her tarzı uygulayabilirsiniz. Özellikle, yuvarlak açılmış dekolteler ve boyna bağlanmış küçük bir fular çok hoş duracaktır.

Boynunuz kısaysa, “V” yakalı bluzlar veya “V” açılmış dekolteler tercih edin; boynunuz daha uzun görünecektir. Fular kullanmamaya çalışın; boynunuzu iyice kısaltıp omuzlarınıza gömülmüş gibi gösterir. Bunun yerine omuzlarınıza bir şal alın; böylece “V” dekolteniz de kapanmamış olacaktır.

OMUZ DEKOLTESİ

Omuzlarınız kareyse, asimetrik omuz dekolteli veya kolsuz kıyafetler seçin.

Omuzlarınız yuvarlaksa, ince askılı giysiler sizin için idealdir.

Omuzlarınız düşük ve darsa, reglan kollu kıyafetler giymeyin. Omuz başlarını ortaya çıkaran, derin kol oyuğu olan giysiler omuzları daha geniş gösterir.

AYAKKABI SEÇİMİ

Topukta esas, kıyafetin etek uzunluğudur. Diz ve diz altı hizasındaki bir etek uzunluğuyla 7 cm.den uzun bir topuk giyilebilir. Mini bir etekle daha alçak topuk kullanmak gerekir.

Şişmansanız, vücudunuzla oransızlık yaratmamak için yüksek topuktan kaçının, orta boy topuk idealdir.

Kısa boyluysanız, yüksek ve ince topuk vücudunuzda dengesizlik yaratır, eğri ve kambur bir görünüm verir. 5-6 cm.lik bir yükseklik yeterlidir.

Uzun boyluysanız, yine de çok düz ayakkabılar seçmeyin. Az da olsa biraz topuk siluetinize çekicilik katacaktır.

TEN VE SAÇINIZA En uygun renkler

BUĞDAY TEN-SARI SAÇ

En uygun renkler
Toz pembe, bebek mavisi, gri-mavi, lila, açık mor, açık yeşil ve nane yeşili

Kaçının!
Elektrik mavisi ve koyu kırmızı yüzünüze yakın kullanmanız halinde çok sert bir etki yaratır.

AÇIK TEN-SARI SAÇ

En uygun renkler

Toz pembe, bebek mavisi, gri-mavi, lila, açık mor, açık yeşil ve nane yeşili.

Kaçının!

Elektrik mavisi ve koyu kırmızı yüzünüze yakın kullanmanız halinde çok sert bir etki yaratır.

AÇIK TEN-KIZIL SAÇ

En uygun renkler

Yeşilin açık tonları ile saman sarısı, kavuniçi, kayısı rengi, mercan ve gri-mavi.

Kaçının!

Toprak sarısı ve haki -yüzünüze yakın kullanmanız halinde- teninizdeki ışıltıyı alır.

AÇIK TEN-KAHVERENGİ SAÇ

En uygun renkler

Yeşilin açık tonları ile saman sarısı, kavuniçi, kayısı rengi, mercan ve gri-mavi.

Kaçının!

Toprak sarısı ve haki -yüzünüze yakın kullanmanız halinde- teninizdeki ışıltıyı alır.

KOYU TEN-SİYAH SAÇ

En uygun renkler

Pembe ve mavinin tüm tonları ile mor ve siyah.
Kaçının!
Kiremit kırmızısı, tunç ve doreli renkler sarı içerdikleri için saç ve ten renginizi donuklaştırır.

AÇIK TEN-SİYAH SAÇ

En uygun renkler

Pembe ve mavinin tüm tonları ile mor ve siyah.
Kaçının!
Kiremit kırmızısı, tunç ve doreli renkler sarı içerdikleri için saç ve ten renginizi donuklaştırır.

BUĞDAY TEN-KAHVERENGİ SAÇ

En uygun renkler

Kırmızı ve yeşil tonları ile kavuniçi, kiremit rengi, doreli bej, toprak sarısı ve turkuaz.
Kaçının!
Maviye çalan tonlar, fuşya, duman grisi gibi renkler içlerinde dore tonları barındırmadıkları için saç ve ten renkleriniz için fazla soğuk.

İŞ HAYATINDA GİYİM

KIYAFET SEÇİMİ

Çalışan bir kadınsanız biraz erkek egemen bir ortamdasınız demektir. Bu durum asla kadınca giyinmenizi engellememeli, kadınlığınızı gölgelememeli. İş hayatında giyinmenin altın kuralı, iş kolunuzun geleneklerine uygun ama kendinizi yansıtan bir tarz belirlemenizdir. İşinize ciddiyetle yaklaşımınızı ve becerinizi vurgulayacak zarif, temiz, uyumlu ve iyi dikilmiş kıyafetler seçin. Etek, pantolon takımlar, gömlekle kombine edilmiş etek ve pantolonlar, düz kesim elbiseler ideal olanlardır.
Hoşunuza gitmeyecek bir konuma düşmemek için çok kısa etekler, vücudunuza yapışan kıyafetler ve derin dekolteler kullanmayın.

RENK PALETİ

Çok canlı renkler seçmeyin ama kendinizi gri tonları içine de hapsetmeyin. Evet, gri, iş hayatında çok alışıldık ve ağırlık veren bir renk ama aynı etkiyi bırakabilecek başka renkler de var. Yeşil, bordo, lacivert, siyah, kahverengi, bej, toprak tonları ve lâl gibi renklerle gardırobunuzu çeşitlendirin.

AKSESUARLAR

Her detayı düşünün! Ayakkabılarınız topuklu veya topuksuz olabilir ama mutlaka temiz ve cilalı olmalı. Çantanız hem kıyafetinizle uyumlu hem de çalıştığınız iş koluna ve konumunuza uygun olmalı: boncuklu bir çanta ile bankacılık sektöründe çalışmanız pek uygun olmaz! Abartısız ve zarif takılar kullanın; ama annenizin inci kolyesi ile de kendinize olduğunuzdan daha yaşlı bir hava vermeye çalışmayın!

MAKYAJ

Canlı renklerden, koyu ve yoğun uygulamalardan mutlaka kaçının. Sade ve doğal bir makyaj yapın: gözlere hafif gölgeler, 2 kat rimel, biraz allık ve ruj.

SAÇ

Saç, genel görünümde son derece etkilidir. Asla yağlı, kirli ve boyası gelmiş bir saçla işe gitmeyin. Rahat etmek için saçınızı toplayın; böylece sürekli düzeltmek zorunda da kalmazsınız. Kibar, kıyafet renginizle uyumlu tokalar tercih edin: payetli kelebek tokaları günlük hayatınıza bırakın!

PARFÜM

Asla ağır kokular kullanmayın. Hafif, çiçeksi aromalardan yapılmış parfümleri tercih edin. Parfümünüzle banyo yapmayın, az sıkın, gerekirse tazelersiniz.

YANINIZDA BULUNDURUN!

Ne olur ne olmaz diyerek el çantanızda bulundurmanız gerekenler:
yedek bir çift çorap
küçük bir ayakkabı cila süngeri
iplik ve dikiş iğnesi
diş fırçası ve macunu
saç fırçası
törpü
kağıt mendil
ve elbette makyajınızdaki parlamaları rötuşlayacak hafif bir pudra, dudak boyanızı gün içinde tazelemek üzere rujunuz ve parfümünüz.

HATIRLATMALAR

Kendinizi sevin, kendinize güvenin ve gülümseyin. Gülümseyen bir yüz, aydınlık bakışlar ve güvenli bir tutum sizi her zaman olduğunuzdan daha şık ve bakımlı gösterecektir.

Yürürken de otururken de dik durmaya özen gösterin.
Giysileriniz temiz ve ütülü olsun.

Renk uyumuna dikkat edin. Küçük aksesuarlarla kıyafetlerinizi hareketlendirin.

İçinde rahat olmadığınız giysiler ve ayakkabılar giymeyin.

Ayakkabılarınızı sık sık temizleyin ve cilalayın. Topuğu yenmiş, deforme olmuş ayakkabılar giymeyin.

Saç, el ve tırnaklarınızdaki bakımsızlık şıklığı zedeleyen unsurlardır.

Saç boyanıza ve temizliğine dikkat edin, el ve tırnaklarınıza özen gösterin.

Takılarınız hem kıyafetinizle hem de birbirleriyle uyumlu olmalı. Sarı ve beyaz takıları bir arada kullanmayın (altın bir kolye, gümüş küpeler gibi). Ağır takılarla daha hafifleri de bir arada kullanmayın (boncuk bir bilezik ve pırlantalı bir yüzük gibi)

Moda hakkında ansiklopedik bilgi

2010-07-25T21:45:00.000-07:00

Moda Toplum hayatına, değişiklik ihtiyacı veya süslenme arzusuyla giren, geçici yenilik. Moda, genel bir tabirdir. Günlük hayatın, çeşitli kısımlarında geçici bir süre hakim olan zevk anlayışına denir. İnsanların umumiyetle kullandığı hemen her şeyde zaman zaman moda akımları olmuştur. Fakat moda bütün dünyada en çok ve en yaygın olarak giyim-kuşam konusunda görülür. Özellikle kadınlara ait her türlü giyecek eşyası ve süslenme şekillerinin mevsimlere ve yıllara göre modası değiştirilmektedir.

Ev hanımlarına yardım olunması bakımından, yeni buluş ve modelleri, ilave patronlarıyla beraber yayınlayan dergilere de “moda” ismi verilmektedir. Üçgen biçiminde, serenleri direğin gerisinde bulunan yelkenlere de moda adı verilmiştir.

Modanın tarihçesi miladdan binlerce sene öncesine uzanmaktadır. Çinlilerin, ayaklarını küçültmeleri için sıkıntılara girmesi, Babilli ve Asurlu erkeklerin genellikle kaba, saçaklı ve yün elbise giymeleri asırlarına göre birer moda hareketleridir.

Kırım civarında yapılan arkeolojik kazılar sırasında M.Ö 3. ve 5. yüzyıllara ait renkli, çizgili ve değişik desende kumaşların bulunması o zamanda da modanın olduğunu ortaya koymaktadır.

On dört ve on beşinci yüzyıllara kadar, biçilerek dikilmiş elbiselere çok az rastlanmaktaydı. Bu tarihlerden sonra elbiselerde, işleme tarzında şahsi işaretler kendini göstermeye başladı. On beşinci yüzyıldan sonra terzilik alanında yeni bir gelişme ortaya çıktı. Bununla beraber, kişilerin kendi zevklerini ortaya döken moda örnekleri de görülür. On dokuz ve yirminci yüzyılda ise bu işlerle uğraşmak özel ihtisas sahaları haline gelip, “moda evleri” adı altında çeşitli elbise-dikim yerleri ortaya çıktı.

Moda, toplumların geçmiş dönemlerine ait örf-adet ve sanat yönünde meydana getirdikleri yenilikler yanında, zevkleri, namus ve ahlak anlayışları, ekonomik durumları hakkında da geleceğe bilgi vermektedir. Yirminci yüzyılın yarılarından sonra moda, birçok konularda insanlara öncülük eden, hatta onları yönlendirip çeşitli davranışlara sevk eden en müessir faktörlerden oldu. Bu bakımdan giyim-kuşamda veya süslenmede görülebildiği gibi, düşünce alanında, kişilerin davranışlarında bu gibi akımlar etkili olmaya başladı. Mesela, gençler arasında “Hippy”, “Pop”, “Punk”, “Heavy Metal” gibi isimlerle anılan akımlar bunlardandır. Özellikle manevi boşluk ve tatminsizlik içinde bulunan insanlar arasında ve Avrupa gençliğinde ortaya çıkıp yaygınlaşan bu akımlar, bir süre devam eden çılgınlıklardan sonra kaybolup gitmektedir.

Moda, ayrıca sosyal ve ekonomik bir olaydır. Ekonomik değişiklikler, aile çevresi, toplumun ahlak anlayışı, içinde yaşadığımız tabiat şartları, iklimler, mevsimler, mensubu olunan milletin kültür değerleri, dinler, töreler, çalışılan iş ve meslekler, yaş, cinsiyet, zevkler daha bunun gibi pekçok şeyin hepsi, moda akımlarına hem zemin hazırlar hem de müessir olur. Moda, bir anlamda kişilerin iç dünyasını dışarıya vurmasına yardımcı olan, psikolojik tatmin vasıtası olarak görülen bir fenomendir, vak'adır.

Moda, kimi zaman sanat ölçüleri içinde, aşırıya kaçmadan bir yol takip edebildiği gibi, bazı zaman da kişiyi kendine esir eder, onu aşırılığa sevk eden itici güç halini alır. Hatta bazı durumlarda, ailelerin yıkılmasına, baba-oğul, anne-kız arasında zıtlaşmaya kadar ulaşmakta, çok insanın da ruhi bunalıma düşmesine sebep olmaktadır.

İslam dininde çirkinliği gidermek, vakar sahibi olmak ve şükretmek, Allahü tealanın nimetini üzerinde göstermek için, mümkünse elbiselerin en iyisini giyinmek tavsiye edilmiştir. Gösteriş, öğünmek için veya bir başka menfaat için bunlar yapılırsa büyüklenme ve kibir olur ve bu dinimizin emrettiği bir şey değildir.

Moda akımları, umumi olarak moda merkezlerinden idare edildiği gibi bazen de ictimai veya ekonomik faktörlerden etkilenerek kendiliğinden ortaya çıkar. Giyimde moda akımlarını yönlendiren merkezler de çeşitlidir. Erkek giyiminde “Londra”, kadın giyiminde ise “Paris” moda merkezi olarak ün yapmışlardır.

Gençlik ve Moda

2010-07-25T21:44:00.000-07:00

Gençler yetişkinlerden farklı olmak, ailelerinin yaptıklarını değil de onlardan daha farklı, daha önce görülmemiş şeyler yapmak isterler. Bu şekilde varlıklarını, yeni bir insan olduklarını ispat etmek isterler.
Aslında bu bir nevi yenilikçiliktir. Daha önce görülmemiş, akla gelmemiş bir şey ilk defa ortaya çıkmış olmalıdır. Böylece gençler arasında bazı şeyler moda olur.
Moda bazen giyim kuşam, ayakkabı, takı gibi çeşitli eşyalarda yenilikler, bir nevi farklılıklardan oluşmaktadır. Gençler büyüklerinden farklı, orijinal veya daha çok da yaş grubuna özgü olacak şekilde giyinmek isterler.

Bazen de tavırlarda, kullanılan deyimlerde ortaya çıkar. Mesela tuhaf bir Türkçeyle konuşmak gibi…Gençlerdeki bu farklı olma isteği, gençlerle aile arasında pek çok sorun yaşanmasına neden olabilir.
Bu bazı ailelerde, “Kısa giymek, makyaj yapmak”dır; bazı ailelerde ise “saçını pembeye boyama, kulağına, dudağına, göbeğine pearsing taktırmak, dövme yaptırmak gibi” şeylerdir.
Hatta genç için aileye zıt düşmek kural gibidir. Mesela aile gelenekçi ise, açık giyim ile ters düşülür; aile modern ise, garip kılıklarla ters düşülür; ama illa ki ters düşülür.

Gencin bu davranışının iki nedeni vardır; biri kimliğini, özgürlüğünü ispatlamak; diğeri, arkadaş grubuna ait olmak Bu dönemde gençler, yaşıtlarının getirdikleri yenilikleri veya farklılıkları onlar için çıkarılmış kanunlar gibi algılarlar. Bir genç diğer gençlerin giydiklerini giymez, yaptıklarını yapmazsa dünya yıkılacak diye düşünür.
Ailenin yasaklamaları ve eleştirileri ile arkadaşları tarafından hor görülme riski arasında bocalar, acı duyarlar. Bu dönemde ailelerin yasakları, “ya arkadaşların ya biz” şeklinde bir tercih zorlaması gibi algılanır. Çoğu zaman da hangi taraf seçilirse seçilsin acı duyulur.
Aslında ergen anne babasının sağladığı güvence dolu peşin sevgiyi de kaybetmek istememektedir, ama bir yandan da yeni çevre edinmek, yeni tecrübelere yelken açmak da istemektedir.
Bu dönemin sağlıklı geçirilmesi için, çocuğun sosyalleştiği çevrenin sizin onaylayacağınıza çok zıt özellikte olmaması iyi olur. Bununla birlikte çocuğunuzu bilinçlendirmek ve izlemek şartıyla bazı olayları gözlemesine izin verilebilir. Böylece genç, bir çevredeki olumsuzlukları kendi tenkit yeteneği ile reddetme deneyimi yaşayabilir…Bu dönemin bir özelliği de gençlerin hayal güçlerinin genişliği ve zenginliğine bağlı olarak gerçekçilikten uzak oluşudur. Gençler bu dönemde çok hayal kurarlar ve kurdukları hayalleri gerçek gibi düşünürler. Gerçek olayları hayal güçleriyle süsleyip abartmaları da çok görülür. Olumlu şeyler hayal ettikleri gibi olumsuz şeyler de hayal edebilirler; adeta hayal âleminde yaşarlar.
Bu nedenle artistleri, futbolcuları ve ses sanatçılarını kendilerine idol seçerler. İdol, bir nevi put demektir, yani ulaşılması güç, insanüstü, çok yüce, tapınma gibi duygularla bağlanılan…Gençler de kendilerine sunulan starlara âşık olurlar ve onlar gibi olmak için uğraşırlar. Onlar gibi davranmaya, konuşmaya, giyinmeye ve hatta saçını onlar gibi kestirmeye başlarlar. Posterlerini odalarının duvarlarına asar, konserlerini ve televizyonda çıkan programlarını kaçırmamaya çalışırlar.
Yaşanan bu tarz sorunların bazıları zamanla kendiliğinden geçebilir, bazıları ise daha ciddi boyutlara taşınabilir. Mesela genç, “ikimizde mavi gözlüyüz” yada “ikimizin de adı …harfiyle başlıyor” gibi bir nedenle kendisini bir kişiyle aşırı Özdeşleştiriyor, ona laf söyletmiyor, kendi hayatını yaşamayı bırakmış, onun başarılarıyla avunuyorsa; bu şizofreniye kadar gidebilen ciddi bir psikolojik vakanın habercisi olabilir.
Böyle durumlarda ergenlik dönemindeki çocuğunuzu bir psikologa gitmeye ikna etmek çok güç olabilir. Onu zorlamaksa hiçbir sonuç vermeyecektir. Ama aile gençten önce bir psikologa gidip danışmanlık alırsa doğru davranış biçiminin nasıl olması gerektiğini öğrenir. Öneriler ebeveynler tarafından doğru ve tutarlı bir şekilde uygulandığında, herhangi bir psikologa gitmesine gerek kalmadan sorunların çözümü sağlanabilir.
Çoğu zaman kişinin kendine güveni arttıkça, kendi inancını, amacını, idealini, yolunu seçip çalıştıkça bu aşırılıklar azalır. Çocuklara starlar yerine faydalı “örnek insanlar” tanıtıp benimsetmek de iyi bir yoldur.

Kadın Olmanın Şartları

2010-07-25T21:43:00.000-07:00

Kadın olma gereği
Bir evliliğin başarısı, mutluluğu erkekten çok kadının davranışlarına bağlıdır. Erkek, evlilik hayatına genellikle kolay uyum sağlar. Zira, erkek evlilikte huzur arar. Vasat erkek tipi, evlendikten sonra daha çok mesleğinde, işinde ilerlemek, yükselmek ister.
Kadının daha geniş bir hayal gücü vardır. Eleştirici duyguları da çok gelişmiştir. Hayatın tek düzeliğim daha çok hisseder. Sadece ev kadını olan, dışarıda bir işi, mesleği olmayan kadının hayatı daha bir tek düzedir. Ev kadınlığı kadının önünde öyle geniş ufuklar açmaz. Erkeğin bir mesleği vardır. Mesleğinde başarılı olmak, bir yere gelmek için çaba harcar. Bu da hayatını renklendirir. Ev kadını ise böyle bir imkândan yoksundur. Bu durumda eşinin işini kıskanması da tabii sayılabilir. Zira, eşi kendisinin yapamadığım yapabilmektedir. Meslek sahibi kadın, bu noktada avantajlıdır. Mesleğinde tatmin olma imkânı olduğundan kocasından pek fazla şey beklemez. Daha az eleştirici olur. Kocasını daha iyi anlar, daha bir sorumluluk duygusuyla davranır.
Şimdi de çalışan kadın üzerinde duralım. Ancak, önce kendi isteğiyle çalışanla, ekonomik sebeplerden dolayı çalışmak zorunda olan kadınlar arasında bir ayırım yapalım. Zira, kadın istemeyerek, sırf aile bütçesine katkıda bulunmak için çalışıyorsa, işi kendisi için bir avantaj bir doyum vesilesi olmaktan çıkabilir.
Çoğu zaman, evlenmeden önce, ailesinin bütçesine katkıda bulunmak için çalışan kadın, evlendikten sonra da çalışmaya devam eder. Genellikle problem daha işin başında çözümlenmiş olmv Kadının da katkıda bulunması halinde aile bütçesinin genişleyeceği, ekonomik durumun düzeleceği ortadadır. Ancak, kadın işini sevmiyorsa, daha fazla gelirin kendisine getireceği avantajları bir kenara iterek ev kadını olmayı tercih ede çektir.
Çalışan kadınların çoğu ekonomik bir biçimde Heyecanlandırma duygusundan öğüs gerebilme kabiliyeti, hep bu” şimdiyi düşünme belki de erkeğin bütünleşmesindeki en büyük etkendir. Bir ailede eşlerin her ikisi de çalışıyorsa, günlük hayatın gereklerim de birlikte yerine getirmeleri gerekir. Bu durumdan ötürü, ne erkek kendisini küçük görmeli, ne de kadın görevlerimi tam olarak yerine getiremiyorum diye üzülmelidir. Bir de, varolmaktan, yaşama sevincinden doğan, mutluluğun getirdiği olumlu alışkanlıklar vardır. Bu olumlu ll kadın yaratır. Annelik içgüdüsüyle kadın farkında olmadan etrafında sıcak ve güvenli bir atmosfer yaratır.
Arada meslekî rekabetler .yoksa çalışan kadının kocasının isme jiüşmanlık duyması, başarısını kıskanması çok zordur. Aksine, çalışan kadın eşinin, işinde karşılaşabileceği zorluklan, işinin gereklerini daha iyi anlar. Ancak, bu durumda, eşler için bir tehlike gizli olabilir. Bir noktadan sonra eşler birbirlerini kan kocadan ziyade arkadaş olarak görebilirler. “Biz” yerine birbirleriyle iyi anlaşan iki ayrı “ben” yaratabilirler. Bazüan bunda bir kötülük olmadığını, çiftlerin için çalıştıklarım söylerler. Bu noktadan yola fikiMigiTiHn, eşler arasında bir rekb dlk dğbili Ak bi
ekonomik bflkimriftp özgür olma isteğinin gfol» de olsa bir düşmanlık hissine sebep olabileceğine inanmıyoruz. Ancak, karı-koca bir büro, bir fabrika, bir acente ya da herhangi bir iş yerini birlikte yönettikleri takdirde, aralarında gizli bir rekabet doğabilir. Bu durumda, en doğru yol, eşler arasında iş bölümü yapmaktır. Ya da daha işin başında ikisinden birine daha fazla yetki verilmelidir.
Bugün, ideal kadın konusunda, uzmanlar arasında bile büyük fikir ayrılıkları vardır. Günümüz İcabım, geçmiş çağların, hatta geçen yüzyılın kadınından bile çok farkhdır. Bu yüzden kadını geçmiş çağlardaki haliyle değil, bugünkü haliyle ele almak gerekir.
Kadın psikolojisi üzerine yapılan derin araştırmalar çok önemli bir gerçeği ortaya çıkarmıştır! Kadın, içinde bulunduğu an için yaşamaktadır. Bu davranışın kökeninde de annelik duygusu yeral-maktadır. Anne için en önemli şey o andaki hayatıdır. Kadına zarar verebilecek her şeyi reddeder Gelecekte faydalı olabilecek şeyleri bile o anda onu üzecek diye istemez. Sözgelimi, birçok anne, çocuğuna aşı, iğne yaptırırken adeta zorlanır. Erkek ise, gelecek için yaşamaktadır. Baba, çocuğunun o nndffi” halinden çok, geleceği için endişelenir. Bu yüzden de hastalıklarına annesi kadar çok önem yermez. Çocuk ancak, muhakeme edebilmeye, birtakım şeyleri kavramaya başladığı zaman onunla ilgilenmeye başlar. Çünkü ancak o zaman çocuğunu yarının büyüğü olarak görebilir. Kadının ani olaylara kararlı bir biçimde Heyecanlanma duygusundan göğüs gerebilme kabiliyeti vardır. Bir ailede eşlerin her ikisi de çalışıyorsa, günlük hayatın gereklerim de birlikte yerine getirmeleri gerekir. Bu durumdan ötürü, ne erkek kendisini küçük görmeli, ne de kadın görevlerimi tam olarak yerine getiremiyorum diye üzülmelidir. Bir de, varolmaktan, yaşama sevincinden doğan, mutluluğun getirdiği olumlu alışkanlıklar vardır. Bu olumluluğu kadın yaratır. Bugünü olumlu «hakanlıklar yaratamaz. Annelik içgüdüsüyle kadın farkında olmadan etrafında sıcak ve güvenli bir atmosfer yaratır.
Arada meslekî rekabetler .yoksa çalışan kadının kocasının isme jiüşmanlık duyması, başarısını kıskanması çok zordur. Aksine, çalışan kadın eşinin, işinde karşılaşabileceği zorluklan, işinin gereklerini daha iyi anlar. Ancak, bu durumda, eşler için bir tehlike gizli olabilir. Bir noktadan sonra eşler birbirlerini kan kocadan ziyade arkadaş olarak görebilirler. “Biz” yerine birbirleriyle iyi anlaşan iki ayrı “ben” yaratabilirler.
Arkadaşlık ilişkisinin kalıcı olması pek ender rastlanan bir durumdur. Evlilikte eşlerin yalnızca arkadaş olması yeterli değildir. Evlilikte erkek ve kadın birbirlerini tamamlamalıdırlar. Ancak sadece arkadaşlık ilişkisiyle evlilikte gerekli bir bütünleşme sağlanamaz. Eşler, farkında bile olmadan susarlar. Bu da yüzeysel bir anlaşma gnriintirpti sağlar. Arkadaş ilişkisi ağır basar çiftler genellikle iki ayn hayat yaşarlar. Birbirlerinden ayrı çevrelere girerler, ayn arkadaşlar edinirler, öyle bir an gelir ki, birbirlerinden çok uzaklaşmış, adeta yabana gibi hissederler.
Anne babanın birbirleriyle sadece iki arkadaş gibi olmasını çocuklar kayıtsızlıkla karşılayacaklardır.
Evinde, rahat, huzurlu bir ortam yaratamayan kadın, elinde bunu yapacak imkânları varsa, eksik bir kadındır. Tam kadın olmak, evi ayna gibi pırıl pırıl yapmak demek değildir. Aksine, her şeyin fazla düzenli olması da bir yerde huzursuzluk rahatsızlık yaratabilir. Kadın, etrafına huzur ve güven vermelidir. Kocası ve çocukları eve gelmiş olmaktan dolayı mutluluk duymalıdır. Bu bir yerde geleceğin temelidir. Zira, çocukluklarını rahat, güvenli ortamlarda geçiren insanlar hayatın zorlukları karşısında mücadele edecek gücü bulurlar. Ancak, kadın evin içinde rahat ve huzurlu bir ortam yaratırken kendi ihtiyaçlarım da unutmamalıdır. Evde huzur, birtakım fedakârlıklarla sağlanmamalıdır. Bizi yaparken “ben” tamamen yok olmamalı, boyunduruk altına girmemelidir. Çoğu zaman, kadın, aile bütçesine katkıda bulunmak düşüncesiyle bir takım fedakârlıklar yapar. Kendi ihtiyaçlarını ihmal eder. Birkaç yıl sonra evliliği boyunca bir köle hayatı yaşadığım düşünmeye başlar. Bunun sorumlusu olarak da kocasını görür, sa, bu durumunun tek sorumlusu kendisidir. Psikologlar bu konuyla ilgili olarak hayli ilgi çekici gözlemlerde bulunmuşlardır. Söz gelimi, kadınların kendilerini tamamen ev işlerine vermelerinin, kocalarına karşı besledikleri düşmanlık veya rekabet hissinden kaynaklandığım iddia etmektedirler. Sonunda kadın, bu hale gelmesinin bütün sorumluluğunu kocasına yükleyerek öfkesini haklı çıkarmaya çalışmaktadır. Gerçekten de, yıllarca her şeye boyun eğip, her türlü sıkıntıya katlanıp, bir gün yaptığı fedakarlıkları kocasının yüzüne vuran kadın hiç de az değildir. Her ev kadının bir meşgalesi, sevdiği, zevkle yaptığı bir faaliyeti olmalıdır. Boş zamanlarında kitap okuyabilir, müzik dinleyebilir, resim, seramik yapıp, fotoğraf çekebilir. Ya da sanat tarihi, çiçek bakımı, örgü, nakış gibi konularla ilgilenebilir.
Ev kadının kocasının başarısına ihtiyacı vardır. Üçüncü şahısların yanında kocasının meziyetlerini övse bile, yalnızken, işinde girişimlerde bulunmamakla, işverenlerine veya müşterilerine kendisini yeterince kanıtlayamamakla, işinde ilerleyememek vb. suçlar. Kadının bu şekilde davranması normaldir. Karısının bu şekilde davranması, erkek için sıkıcı olsa bile, olumlu bir davranıştır. Zira, onu başardı olmaya teşvik eder. Ancak kimi zaman, kadın daha başka sebeplerin de etkisiyle, yaşadığı hayattan memnun olmadığı için de böyle davranabilir.
Kendi hayal kırıklıklarının sorumlusu olarak kocasını görmekte ve onun hayatını zorlaştırmak istemektedir.
Ancak kadının tek düze kötü bir hayat yaşamasının sorumlusu her zaman erkek değildir. Kendine uğraşlar edinmeyen, kişiliğini korumayı bilmeyen, tek görevinin evini düzenli tutmak olduğunu düşünen bir kadın kendisine imkân tanımadığı için kocasını suçlamakta haksızdır.
Günümüzde, kanunî olarak kadın erkek eşitliği sağlanmıştır. Kadın ve erkek kanunlar önünde aynı haklara sahiptir. Kadın da erkeğin yararlandığı eğitim imkânlarından yararlanabilmekte, erkekle aynı kültürü alabilmektedir.
Her alanda kendisini göstermesi, başarılı olabilmesi için, hemen de hiçbir kanunî engelyoktur .Ne var ki,uygulamada yerleşmiş inançlar, gelenek ve görenekler azalarak da olsa etkilerini sürdürmektedir.

Genç Kızlarda İdeal Evlilik Yaşı

2010-07-25T21:42:00.000-07:00

İdeal evlilik yaşı
Ve işte aradan yıllar geçti. Öğrenimine devam eden genç kız, kendi eğilimleri ve yetenekleri doğrultusunda bir tercih yaparak üniversite öğrenimine başladı. Çalışan genç kız ise, bu süre içerisinde meslek hayatında uzun bir yol katetti. Ekonomik durumunu düzeltti. Hatta mesleğinde bir aşama yaptı, biraz yükseldi bile.
20 yaşın eşiğine geldiği bu devrede, ilk gençlik sempatileri arkadaşlıkları genellikle bütün büyüsünü kaybetmiş olur. Genç kız artık daha ciddi bir bağın arayışı içerisindedir. Ne var ki, bu dönemde aceleci davranmak, ileride hiç de hoş olmayan sonuçlar yaratabilir. Günümüzde henüz hazır olmadıkları halde çok genç yaşta evlilik yükünü omuzlayan, “iki gönül bir olunca samanlık seyran olur” diye düşünerek çok genç yaşta evlenen çiftler vardır. Oysa tecrübeler çok genç yaşta yapılan evliliklerin yürümesinin güç olduğunu göstermektedir. Zira, 16—17 yaşındaki bir genç kız ile 18-20 yaşındaki bir delikanlının kişiliği henüz oluşum halindedir. Kişilikleri daha tam olarak gelişip oturmamıştır. Bir süre sonra, karşılarında evlendikleri kişiden çok farklı birini bulabilirler, tşte o zaman, evliliğin içinde boğulduğu huzursuzluklar denizi kabarmaya başlar.
İdeal evliliK yaşı kaçtır? Evlilik için ideal yaş tesbit edilemez. Bu, kişinin karakterine, içinde yaşadığı çevreye bağlı bir olaydır. Ancak yine de bir yaş tayin etmek gerekirse, ideal evlilik yaşı kadında 22-25, erkekte 28-32 yaşları arasındadır denilebilir.
Çalışan kadın evlenmeye karar verdiği zaman, buna bağlı olarak bir takım önemli kararlar da almak zorundadır. Sözgelimi, evlendikten sonra işine devam edip etmeyeceği, çalıştığı takdirde çocukların bakımının ne şekilde yapılacağı gibi problemler daha yolun başında iken düşünülmesi gereken konulardır.
Büyük fabrikalarda çalışan işçiler için problemin çözümü genellikle kolaydır. Zira büyük fabrikaların kendi bünyelerinde açılmış kreşleri, çocuk yuvalan vardır. Sonra öğle yemekleri de genellikle fabrika tarafından karşılanır. Yani çiftin hayatı genelde rayına oturmuş, nisbeten kolaylaştırılmıştır.
Oysa memur, öğretmen, avukat, doktor vb. gibi meslek sahibi bir kadın için karar vermek zordur. îş hayatına devam edip etmeme, çocukların bakımı gibi problemlerin yanısıra, evliliğe hazır olup olmama konusu da ayrı bir problem teşkil eder. Kadın o ana kadar çevresindeki kişilerle yakın ilişkiler kurmuş, edebiyat,sanat, politikayla yakından ilgilenmiştir. Arkadaşları kendisiyle bu tür konularda, entellektüel bir çerçeve içinde konuşmaya hazırdırlar. Evlendikten sonra, ise iyi bir ev kadını, bir eş, bir anne olarak geleneksel görevlerini yerine getirebilmek için çevresinden kopacak, biraz da olsa arkadaşlarından uzaklaşacaktır.
Bütün bu sebeplerden dolayı kadın, evlenmeye karar vermeden önce kafasındaki soru işaretlerinin cevabını bulmalı, fikirleri, amaçları, hayattan bekledikleri konusunda kesin bir karar vermelidir.
Seçtiğimiz ya da seçmek üzere olduğumuz erkekle güvenilir, sağlam bir yuva kurup kuramayacağımızı nasıl anlayabiliriz?
Modern psikoloji uzmanları aşk konusunda derin araştırmalar yapmışlar ve her gencin bilmesi gereken pek çok gerçeği ortaya çıkarmışlardır. Kesin seçimini yapmak zorunda olan genç kızlara bu araştırmaların ışığında uzmanlar şu tavsiyelerde bulunuyorlar:
Büyük aşka inanmayın. Bütün benliğinizi saran, uykularınızı kaçıran size “Ya o, ya hiç kimse!” dedirten güçlü duygulara güvenmeyin. Bu tür durumlar insanda tabiî olmayan, istisnaî bir ruh hali yaratır. İnsanın içini alev gibi sarar. Ne var ki, her alev gibi sönmeye mahkumdur. Üstelik, arkasında elde tutulur kalıcı ne bıraktığı da ancak bittikten sonra anlaşılabilir.
Psikologlar bunları “aşk çılgınlığı, çılgınca aşık olmak” diye nitelendiriyorlar. Ve bir doktorun kızamığı tarif edebildiği gibi bütün ayrıntılarıyla tarif edebiliyorlar. Dünyadaki her şeyin sevdiğiniz erkekle güzel olduğunu düşünüyorsanız, ondan uzak olmak size cehennem azabı geliyorsa, her an içinizde ona yazmak, telefon etmek için büyük bir istek duyuyorsanız, onu deli gibi kıskanıyorsanız, aşık olduğunuzu sanmayın. Siz sadece çılgınca, körkütük hayransınız ona.
Sevdiğiniz erkek de, size sayfalar dolusu mektup yazıyorsa; mektuplar her geçen gün biraz daha sıklaşıyorsa, mektuplarında sürekli kendisinden, çocukluğundan, gençliğinden bahsediyorsa; çevresinde olan bitenleri anlatırken olaylara hüzünlü bir hava veriyorsa, telefonda sizden uzak olmaktan duyduğu üzüntüyü anlatmakla bitiremiyorsa; sanki sağlığınızı tehdit eden büyük bir tehlike varmışcasına sürekli sağlığınızı soruyorsa; sizinle çocuklaşıp, gelecek üzerine pembe hayaller kuruyorsa;emin olun o da sizinle birlikte şu hayranlık hummasına tutulmuş demektir.
Böyle anlarda kendi kendinize; bunun bir hastalık olduğunu, her şeyi açık seçik görebilmek için beklemek gerektiğini telkin edin. Ve bekleyin!
Elbette bununla aşkı kimsenin bulmayı başaramadığını, hatta aşk diye bir şey olmadığım söylemek istemiyoruz. Ancak körükörüne bir bağlılığın kısa ömürlü olduğunu anlatmak istiyoruz. Ve karşı cinsten iki genç arasındaki bağın karşılıklı saygı, güven, sadakat, samimiyet, sevgi hislerinden oluşması gerektiğine inanıyoruz. Genç kızlar eş olarak kendinize sizi çılgına çevirecek, aklınızı başınızdan alacak birini değil olgun; kişilik sahibi,ne istediğini bilen kendinden emin olduğundan farklı göstermeye çalışmayan bir erkeği seçmeye çalışın.

Genç Kızlar Tatil Arkadaşlarını Nasıl Seçmeli

2010-07-25T21:41:00.000-07:00

Tatil arkadaşlıkları uzun ömürlü değildir
Tatiller herkesin bildiği o küçük büyülü zaman dilimleridir. Genç kız, bir yaz tatilinde hayatının dönüm noktası olabilecek birine rastladığını sanıp yanılabilir. Gerçekten kaderine yön verebilecek biriyle de karşılaşabilir. Ne var ki, bu çok ender rastlanabilen bir olaydır.
Bir deniz kıyısında ya da dağ eteğinde 15-20 gün içerisinde doğan sempatiler genellikle doğdukları yerde melankolik bir “elveda”yla son bulurlar. Aslında böyle olması iyidir de. Zira tatilde, gençler hatta yalnızca gençler değil hemen herkes, farkında olmadan kendilerini olduklarından daha başka gösterirler. Bir başka deyişle, yalnızca iyi yönleriyle görünürler. Tatilde tanıdığınız biriyle şehirde tekrar karşılaşırsanız onun değişmiş olduğunu görürsünüz. Ancak bu demek değildir ki, tatildeyken insanlar bilerek kendilerini olduklarından farklı gösteriyorlar. Sadece, tatil ortamı, insanı daha sevimli, daha keyifli, esprili, tahammüllü, daha bir hoşgörülü, eğlenceli, konuşkan olmaya iter. Her şeyden önce insan tatilde kafasını kurcalayan endişelerden arınmış olur.
Bu yüzden tatiller küçük bir dinlenme olarak görülmelidir. Tatilde karşılaştığımız insanlar, gerçekten de hoş, neşeli, konuşkan insanlar da olabilirler. Ancak, ne olursa olsun, asıl çevrelerinin dışında yaşamakta olan kişilerdir. 15-20 günlük sürenin her anını içice yaşamış olsak bile onların gerçek karakterlerini hiçbir zaman anlayamayız. Tatil sırasında enerji dolu, konuşkan, türlü eğlenceler düzenleyen, arkadaşlarını her an teknesinde misafir etmeye hazır, iyilik dolu bir bey, şehirde gayet ciddî, işine bağlı, titiz, telaşlı bir yöneticiye dönüşebilir. Bunun gibi, esprilerle dolu, konuşkan bir genç de, şehirde büyük idealleri olmayan, orta halli bir memur olarak karşınıza çıkabilir.
Bu yüzdende geleceğimizin temellerini böylesine istisnaî, her şeyin olduğundan çok başka göründüğü bir ortamda atmak büyük tehlike olur.

Genç Kızlar İçin Arkadaşlık İlişkileri

2010-07-25T21:40:00.001-07:00

Okullar, bürolar, fabrikalar, mağazalar, iş yerleri, tiyatro sahneleri, televizyon stüdyoları vb. içinde birçok insamn yaşadığı sosyal topluluklardır. Buralarda insan çeşitli kişilerle tanışır, dostluklar kurar. Bu dostluklar özellikle gençlik yıllarında kurulanlar uzun yıllar devam eder.
Ancak, bir genç kız için arkadaşlık iki yanı keskin kılıç gibidir. İnsan iyi dostlukların yanısıra kendisine zarar veren arkadaşlıklar da kurabilir. Sonradan hayal kırıklığına uğramamak için bir arkadaşa bağlanmadan önce. onu iyice tanımak gerekir. Herkesten çok kendini düşünen, bencil, insanları kullanmaktan hoşlanan, yalan söyleyen, kendini olduğundan farklı gösteren, her şeyi ve herkesi sahip olduğu maddî imkanla, parayla ölçmeyi âdet edinmiş kişilerle dostluk kurmaktan kaçınmakta fayda vardır. Böyle bir hataya düşünce de kısa sürede bunu düzeltme yoluna gitmeli, bu kişiyle olan arkadaşlığa son vermeli veya ilişkiyi yüzeyde bırakmalıdır.
Arkadaş, dost, gençlik döneminde bir ihtiyaç, yetişkinlikte ise bir destektir. Bu yüzden insan, arkadaş seçerken çok titiz davranmalı, kurduğu arkadaşlıkları sürdürmek için de elinden gelen çabayı göstermelidir.
Yukarıda da belirttiğimiz gibi, iş çevresi birçok dostlukların kurulduğu aile çevresinden farklı bir ortamdır. Çalışan genç kız iş çevresinde birçok arkadaş edinir. Karşı cinse ilk sempatiler de genellikle iş çevresinde doğar. Bu ilk sempatiler, ergenlik döneminde belirgin bir şekilde kendini gösteren sevgi ihtiyacının, dile getirilişidir. Bu yüzden bu dönemdeki duygular bir ilkbahar büyüsü gibidir. Aradan uzun yıllar geçmesine rağmen tazeliklerinden hiçbir şey kaybetmeden hep hasretle anılırlar.
Bu ilk duygu kıpırtıları aynı zamanda genç kızın kendi kendisini kontrol etme olgunluğuna erişmesi yolunda edindiği ilk tecrübelerdir.

Genç Kızlar Boş zamanlarını Nasıl Değerlendirir.?

2010-07-25T21:40:00.000-07:00

Boş zamanları değerlendirme
Şimdiye kadar hep işten ve okuldan söz ettik. Ancak, insan hayatının tamamı okul ve işten ibaret değildir. Dinlenme saatleri de vardır. Günlük çalışma saatlerinden arta kalan zamanlar, hafta sonu tatilleri, yıllık izinler, resmî tatiller, insanın eğlenme ve dinlenmeye, kısacası kendine ayırdığı zamanlardır. Herkes boş zamanlarını mümkün olduğu kadar iyi değerlendirmeye çalışır. Günümüzde geçmiş nesillerin bilmediği pek çok dinlenme ve eğlence aracı icad edilmiştir. En azından hemen her evde bir radyo, teyp, televizyon vardır. Ekonomik durumu pek iyi olmayan biri bile arada bir sinemaya gidebilmektedir. Sonra, gazete, radyo, televizyon yayınları bizleri bütün dünyadaki olaylardan haberdar ederek insanları birbirine daha çok yaklaştırmış, adeta dünyayı küçültmüştür. Bu, gençlerin gelişimlerini olumlu yönde etkileyebilecek, önemli bir faktördür. Ancak, şunu belirtelim ki, gençler seyredecekleri programları kendileri seçmelidirler. Saatlerce televizyon karşısında oturmak, hem gözlere zararlıdır, hem de hareket ve temiz hataya özellikle ihtiyacı olan gençlerin bedeninde tahribat yapabilir. TV’nin kişiyi pasifleş-tirdiği de unutulmamalıdır.
Televizyon ilk çıktığı dönemde karşısında çok hevesli bir izleyici kitlesi bulmuştu. Genç, ihtiyar hemen herkes zaman bulur bulmaz ekran karşısına geçer hale gelmiş, sinema ve tiyatro, kitap, ikinci plana atılmıştı. Gençler televizyon seyredebilmek için derslerinden seve seve fedakarlık ediyorlardı. Özellikle müzik programlan gençleri yığınlar halinde ekran başına topluyordu. Gençlerin yeni müzik türlerine olan hayranlıkları, kompozitörleri ve genç müzisyenleri daha başarılı eserler ortaya koymaya şevketti. Dolayasıyla da plak şirketlerine hafif müzik plaklanyla şans kapılarını açtı. Günümüzde televizyon eski önemini kaybetmiş durumdadır. Ancak yine de boş zamanlarımızda hepimizin aradığı veya bulunmaması halinde eksildiğini hissettiği bir dost olmaya devam etmektedir. Günümüzde televizyon programları arasında dünyamızı yakından tanımamızı sağlayan belgesel filmler büyük ilgi görüyor.
Televizyonun yanısıra radyo da iyi bir eğlence, öğrenme ve dinlenme aracıdır: Ders çalışırken, ev işleri ile uğraşırken yahut herhangi bir iş yaparken bize arkadaşlık eden sadık bir dosttur. Aniden düğmesini çevirip başka bir programa geçtiğimizde, hatta tamamen kapattığımızda bile hiç alınmıyor. Üstelik hafif bir müziğin sinirleri dinlendirdiği ve verimliliği artırdığı da bir gerçektir. Ancak, uzmanlar kafa ile ilgili işlerde hafif bir müziğin bile zararlı olduğunu, bunun ceremesini ileride sinir sisteminin çekeceğini ileri sürüyorlar. Bu yüzden gençlere ders çalışırken müzik dinlememelerini öğütlüyorlar.
Günümüzün bir başka eğlence aracı da bilindiği gibi sinema. İçinde bulunduğumuz dönemde sinema, bir zamanların vazgeçilmez eğlence aracı olan romanların yerini almış durumda. Günümüzde, eğlendirici olmasının yanısıra öğretici, sanat değeri olan pek çok film çevrilmektedir.Bunları seyretmek gerekir. Zira bunlar kültürümüzün vazgeçilmez bir durum.
kendimizi tamamen bizim olan bir dünyaya atmanın en iyi yollarından biri de şüphesiz özel merakları-mızdır. Bu ikinci meşgale kimi zaman gerçek bir mesleğin başlangıcı da olabilir. Basit bir günlükten şiir denemelerine, resim çalışmalarından heykeltıraşlığa, pul, kelebek, para koleksiyonculuğuna kadar çeşit çeşit meraklar vardır. Bazılarının merakları son derece geniş kapsamlıdır. Bazıları ise, küçük bir koleksiyonla, ucuz ama antika şeyleri biriktirmekle yetinebilir. Çoğu zaman, hoşlanmadığı dahası yapmak istemediği şeyleri yapmak zorunda kaldığı bir dünyada böyle bir meşgale (hobi) genç kıza kendini bulabilme imkanı verir. Eğer yetenekliyse ve biraz da şansı yardım ederse, önünde yepyeni ufuklar açılabilir.

İki Neslin Kopması

2010-07-25T21:38:00.001-07:00

İki neslin kopması
Kendisine bu kadar büyük anlayış ve sevgi gösterilmesine rağmen genç kızı yine de ailesinden kopacak hale getiren sebep nedir? Aslında, olan yeni bir şey değildir. İnsan yaşamında dünya kurulalıberi süregelen bir olaydır bu: İki neslin kopması. Anne baba, hayat tecrübelerinden emindir. Genç kız ise, kendini değişen yaşama şartlarına kaptırmıştır. O, içinde bulunduğu dönemin hayat şartlarını ve ona bağlı değerleri kabul eder. Anne-babasının bağlı olduğu değerler ise çok daha başkadır. İşte zevklerdeki, isteklerdeki bu farklılıklar zorlaştırmaktadır. Tecrübeler göstermiştir ki; çocukluğunda her fırsatta annesine sığınan çocuk, ergenlik döneminde, kendi iç dünyasındaki değişiklikleri hiç kimseye söylemek istemeyen, çevresindekilerin anlayışsızlığından acı çeken, bütün bunlardan dolayı da anne-babasının sevgi ve şefkatine bile yüz çeviren bir genç kız olup çıkabilir.
Az önce verdiğimiz örnek mükemmel bir anne-babayla, zeki ve hassas bir genç kızın durumunu ele alıyordu. Ne var ki, bu tür anne babaların yanısıra, çocuları üzerindeki otoritelerini ne pahasına olursa olsun sürdürmek isteyen, ya da kızlarını kaybetmemek uğruna onların her türlü kapris ve tuhaflıklarına boyun eğen anne-babalar da vardır. Bu durumda dengeyi sağlamak oldukça zordur. Aile, varlığımızın en yakın sosyal çevresidir. Dengeli bir ruhsal gelişme ve sağlam bir kişilik için aile ortamı şarttır. • Soluk almamız için oksijene ne kadar ihtiyacımız varsa, ruhsal gelişmemiz için de aile ortamı o kadar gereklidir. Kendi kişiliğimizi, değerlerimizi ispat etmeye çalıştığımız ilk gençlik yıllarımızda bu çevreyi tahammül edilmez bulsak bile, yine de ömrümüz boyunca kendimizi ailemize bağımlı hissederiz.
Gençler hayata ilk atıldıkları dönemde, karşılarında anne-babalarınm yaşamış olduklarından çok farklı bir hayat şekli bulurlar. Anne-babalarınm gençliğinden kendi gençliklerine kadar geçen süre içerisinde zaman çok şeyi değiştirmiştir. Toplumun sosyal ve ahlakî değerlerinde büyük farklılıklar meydana gelmiştir. Genç kız, günün hayat şartlarına uymak, o günün değerleriyle yaşamak istemektedir. Anne-babası ise hâlâ kendi gençlik dönemlerinin şartlarını geçerli saymaktadır. Bu noktada da iki nesil arasında görüş ve değerlendirme farkları ortaya çıkmakta, bu da tabiî genç kızla anne-babası arasında çatışmalara sebep olmaktadır. Tecrübe, onu yaşayan için değerlidir. Gençler de kendi hayat tecrübelerini yaşamalı, gerekirse bu tecrübelerin getireceği acıları da yaşayarak kendi yollarım çizmelidirler. Bu, onların hakkıdır. Ne var ki, bu haklarını elde etmeye çabalarken, anne babalarına karşı sevgiyi ön plana almayı unutmamalıdırlar. Zira sevgi ve güven, her zamaneler ortamda olumsuz tepkileri önleyebilecek iki büyük güçtür. : Ergenlik döneminde genç kızlar anne baba için bir kapalı kutudur.
Ergenlik döneminde gençler genellikle, anne-babalanna açılmak istemezler. Zira onların, kendilerini hâlâ çocuk olarak gördüklerine inanırlar. Oysa genç kız anne-babasına açılabilse, onlardan büyük anlayış görecektir. Aslında, anne-babaların ergenlik döneminde çocuklarında meydana gelen ve gelmekte olan değişiklikleri dikkate almayıp, onları genç kız veya delikanlı oldukları halde hâlâ çocuk saydıkları da genellikle doğrudur. Bu yüzden de genç kızdaki inatçı suskunluk, ani patlamalar, aşırı alınganlıklar anne-babaya küçük şımarıklıklar gibi görünür. Oysa, sevgi ve güvene dayalı bir samimiyet; açık yüreklilik anne-babanın gerçeği görmesini, sorumlulukların şuuruna varmasını sağlayacaktır. Dolayısıyla da artık olgunlaşmaya başlayan genç kızlarıyla konuşurken kelimeleri daha dikkatli seçecekler, davranışlarına daha bir özen göstereceklerdir.
Bazen de bunun tam tersi olur. Yani anne-baba kızdan uzaklaşır. Bunun da sebebi çoğunlukla hayat şartlarıdır. Kızları genç kızlık dönemine geldiğinde anne-babası hayat yarışında oldukça uzun bir yol katetmiştir. Uzun yıllar dikenli yollarda yürümüş, bir dolu acı ve hayâl kırıldığı yaşamışlardır. Kızları büyüyüp genç kızlığın eşiğine geldiği halde, onların dertleri hâlâ bitmemiştir. Kafalarını kurcalayan bir sürü mesele vardır. Sözün kısası yorgun, bitkindirler.
Hayatının baharındaki genç kız, daha yolun başında olmanın verdiği enerji ve heyecanla doludur. Anne-babasmm yorgunluğunu görmekte ve onca yorgunluktan sonra kendisine yardımcı olamayacaklarına inanmaktadır. Oysa yanılmaktadır. Zira genç kızın, anne-babasına güvendiğini hissettirmesi onlara yepyeni bir güç verecektir. Genç kızın inatçılığım yenmesinde bu yeni gücün büyük katkısı olacaktır. Hem böylelikle genç kız aşın gururundan, kendi iç huzursuzluklarıyla ailesini rahatsız etmekten de korkmayacaktır. Ve dahası, hayatları boyunca birçok zorluğu yenmek zorunda kalmış o yorgun insanlara, kendi filizlenmesinin, yeşermesinin sonsuz neşesini, enerjisini vermediği için pişmanlık da duymayacaktır.
Daha önce de söylediğimiz gibi aile, varoluşumuzun vazgeçilmez bir parçasıdır. Ancak bunun yamsıra, irili ufaklı birçok acının da kaynağıdır. Her ailede zaman zaman ufak tefek huzursuzlukların olması, bireyler arasında sürtüşmelerin çıkması tabiîdir. Bu tür olaylar genel olarak sıcak bir ortamda yaşamış olsak bile, çocukluğumuzu buruklaştıran olaylardır. Ergenlik ve onun hemen ardından gelen gençlik dönemiyle birlikte, bu acı hatıralar, olaylar da su yüzüne çıkmaya başlar. Genç kızın karakterini etkileyerek o zamana kadar gizli kalmış kusurlarım belirginleştirir. Bu durum genç kızın kompleks (aşağılık duygusu) geliştirmesine yolaçabilir.

Eski Türk Kadınlarında Güzellik

2010-07-25T21:38:00.000-07:00

Güzellik
Eski Türk kaynakları kadınların güzelliğinden geniş olarak söz açmıyorlar. “Görklülük” Türklerde kadının yalnızca güzelliğini değil; soyluluğu, fazileti Tanrı yoluna ermiş ahlâkı ile ululuğunun da, bir tanıtmasıdır. Dede Korkut’ta “Ulu oğluna, görklü gelin getürdi” denirken, oğlanın ululuğu ve gelinin de görklülüğü söyleniyordu: “Kimse bilmez nicesin, görklü Tanrı”; “Tanrı dostu, dm serveri Muh’ammed görklü!” Görülüyor ki “görklülük” aynı zamanda Allah ve Muhammed’in de vasfıydı. “Âla gözlü görklü haklım, (yani helalimi, karımı) yüklü (hamile) kodum” derken, karısı da görklüdür. “Aydar arı, günden görklü kız kardeşin Bam Çiçek”; “Ev yanında dikilse, gerdek görklü”; “Ağ südün doya emzürse ana görklü”; “Sevgili kardaş görklü”; “Dizin basıp oturanda, halal (zevce) görklü”; “Alp yiğitler, beg yiğitler görklüsü”; “Gözün kakuban gönül alanın, görklüsü olur…” Görülüyor ki Dede Korkut’ta güzellik “bir ruh ve mana güzelliğidir.” Elbette ki yüz de ruhun aynasıdır. Görklüler, Allah, Muhammed, anne, zevce, evliliğin sembolü gerdek, kardeş ve kız kardeşlerdir. Türkler elin güzeline, dilberine görklü demiyorlardı.
“Güzel” veya güzel sözü, biraz daha geç zamanlarda görülür. Dede Korkut’ta güzel sözü 14 yerde geçer. Bunun ancak üç tanesi, kız ve kadınlarla ilgilidir. 6 tanesi “göksü güzel kaba dağlar” sözü içinde geçer ve tabiatla ilgilidir. “Güzeller serveri sarı donlu Selcen Hatun” ile “Güzeller şahı Banı Çiçek” ise yalnızca kendi kanlan için söylenmiştir. “Ne yerde güzel kopdrysa çeküb aldı” denirken de, yine kendilerine eş olarak alınanlardan söz açıyorlardı. “Gafillice.güzel başın”, “güzel yurdum” sözleri de ruh ve mana ile ilgili olan güzelliklerdir.

“Gözler” ile boy ve boyun, kız ve kadınların, hatta erkeklerin başlıca güzellik sembolleridir. “Kara kıyma gözleri kan yaş doldu”; “Ala kıyma görklü gözün açgıl, yiğit”. Bu sözlerde de ruh ve mana âlemi daha baskın gibi görünüyordu. “Gökçek” sözüyle de, yalnızca kızların güzelliğim tanıtmak istiyorlardı. Nitekim Dede Korkut’ta “Gözü gökçek kızların, gelinlerin canını çok almışım” deniyordu. Diğer iki yerde ise “Kuşun ala kanım, kumaşın ansım, kızın gökçeğini” söylemek yoluyla güzel kızlar için yalnızca “gökçek” sözü ile yetiniliyordu. “Cici bici” yani kızların güzellik ve süslülüğünü anlatmak için bugün bile söylediğimiz bu deyim Dede Korkut’ta “bir cici bici Türkmen kızı alasın” sözünde geçiyordu. “Çönge” ise fersiz, zayıf, nuru kalmamış gözler için söyleniyordu. Yoksa çönge göz bazılarının sandıkları gibi çekik, mongoloid bir göz değildir. Gözlerin çukurlaşmasından dolayı, içinde belki bu mana da vardır. Dede Korkut’ta oğlan yaralanıp, ölüm haline girince “kara kıyma gözlerin çöngelmeseydi” deniyordu. Deli Dumrul da Azrail’e “gökçugezi (yani gözleri) çönge koca” diyordu. Bu söz artık burada çukur bir göz demektir. Azrail de Deli DumruTa “mere delü kavat, gözüm çönge idügin ne beğenmezsin” diyordu. Bu da Oğuzların gözlerinin çönge, yani çukur olmadığım gösteriyordu. Zaten Deli Dumrul “gözçügezi çönge” demekle, Azrail’in gözlerinin küçük olduğunu söylemek istiyordu.
Boyu uzun Burla !Hatun’un boyu ile Oğuz’un “kaz boyunlu” kızları, Dede Korkut’un güzellik ölçülerinden biridir. Burla Hatun’un çevresindeki “kırk ince belli kız” da Oğuz ilinin güzelleri arasındadır. Gelin ile “gelincik” arasında da bir mana ayrılığı vardır. Gelincik, güzel gelin demektir. Biz de “gelin gelincik” derken bu sözden başka bir mana anlarız. Kırgız Türkleri de bunun karşılığı olarak “kelinçek” sözünü kullanırlardı.
Minyatürler ile Uygur fresklerindeki güzellik anlayışı ve ideali ise, o günün resim sanatı ve modalarına göre değişir. Türkler Çin’e yakın iken Çinli kadınlara benzemek isterlerdi. Şimdi ise kadınlarımız Batıklara yermiyor ve onlara benzemek istiyorlar. “Kızların bezendikleri çağ” düğün ve bayramlar ile sabahlandı» Nitekim Dede Korkut’ta büyük ve kalabalık Oğuz’un yani “Kalın Oğuz’un gelini kızı bezenen çağda” demekle, bu çağlan anıyordu. Türk kültür ve edebiyatının en büyük eseri olan Dede Korkut’un kitabı içinde böylece gezindikten sonra sözü yine onunla bitirelim. Kadını güzel yapan yüzü ve dişiliği değil; soyluluk ve erdemidir. “Övünmek ile avrat er olmaz, yorgan içinde!”

Genç Kızın Ergenlik Döneminde Çevresiyle İlişkileri

2010-07-25T21:37:00.000-07:00

Ergenlik döneminde genç kızın çevresiyle ilişkileri
Ergenlik döneminde ve onu takibeden ilk gençlik yıllarında genç kıza, çevresinde her an isteklerine karşı çıkan, hakkı olan şeyleri elde etmesine mâni olan bir şeyler varmış gibi gelir. Çevre derken genç kızın ailesini, evini, okuduğu okulu, çalıştığı iş yerini vb. kasdediyoruz. Bunlar arasında en önemlisi aile çevresidir. Ailenin, çocuğun gelişimi üzerindeki önemi tartışılmaz bir gerçektir. Her anne baba, çocuğunun en iyi şartlar altında yetişmesini ve günün birinde iyi bir insan olarak toplum hayatına başarıyla katılmasını arzu eder. Bunun için de elinden geleni yapmaya çalışır. Anne-babalar çocukları için genellikle hiçbir fedakarlıktan kaçınmazlar. Ne var ki, ergenlik döneminde çoğu genç kız ailesine karşı cephe alır, isyan eder. Sözgelimi, ergenlik dönemine kadar çocuklarının fizikî ve ruhî gelişimine sevgiyle katkıda bulunmuş, çocuklarıyla aralarında güven, anlayış ve arkadaşlık bağları kurmaya çalışmış bir anne-baba düşünün. Böyle bir anne babanın kızı bile günün birinde aile çevresinden bunalarak, anlaşılmamaktan yakınabilir, bu çevreden çıkabilme, kurtulabilme hayalleri kurabilir. Hatta kimi zaman ailesinden kopmanın yollarını bile arayabilir.

Genç Kızdaki İlk Değişiklikler

2010-07-25T21:36:00.000-07:00

Hayat çok zor
Genç kız kendisindeki değişiklikleri ilk farkettiği günler hayat ona çok zor ve karmaşık gelir. Kafasında cevap bekleyen yüzlerce soru işareti, iç dünyasında çözüm bekleyen bir dolu problem vardır. Genç kız, bu değişiklikleri istemez, tedirgin olur. Eski görüntüsüne, eski benliğine kavuşmak için çırpınır, durur. Bebekleriyle oynadığı günleri hatırlamakta, tekrar o günlere dönmek istemektedir. Oysa, bebekler artık kutularına kaldırılmıştır. O, istese de istemese de değişmektedir. Kafasında çok değişik fikirler belirmekte, istekler filizlenmekte eskisinden çok farklı şeylerle ilgilenmektedir artık. Yürüyüşü, adım atışı bile değişmiştir. Hafif ama çeviktir adımları. Hareketleri uçmaya hazırlanan bir kuşun hareketlerini andırır. Yüzü ilk ergenlik döneminin uyumsuzluğundun kurtulmuştur. Gözlerin ışıl ışıl parlaklık kazandığı yepyeni bir çehre belirmiştir. Krizalit aniden büyümüş *kelebek olmuştur. Artık ışıkta uçabilmekte, ancak yine de kanatlarından yalanmaktadır. Aslında, o yakınmanın ardında bambaşka bir gerçek yatmaktadır. Genç kızın asıl istediği, kanatlarının daha güzel daha güçlü olmasıdır.
îlk gençlik döneminde bazı genç kızlar, büyükleri taklit etmeye çalışırlar. Daha ilgi çekici olabilmek ve kadın olduklarını ispat edebilmek arzusuyla aşırı makyaja yönelirler. Tabiî güzelliklerini tazeliklerini sunî ve sahte şeylerle bozduklarını, güzelliklerinin baharım makyajla gölgelediklerini ancak çok sonraları anlayabileceklerdir. Bu dönemde akıllı ve bilgili anne, kızını bu tür bir yanlışa düşmekten kurtarabilir. Ergenlik, genç kızın hayata ilk açıldığı dönemdir. Yetişkinliğe doğru ilerlerken değişen yalnızca dış görünüşü değildir. Aslında iç dünyasında çok daha büyük değişiklikler meydana gelmektedir. Yepyeni bir düşünce şekli, bambaşka duygular, yeni yeni arzular, umutlar genç kızın içinde bitmez tükenmez çatışmalara yolaçmaktadır. Onun için hayat bir problem haline gelmiştir. Çevresin-dekilerle olan ilişkilerinde karşılaştığı problemler, yeni keşfettiği şeylerden duyduğu şaşkınlık, kendisini anlamayan insanlar arasında yaşamanın verdiği o tuhaf duygu, dinî ve ahlakî değer yargılarındaki değişiklikler, sınırsız bir özgürlük isteği, bu sınırsız özgürlük isteğinin yanısıra kendisini çevresine, topluma kabul ettirme, kişiliğini ispat etme arzusu, genç kızın iç dünyasında kopan fırtınaların belli başlı sebepleridir.
Günümüzde eğitim, daha ilkokuldan itibaren çocukta kendine saygı ve kişiliğini geliştirmeyi amaç edinmiştir. Bu da, ergenlik döneminde ortaya çıkabilecek krizin etkisini büyük ölçüde azaltabilecek bir metoddur. Çocuğun, ilkokulda işinin ehli, dirayetli ve akıllı bir öğretmen tarafından eğitilmesinin ergenlik dönemini kazasız, belasız geçirmesinde katkısı büyüktür. Ancak, böyle bir öğretmene sahip olma şansı bulamayan çocuklarda ve anne babanın da çocuğu yalnız bırakması halinde ergenlik krizi gerçekten çok ağır geçer. Yetişkinliğe ilk adımı atmakta olan genç kız, yeni kişiliğini kabullenmek ve bir anda ön plana çıkan problemlerim çözebilmek için zorlanır, büyük çaba harcar. Ve en çok da özgürlüğe ihtiyaç duyar.

Kız Çocukları Neden Geç Gelişir

2010-07-25T21:35:00.000-07:00

Geç gelişen çocuklar
Kızları, onların “normal” bulduğu yaşta âdet görmeye başlamamış olan aileler, çocuklarının gelişmesinin geciktiğini düşünerek hemen bir doktora başvururlar. Halbuki bir kızın, 16 yaşına gelinceye kadar âdet görmeye başlamaması çok normal bir şeydir.
Geç geliştiği söylenen 16,5 yaşının altında bir kız için doktorun yapabileceği tek şey, onu âdet döneminin yakında başlayacağına inandırmak olacaktır. Doktor ayrıca, ailede geç âdet gören başka birinin olup olmadığını da sorabilir. Çünkü, âdet görme genlerimizin emriyle başlar ve bu? yüzden şpyaçekim önemli bir etkendir.
Kız bu yaştan sonra da âdet görmeye başlamazsa, doktor bunu engelleyen herhangi bir sebep olup olmadığını araştırır. Ancak gecikme sebeplerini incelemeden önce, kızın genel sağlığını, beslenme düzenim ve zeka durumunu kontrol edecektir. Ergenliği kontrol eden kromozomlarda ve bütün salgı bezlerinde bir düzensizlik olup olmadığını da araştırır. Bu tip düzensizliklerin çoğu, uygun tedaviyle düzeltilir ve vücut normal gelişimine devam eder.
Doktor gizli bir temel bozukluk olması halinde ender olmak üzere hormon tedavisi uygulayabilir.
Bazı ender durumlarda vücut, cinsiyet kromozomlarındaki anormallik yüzünden hiçbir zaman tam ergenliğe erişemez. Bu durumda sürekli uygulanacak bir hormon tedavisi cinsî özelliklerin gelişimini harekete geçirmesi ve bu “sunî’ ergenlik döneminden sonra da devam etmesini sağlaması bakımından faydalı olabilir

Kızların Değişimlere Uğrama Sebebi

2010-07-25T21:34:00.000-07:00

Bu değişimlerin sebebi
Değişiklikler bazı cinsiyet hormonlarının faaliyete geçmesiyle ortaya çıkar. Bunu sağlayan iki ana hormon vardır: Östrojen ve androjen. Bu hormonların salgılanmaya başlaması, beynin ‘hipotalamus’ denen bölümünün kontrolü altında olur. Bu gelişimin başlayacağı dönem, soyaçekime bağlı olarak aldığımız genler tarafından belirlenir. Bu bakımdan genler kurulmuş bir saate benzetiler bilir.
Ergenlik döneminde, kemik ve adalelerin hızlı gelişiminde androjen hormonlarının önemli bir rolü olduğuna inanılmaktadır. Bu hormonlar adrenal bezi tarafından üretilir.
Kız çocuğu ilk âdetini görür görmez hamile kalabilir, ama bu % 5-6 oranında, küçük bir ihtimaldir. Genç kızın vücudu belli bir âdet düzenine girdikten sonra yumurtalıklar, kanamadan yaklaşık 14 gün önce bir yumurta bırakır. Ancak ilk birkaç âdet süresince yumurtalıklar, yumurta bırakamaz.
Ancak yumurtanın ne zaman olgunlaşacağını bilmek mümkün değildir. İlk başlarda kanamalar düzensiz gibidir. Ve her iki âdet arasında, 12 günden 3 ya da 4 aya kadar değişen aralıklar olabilir. Benzer olarak, âdet çok az kan gelmesiyle tosa veya çok fazla kan gelmesi yüzünden uzun bir süre devam edebilir. Âdet dönemlerinin belli bir düzene girmesi.yıllar alabilir ve o zamana kadar da,kanamanın ne zaman başlayacağım tahmin etmek zor olur.

Fizyolojik Gelişim

2010-07-25T21:33:00.000-07:00

Fizyolojik gelişim
Günümüzde kızlar, ergenlik çağına 150 veya 100 yıl öncesine oranla daha erken girmektedirler. Geçen yüzyılın başlarında kız çocukları ilk âdetlerini 17 yaşında görürken, günümüzde bu olay 13 yaşlarında başlamaktadır.
Çocukların ergenlik çağına daha erken girmelerinin çeşitli sebepleri vardır. Gelişmiş hayat şartlarının sağlıklı beslenme, çeşitli hastalıkların tedavisinin mümkün olması vb.bunun üzerinde çok büyük etkisi vardır kuşkusuz.
Ergenliğin ilk belirtileri kız çocuklarında ortalama 11 yaş dolaylarında görülür. Ancak en erken 8, en geç 13 yaşlarında başlaması da mümkündür.
Yağların belirli yerlere toplanmasıyla birlikte genç kızın vücudunda göğüsler teşekkül eder. Boy uzar, ses kalınjasrf’î vücudun çeşitli yerlerinde tüyler belirt meye başlar. Kalça kemiği arasındaki boşluk, iç kısımdaki üreme organlarının gelişimine yer bırakacak şekilde genişleyerek karakteristik kadınsı şeklini almaya başlar. Bütün bu belirtiler ilk âdet kanamasının olmasından yaklaşık iki yü önce başlar.
Ergenlik çağındaki değişmeler oldukça hızlı gelişir ve çok etkileyicidir. Çocuklukta geçirileni ağır tempolu, düzenli gelişmelerin tersine bu dönemde gelişim birdenbire hızlanarak çocukta yeni özellikler ortaya çıkar. Esasında çocuğun tam bir ergenliğe ulaşması yıllar alır. Gelişimin ne kadar süreceği kişiden kişiye değişir.
Bütün bu değişimler sırasında cild kalınlaşır. Ve hormonların etkisiyle cild gözenekleri genişler. Yağ bezlerinin faaliyetlerinin artması sonucunda, cild daha yağlı bir hal alır. Bu da ergenlik sivilcelerine yol açar. Ter bezlerinin daha aktifleşmesi sonucunda da vücut kokusu kanamanın ne zaman başlayacağım tahmin etmek zor olur.

Menopoz Sonrası Alzheimer Hastalığının Önlenmesi

2010-07-25T21:04:00.000-07:00

ALZHEİMER’İN ÖNLENMESİ
Alzheimer, menopoz sonrası kadınlarda sık görülen, kişi ve çevresindekiler için sorunlu bir hastalıktır.

Geriatrik yaş, yani 65 yaş grubundaki hastanın değerlendirilmesi, zaman harcayan bir işlemdir. Demans, unutkanlığın ön planda gittiği birçok hastalığın genel adıdır. Demans yaşlılarda sık görülen hastalıkların başında gelmektedir. Bunun en sık rastlanan tipi ise Alzheimer adlı bir bilim adamı tarafından tanımlanan, alzheimer hastalığıdır. Hacettepe Üniversitesi İç Hastalıkları Bölümü Geriatri Ünitesi’nde 2003 yılında yaşlılarda yapılan bir değerlendirmede incelemelerin sonucunda yüzde 14.4 demans (bunun yüzde 80′i Alzheimer tipi demans) ve yüzde 21.8 depresyon hastası saptanmıştır. Alzheimer hastalarının yüzde 34′ünde depresyon birlikteliği vardır. Bu sonuçlar dünya verileri ile benzerlik göstermektedir. Demans görülme sıklığı 65 yaş ve üzeri kişilerde yüzde 10-15, 80 yaş ve üzerinde yüzde 30-50′dir.

Alzheimer hastalığının yaşla beraber sıklığı artmaktadır ve beklenen yaşam süresi arttıkça alzheimer hastalığının sıklığının da artacağı düşünülmektedir. Bu hastalıkta tipik bulgular, öğrenme ve hatırlama güçlüğü ve dil problemleridir. Hasta genellikle planlama içgörü ve organizasyon yeteneklerini de yitirdiğinden bu sorunların farkında değildir. Hastalığın erken evrelerinde toplumsal ilişkilerini sürdürebilse de, kompleks kararlar vermekte güçlük çeker. Genellikle hasta yakınları tarafından mevcut bulgular yaşlılığın bir sonucu olarak değerlendirildiğinden, teşhis 1-2 yıl gecikebilir. Bu hastalar için tipik olan, zaman ve yer kavramının bozulmasıdır. Hastanın başlangıçta kelime hatırlamaktaki güçlüğü, konuşmanın akıcılığında bozulmaya ve hatta konuşmanın tamamen yitirilmesine kadar gider.

Sağlık ve hukuk açısından ilginç bir örnek vermek istiyorum: 85 yaşındaki A.F., 5 Haziran 2000′de, oğlundan habersiz bakıcısı H.G. ile nikahlandı. Oğlu, Sarıyer Sulh Hukuk Mahkemesi’ne başvurarak, akıl sağlığının yerinde olmadığını ileri sürdüğü babasına vâsi tayin edilmesini talep etti. Yetişkin oğul, 6 Nisan 2003′te, babası ve üvey annesi aleyhine evliliğin geçersizliği davası açtı. Dava dosyasına 15 Haziran 2005′te giren Adli Tıp raporunda, “Evlilik tarihi olan 2000′de A.F.’nin tıbben akıl sağlığının yerinde olmadığı tespit edilmiştir. Bu nedenle evlilik ehliyeti yoktur” saptamasında bulunuldu. Davaya bakan Sarıyer Aile Mahkemesi, gelen rapor uyarınca 19 Eylül 2005′te kararını vererek, evliliğin iptal edilmesine hükmetti. Ülkemizde bu hastalık yeterince tanınmadığı için bu hastalığa yakalanmış yaşlı insanların bu ve benzeri şekilde kandırılmaya çalışıldığını sık olarak duymaktayız. Bu hastalıkla ilgili bu örnek vakayı bazı kimseleri koruyacağı düşüncesiyle burada yer veriyorum.

Birinci dereceden akraba, anne baba veya kardeşte alzheimer hastalığının varlığının, demans gelişme riskini üç kat artırdığı tespit edilmiştir.
Ostrojen eksikliğinin ve menopozun, bu hastalığın meydana gelişindeki rolü tartışmalıdır. Bazı yayınlarda ostrojen eksikliğinin beyindeki kan akımını, nöronların uyarılmasını, beyindeki glial hücrelerin gelişimini ve maddelerin salgılanmasını etkileyebileceği tespitlerine yer verilmiştir.
Genel olarak yaşamın uzaması sonucu, bu hastalığın daha sık görüldüğü artık bilindiğine göre, burada önemli olan bu hastalığın başlangıcında insanların uyanık olması gerekmektedir. Menopoz çağında olandan çok onun çevresinin ve çocuklarının uyanık olması ve belirtiler başladığında hemen hekime başvurması gerekir. Bu şekilde kişide hastalık ilerlemeden ne gibi önlemler alınabileceği kararlaştırılmalıdır.

Döl Yatağı Borularının Bağlanması

2010-07-25T21:02:00.000-07:00

Süreğen akciğer hastalıklarında, ameliyat edilemeyen ya da ameliyattan sonra tekrarlayan kalp hastalıklarında, süreğen böbrek iltihabı, böbrek veremi gibi böbrek hastalıklarında, tekrarlanan sezaryenler gibi doğumla ilgili hastalıklarda, mültipl skleroz, kas yorgunluğu hastalığı, erken bunama, şizofreni gibi sinirsel ve ruhsal hastalıklarda, Basedow, Addison gibi hormon hastalıklarında, bir kulak hastalığı olan otosklerozda ve kötücül urlarda, bu girişim uygun görünmektedir.
Boruları bağlama tekniği

Dölyatağı borularında sürekli bir tıkanıklık, çeşitli biçimlerde gerçekleştirilebilir. En yalın ve yaygın olanı Pomeroy yöntemidir. Bu yöntem, bir kıskaçla yakalanan dölyatağı borusuna, boruyu ezmeden bir kulp yapmaya dayanır. Kulbun tabanına l nolu kromlu katgütle bir düğüm atılır ve kulp makasla kesilir.

Böylece, dölyatağı borusunun yaklaşık 2 sm’lik bir bölümü çıkarılmış olur. Kromlu katgütle atılan dikiş yavaş yavaş erir ve iki ucun arasının giderek açılmasını sağlar. Sezaryenden, dölyatağı çıkarma ameliyatından ya da doğumlardan sonra yeğ tutulan bir yöntemdir.

Madlener ameliyatı uzun süre başlıca yöntem olmuştur; ama bağlanmadan önce dölyatağı boruları iyice ezildikleri halde yeniden geçirgenlik kazanmaya başladıkları için, günden güne bırakılan bir yöntemdir.

Aşağı yukarı Pomeroy yönteminin aynıdır. Önce dölyatağı borusunun bir kıvrımı kaldırılıp tabanı düzeyinde kıskaçlarla ezilir; daha sonra halkanın ezilen her bölümüne, erimeyen bir dikiş atılır.

Ateş her zaman aynı termometreyle, sabah uyandıktan sonra yataktan kalkmadan, aynı saatte ölçülmeli ve hemen bir grafik üstüne işaretlenmelidir.

Çağdaş bir teknik

Gözün denetimi altında karın içine bakma muayenesi yardımıyla karın içinde uygulanan bu kısırlaştırma işlemi, yeni kullanılmaya başlanan bir tekniktir.

Dölyatağı borularını bağlama tekniği.
— 1. Noktalı çizgi, keşi çizgisini belirtmekte, düğüm borunun her iki ucunu yerinde tutmaktadır.
— 2. Girişimden sonraki görünüm, bağlama ipi kısa sürede eriyecektir.
— 3. Aylarca sonraki sonuç.

İyi yanları

Çok kısa bir süre hastanede yatmanın yeterli oluşu, çok küçük bir keşi çizgisiyle gerçekleştirilmesi, bu yöntemin başlıca üstünlüğünü oluşturur.

Dölyatağı borusu belirli bir bölümde ısıyla yakılır. Giriş yolu karın içine bakma muayenesinin aynıdır ve girişim, göbek düzeyinden, içeri sokulan optik bir sistemle donatılmış bir boru aracılığıyla gerçekleştirilir.

Sakıncaları

Çok deneyimli cerrahlar gerektirmesi, dölyatağı borusunun ısıyla yakılmasından sonra oluşan kabuğun düşmesi sırasında ortaya çıkabilen ve kanamayı durdurmak için yeniden bir girişim gerektiren ikincil kanama tehlikeleri, bu tekniğin en önemli sakıncalarıdır.

Sonuç

Bütün eleştirilere karşın, dölyatağı borularının bağlanması çok iyi bir doğum kontrol yöntemidir. Özellikle kadının annelikten kesinlikle vazgeçtiği durumlarda en iyi yolu oluşturur.

Makroskopik Anatomi

2010-07-25T21:01:00.000-07:00

Biçimi ve Yeri

Memeler, göğsün ön ve üst bölümünde, göğüs kemiğinin her iki yanında yerleşmişlerdir. Genç kızlarda memeler, yarı oval biçimdedirler. Kadın, sırtüstü yattığında, memenin biçimi daha çok, bir yarıküreye yaklaşır. Zenci kadınlarda memeler, koni biçimindedir. Gebelikler, emzirmeler ve yaşın ilerlemesi, memelerin görünümünü değiştirir, giderek sarkmalarına yolaçar. Biçimleri ne olursa olsun, memeler çoğunlukla, bakışımsız olarak bulunurlar.

Boyutları ve Ağırlığı

Doğumda memeler, ancak 8-10 mm çapındadırlar. Genellikle, ergenlik çağına doğru oldukça hızlı gelişirler. Erişkinde, yaklaşık 10-12 sm yüksekliğinde, 12-13 sm enindedirler. Gebelik sırasında, ilk 4.-5. aylarda, memelerin hacmi önemli ölçüde artar; daha sonra, irileşme durur ve gebelik sonunda, şişkinlik yeniden ortaya çıkar. Kadın, çocuğuna süt verirse, memelerin hacmi önemli derecede artar. Memelerin hacmi, asıl meme bezininkini yansıtmaz; çoğunlukla bu hacim, organın yapısına giren yağ kütlesine uyar. Öte yandan, memelerin büyüklüğü kişinin, ne boyuyla ne de iriliğiyle ilgilidir; kadının hormon durumunu da yansıtmaz.

Memelerin ağırlığı, doğumda 30-60 gramdır. Genç kızlarda 150-200 gram, çocuk emziren kadınlarda 400-500 gram, hattâ bazen 900 gram olur.

Kıvamı

Genç kızlarda ve henüz çocuk doğurmamış kadınlarda memeler, katı ve esnektir. Gebeliklerin ve yağın etkisiyle yumuşar ve sarkarlar. Elle muayenede, memeler göğüs çeperine bastırıldığında yiten taneli kıvam ele gelir.

Tutunma Araçları

Memeyi asılı tutan, 2 akörtünün birleşmesinden oluşan bir aşıcı bağdır. Bu bağın etkinliği değişkendir. Ayrıca, büyük göğüs kası, meme bezinin tutunma araçlarından değildir; aslında, memenin tek ve gerçek aşıcı bağı, deri kaslarıyla güçlendirilen deridir.

Dış Görünüşü

Memenin tam dışbükey ve yuvarlak dış yüzeyi, 1 çevresel, 1 orta (meme aylası), l de merkezi (meme başı) 3 bölgeden oluşur.

Çevresel bölge

En yaygın bölümdür. Bir yandan meme aylasıyla (meme başı çevresindeki koyu renkli bölge), öte yandan komşu dokularla sınırlanmıştır. Düz, yumuşak, esnek olan bu bölge, deriyle aynı renktedir ve bazen ince ayva tüyleriyle kaplıdır. Gebelik ve emzirme sırasında, bu bölgenin derisi altında çoğunlukla, derialtı toplardamarlarına uyan mavimsi çizgiler gözlenir.

Orta bölge

Bu bölge, «meme aylası» diye de adlandırılır. Derinin geri kalan bölümünden belirgin olarak daha koyu renktedir. Yüzeyinde, özel olarak gelişmiş yağ bezlerine uyan ve «Morgagni kabarcıkları» adı verilen 12-20 küçük çıkıntı taşır. Bu bölge, sarışınlarda pembe, esmerlerde kahverengimsi, zencilerde mat siyah renktedir. Gebelik ve emzirme döneminde, meme aylası çok belirgin biçimde değişir ve büyük ölçüde pigment artışına uğrar; «Morgagni kabarcıkları» da irileşerek «Montgomery kabarcıkları» adını alırlar. Gebelik sonunda, bu kabarcıklardan kolostruma (doğumdan sonra, bazen memelerden ilk gelen, az kazein ve çok albümin içeren süt) benzeyen bir sıvı gelir.

Merkezi bölge

Memenin merkezi bölümünde, 2-15 mm çapında, olan meme başı bulunur. Burası da, meme aylası gibi renklidir ve kıvrımlı, düzensiz bir görünümdedir. Meme başının tepesinde, süt akıtıcı kanalların uzaksal uçlarına uyan, 12-20 küçük delik bulunur. Bazen, meme başı öylesine kısadır ki, emzirmek olanaksızdır; bazen de, bir çukurluğun dibinde yerleşir ye emzirmek gene olanaksızdır. Soğuğun ve cinsel ilişkilerin etkisiyle meme başının görünümü değişir, daha sert ve daha belirgin bir hal alır.

İç Yapısı

Memenin önden arkaya kesiti, yüzeyden derine doğru bir deri kılıfı ya da meme kılıfının, meme gövdesi ya da asıl meme bezinin ve meme ardında bağ ve yağ dokusundan oluşan bir tabakanın görülmesini sağlar.

Deri Kılıfı

Bu bölgenin en dış bölümü, kıllar, yağ bezleri ve ter bezleri taşıyan bir deri yapısı gösterir; derinin altında «meme önü yağ dokusu» adı verilen bir yağlı doku bulunur.

Meme aylası bölgesinde üstderi, boya maddesi bakımından zengin hücreler içerir (bu bölgenin rengini verir). Üstderinin altında, derialtı, kıl kesecikleri, ter ve yağ bezleri, süt salgılayan bezcikler ve kas lifleri kapsar.

Merkezi bölümde, kılsız, bezsiz, pigmentli büyükçe bir doku kabartısı olan meme başı yeralır. Eksenini esnek bir bağdokusu ve organın tepesine doğru açılan süt akıtıcı kanallar oluşturur.

Ayrıca bu bölüm, biraraya geldiklerinde, meme kasını oluşturan kas lifleri de kapsar. Bu kasların kasılması, süt akıtıcı kanalların çapını daraltır ve meme başını sertleştirir.

Meme Gövdesi

Meme gövdesi, içinde lopçukların dağınık bulunduğu bir yağ ve bağdokusu kütlesidir; göğüs elle muayene edildiğinde, bu lopçuklar taneliymiş duygusu verir.

Dış ya da ön yüzü çok düzensizdir; bir dizi çıkıntılar ve çöküntüler gözlenir. Meme bezinin sınırı da çok düzensizdir; en önemlisi koltukaltına doğru olan 5 tane meme bezi uzantısı ayırdedilir.

Meme bezinin kenarları, her yerde aynı kalınlıkta değildir; alt kenar her zaman daha kaim, üst kenar incedir. Arka ya da iç yüzü, küçük damar saplarıyla göğüs çeperine bağlanmıştır. Meme bezi, bağdokusu kirişleri tarafından, her biri bir lopçuk oluşturan birçok bölgeye ayrılmıştır. Her lopçuk, her biri bir lopçuk içi kanalla ilişkide olan bez torbacıkları grubundan oluşmuştur; lopçuk içi kanallar, bir lopçuklararası kanalda birleşirler. Birçok lopçuklararası kanalın biraraya gelmesiyle, süt akıtıcı bir kanal ortaya çıkar ve buraya boşalan lopçukların tümü bir lob oluşturur. Her meme bezinde, bunlardan yaklaşık 12-15 tane vardır.

Meme Ardı Yağ Tabakası

Bu takabada, kişilere göre değişebilen kalınlıkta bir bağ ve yağ dokusu bulunur; burası, meme ardı apselerinin yerleştiği bölgedir.

Damarlar ve Sinirler

Atardamarlar

Memenin bütün atardamar kolları, deriye ve beze giden dallara ayrılırlar, meme bezine giden dallar, bezin derinliklerine doğru girerler. Memede, az damarlanmış ya da aşırı damarlanmış hiç bir bölge bulunmaz.

Koltukaltı atardamarı

Bu büyük atardamar, içeriye doğru eğik olarak iner, göğüs büyük kasının alt kenarına kadar ilerler ve yan dalları (göğüs üst atardamarı ve göğüs yan atardamarı), meme bezini kanlandırır.

Göğüs iç atardamarı

Memenin iç bölümüne, başlıca 2., 3. ve 4. kaburgalararası aralıklardan doğan dallar verir.

Kaburgalararası atardamarlar
Bu damarlar, çok ince dallara ayrılırlar.

Toplardamarlar

Yüzeysel toplardamarlar, gebelik ve emzirme sırasında iyice görünür duruma gelen bir derialtı kılcaldamar ağı oluştururlar. Bu ağ, çoğunlukla meme aylası çevresinde, «Haller toplardamar halkası» adı verilen bir çember yapar. Bu yüzeysel toplardamar ağı, bütün yönlere (boyun, beyin, karın) dağılır. Bunun dışında, daha önemsiz olan bir derin ağ vardır.

Lenf Damarları
Meme bezinde, yüzeysel lenf damarlarının oluşturduğu bir ağ ve götürücü damarlar vardır. Yüzeysel lenf ağı, biri deriyle ilgili, öteki derinde bezle ilgili 2 gruba ayrılır.

Götürücü lenf damarları, boşaltımını sağladıkları bölgelere göre 3 gruba ayrılırlar :

— meme bezinin dış yarısının lenf damarları;

— bezin iç bölümünün lenf damarları;

— göğüs iç atardamarı boyunca ve koltukaltında yerleşmiş lenf bezleri.

Sinirler

Meme bezinin sinirleri, yüzeysel ve derin ola rak ayrılırlar :

— derin sinirler, meme bezine damarlarla bir likte gelen sempatik ağlardır;

— yüzeysel sinirler ise duyu sinirleridir.

Fizyoloji

Meme bezinin fizyolojisi, 2 büyük konu kapsar: Meme bezinin oluşumu; sütün oluşumu.

Kadınlarda Meme Kanseri

2010-07-25T21:00:00.000-07:00

Dölyatağı kanserinden sonra, en sık görülen kanserdir; 30-60 yaş arasındaki kadınlarda raslanır. Erkeklerde daha ender, 20 yaşından küçük kadınlarda kuraldışı bir durumdur. Erken teşhis sayesinde geleceği düzeltilebilir.

Nedenler

Meme kanserinin nedeni bilinmemektedir. Özellikle, hiç evlenmemiş ve az çocuğu olan ya da hiç çocuğu olmayan kadınlarda görülür. Kalıtım etmeninin önemi bilinmektedir; gerçekten, kız kardeşinde kanser bulunan bir kadının, hastalığa yakalanma olasılığı 5-6 kez daha çoktur. A.B.D’ne göç etmiş Çin’li ya da Japon kadınların, orada, doğdukları ülkeye oranla meme kanserine daha çok yakalanmaları, çevre etmeninin rolünü gösteren iyi bir örnektir.

Östrojenler, meme kanserini ciddileştirici rol oynarlar, ama başlatıcı etkileri yoktur; özellikle, östrojenler ile progesteron arasındaki dengesizliğin meme kanserine neden olduğu sanılmaktadır.

Doğum kontrol haplarının, olayda herhangi bir rolü olduğu kanıtlanmamıştır; hattâ bazı hekimler, bu haplarla yaşdönümüne yakın kadınlardaki progesteron yetersizliğinin düzeltilmesiyle, bu kanserden korunulabileceğini ileri sürmektedirler.

Memedeki iyicü hastalıklar da (süreğen kistli meme hastalığı, tek kist, v.b.) meme kanserine neden olabilirler.

Teşhis

Eskiden, hekime başvuran hastalarda, kanser

Kadınlarda Meme Bezinin Oluşumu

2010-07-25T20:59:00.000-07:00

Meme bezinin oluşumu, yumurtalık hormonlarının etkisine bağlıdır. Meme bezi taslağı, embriyo yaşamının 4. haftasına doğru ortaya çıkar; memeyle ilgili ilk üstderi çıkıntısı sonradan gelişir. Ergenlik çağı, meme bezi için tam bir durgunluk dönemi değildir: Yavaş ve düzenli bir evrim geçirir. Hipotalamus hipofiz ve gonadlar arasında, işlevsel bir bağlantının ortaya çıkışıyla nitelenen ergenlik çağı, genç kızlarda meme gelişmesinin ortaya çıkışıyla başlar. Bu belirti, ilk âdet kanamalarından 2-3 yıl kadar önce kendini gösterir. Süt verebilmeyi sağlamak için gelişme, gebelik sırasında tamamlanır.

Hormonlar

Âdet çevrimi sırasında ortaya çıkan hormonlar, memenin epitel dokusunda, belirli sayıda yapısal değişikliğe yolaçar. Bu dokunun hormonları algılama yeteneği, kişilere göre değişir: Meme aylasında pigment artışı, dokunun östrojen hormonlarını iyi aldığının belirtisidir. Östrojen hormonları ve progesteron dışında başka hormonlar da meme dokusunu etkileyebilir; sözgelimi, androj enler, bu dokunun büyümesini bastırırlar.

Östrojenler

Östrojenler, meme bezinin boşaltım kanallarını doğrudan etkileyerek ön planda rol oynarlar; süt kanallarının epitel hücrelerinde çoğalma, bu bez düzeyinde tuz ve su tutulması ve dolaylı yoldan, çok önemli bir hipofiz hormonu (LH adı verilen bir hipofiz hormonudur, progesteron salgılanmasını sağlar) salgılanması da, östrojenlerin etkisini gösterir.

Progesteron
Bu hormon, meme bezini etkiler; ama, doğrudan etkisini ancak, bez daha önceden östrojenler tarafından hazırlanmışsa gösterebilir. Progesteron, meme bez torbacıklarında artışa yolaçar; ama, buna karşılık, süt akıtıcı kanalların gelişmesini sınırladığından, östrojenlerin etkisine karşı çıkar. Progesteronun dolaylı etkisiyle, «prolaktin» adı verilen bir hipofiz hormonu oluşur. Prolaktin, sütün oluşmasında önemli rol oynar.

İkincil cinsellik özelliği ve süt salgılama organı olan meme bezleri, değişik hastalıkların yerleşme yeri olabilen bağ ve yağ dokusu kütleleridir.

Yaşlanma

Kadınların yaşı ilerledikçe, meme bezinde de yaşlanma olayları görülür: Meme bezi lopçukları, 35 ya da 40 yaşına doğru, özellikle kadın gebelik geçirmemişse, düzensizleşir. Yaşdönümünün ortaya çıkışıyla, bütün çevrimsel hormon değişiklikleri yiter; bezle ilgili öğeler körelir, göğsün büyük bölümünü artık yalnızca yağ dokusu oluşturur.

Kadınlarda Sütün Oluşumu

2010-07-25T20:58:00.000-07:00

Görüldüğü gibi, süt salgılanmasında ve salgılamanın sürdürülmesinde, birçok hormonun ortak etkisi gereklidir.

Sütün dışarı atılması

Yeni doğmuş çocuğun meme başını emmesi, sinirsel ve hormonsal bir refleksi başlatır; meme başı düzeyinde yerleşmiş duyualıcılar, sinirsel uyarıları beyne iletirler.

Öte yandan, memelerde oluşturulan sütün, düzenli olarak atılması gerekmektedir; süt atılmazsa, meme bez torbacıklarında, salgılamayı durduran bir basınç artışı olur. Boşaltımı sağlayan, hipofizin salgıladığı oksitozin ve vazopresin adlı iki hormondur. Yeni doğmuş çocuğun emme hareketiyle meme başında başlatılan uyarılar, oksitozinin hazırlandığı yer olan beyne kadar çıkar ve bu hormon, kan yoluyla meme bezi hücrelerine kadar gelir.

Süt salgısının durması

Süt salgısı, çocuk memeden kesildiğinde ya da süt bittiğinde sona erer. Memeden kesme, prolaktinin salgılanması için gerekli uyarıyı yokeder. Basınç artışı, daha sonra ortaya çıkar.

Memeler üstüne baskı yapma, sulu besinler ya da sidik söktürücü ilaçlar, süt salgılanmasını bozarlar. Uzun dönemde, meme başı düzeyinde uyarılar sürdüğü halde, salgı hücrelerinin tükenmesi nedeniyle, süt salgısı kendiliğinden kesilebilir.

Kadınlardaki Kısırlıklar

2010-07-25T20:57:00.000-07:00

Dünya nüfusunda ve özellikle beyaz ırkta, her tür doğum kontrol sorunu bir yana bırakılırsa, ortalama doğurganlığın çok yüksek olmadığı söylenebilir. Bu yüzden ancak, gebelikten korunmak için hiç bir önlem almadan, 2 yıllık ortak yaşam sonunda kısırlıktan sözedilebilir; başvurulan hekim ya da kadın doğum uzmanı, çocukları olmadığından yakman çifti, ancak bu süre sonunda inceleyip tedavi edecektir. Öte yandan, halkın bütünüyle yanlış bildiği ve çok önemli bir kavramın üstünde durmak gerekir: Çocuğu olmayan çiftlerde, erkekle ilgili kısırlık nedenleri de kadınlarmki kadar sıktır. Yani, kısırlık nedenleri, 100 çiftten 50’sinde erkekte, 50’sinde de kadındadır.

Tıp açısından, çiftin hiç çocuğu olmamışsa, birincil kısırlık; çiftin daha önce çocukları olmuş ve artık olmuyorsa, ikincil kısırlık diye bir ayrım yapılır.

Ayrıca, kısırlıkların tedavisi, tıptaki büyük ilerlemelerden yararlanmıştır ve günümüzde, çok sayıda hasta, kesinlikle tedavi edilebilmektedir.

Kadınlardaki kısırlıkların çeşitli nedenlerini ve tedavilerini bu bölümde inceleyerek, erkeklerdeki kısırlıkları, «erkek üreme organları» bölümünde ele alacağız.

Kısırlık nedeni, üreme sisteminin herhangi bir düzeyinde yerleşebilir. Ayrıca, çeşitli düzeylerin etkilendiği, dolayısıyle teşhis ve tedavinin güç olduğu durumlar vardır.

Nedenler

Dış üreme organı ve dölyolu kökenli kısırlıklar

Bu tür kısırlıklara, fazla sık raslanmaz. Başlıca nedenler şunlardır.

Oluşum bozuklukları

Oluşum bozuklukları, az ya da çok ciddi ve az ya da çok yaygındır. Her zaman doğuştan, bazen de kalıtımsaldırlar (sözgelimi, 2 kız kardeş, 1 teyze ve 1 yeğende ortaya çıkması).

Rokitansky sendromu

Oldukça ciddi bir oluşum bozukluğudur: Dölyolu ve dölyatağmın bulunmaması. Yumurtalıklar normaldir. Bu sendromu, gene dölyolu ve dölyatağmın bulunmadığı, ama 2 yumurtalık yerine fazladan 2 erbezinin geliştiği kadmlaştırıcı erbezi olgusuyla karıştırmamak gerekir. Bu 2 hastalıkta kişiler, kesinlikle dişi görünümdedir ve cinsel, ruhsal yaşamları normaldir. Buna karşılık, dölyatağı olmadığından, kısırlık tedavi edilemez.

Flüoresans yöntemiyle gösterilen insan spermatozoyitleri.

Toptan dölyolu gelişme bozukluğu. Bu, son derece ender raslanan bir ,sendromdur. Normal bir dolyatağı boşluğu bulunmasına (dolyatağı boynu dışında) karşılık, dölyolu yoktur. Her âdet kanaması sırasında dayanılmaz ağrılara yolaçan, âdet kanının dolyatağı içinde birikmesi, sendroma eşlik eder. Mutlaka, cerrahi girişime başvurmak gerekir, ama uygulanması güçtür. Kısırlık, çoğunlukla kalıcıdır.

Öteki oluşum bozuklukları

Bunlar, bir yandan dölyolu diyaframları, yani dölyolunu uzunlamasına ya da enine, bütünüyle ya da kısmen bölen bir mukoza zarı bulunması, bir yandan da dölyolu gelişme kusurları, yani değişen düzeylerde dölyolunun bir bölümünün bulunmamasıdır.

Bu oluşum bozuklukları, dolyatağı ya da dolyatağı boynu anormallikleriyle birlikte bulunabilir. Tedavileri, yalnızca cerrahidir ve hemen her zaman iyi sonuç verir.

Enfeksiyonlar

Bütün enfeksiyonlar, dölyolunun asitliğini artırarak, yani spermanın karşılaştığı koşulları değiştirerek geçici bir kısırlığa yolaçabilirler. Tedavi, enfeksiyon nedeni olan trichomonas, mantar, mikroplar gibi etkenlere karşı savaşmaya dayanır.

Öteki nedenler

Ağrılı cinsel ilişki (disparoni) ve dölyolunu saran kasların cinsel birleşme sırasında istemsiz kasılması (vajinizm), cinsel ilişkileri seyrekleştirdiklerinden, hattâ olanaksızlaştırdıklanndan, bir ölçüde kısırlığa neden olurlar. Tedavi, ağrılı cinsel ilişki nedeninin (sözgelimi, dölyatağı borusu iltihabı, dolyatağı mukozası adacıkları) tedavisiyle birlikte, dölyolu kaslarının istemsiz kasılmasının tek tedavisi olan ruhsal tedaviye dayanır.

Dölyatağı boynu kökenli kısırlıklar

Bu tür kısırlıklar, salgının incelenmesi, klinik muayene, dölyatağı filmi ve hormon miktarının ölçülmesiyle araştırılır.

Mekanik nedenler

Dölyatağı boynunda, doğuştan oluşum bozukluklarına çok ender raslanır (dölyatağı boynunun bulunmaması, dölyatağı boynu bölgesinde, kanalın geçirgenliğinin olmaması); dölyatağı boynunun elektrikli koterle yakılmasından sonra, kanalda yapışıklıklar ortaya çıkması daha sık görülür.

Dölyatağı boynu salgısının niteliğinin bozulması

Kadınlarda kısırlık nedenleri arasında, dölyatağı boynu salgısının niteliğinin bozulması, dölyatağı borularında bir hastalıkla aşağı yukarı aynı oranda (yüzde 30) görülür. Normalde, âdet çevriminin 8. gününden 14. gününe kadar, dölyatağı boynu içindeki bezler tarafından salman salgı, spermatozoyitler için gerçek bir «asansör» rolü oynar.

Bunun bozulması, spermatozoyitlerin yumurtacığa doğru çıkışını ve dolayısıyle döllenmeyi engeller. O halde, kısırlıkların çerçevesi içinde, dölyatağı boynu salgısının nitelikleri incelenir: Salgı bol, kaya suyu gibi berrak, düz akışlı, yani, santimetrelerce uzayacak kadar esnek olmalıdır; en çok benzetilebileceği şey, yumurta akıdır. Aynı zamanda, akıntı içindeki spermatozoyitlerin canlılığı ve hareketliliği de incelenmelidir; bu en önemli araştırmadır ve «cinsel ilişki sonrası test» ya da «Hunner testi» diye adlandırılır; normalde bu test, önceki 10 saat içinde, cinsel ilişkide bulunmuş bir kadından biraz akıntı alarak mikroskopta incelemeye dayanır. Bu testte, her alanda çok hareketli, alanı her yönde gidip gelen en az 5 spermatozoyit bulunmalıdır.

Bir anormallik durumunda, Hunner testinde, aşağıdaki 3 olgudan biri gözlenebilir :

— dölyatağı boynu kanalını örten mukozanın iltihaplanmasına bağlı olarak akıntıda enfeksiyon: Neden olan etkenler çeşitlidir (trichomonas, mantarlar, gonokok) ve bu enfeksiyonun tedavisi, yerel (fitil) ya da genel antibiyotik tedavisine dayanır;

— akıntıda bir yetersizlik ya da akışkanlıkta eksiklik: Bu bozukluk, yumurtalıkların çalışmasıyla, daha doğrusu östroj enlerin salgılanmasıyla sıkıca ilişkilidir. O halde, hormon miktarları araştırılarak, östrojenlerle ya da bütün yumurtalık hormonlarından daha düzenli olarak yumurtlama ve salgılamayı sağlayan yumurtlama uyarıcılarla tedavi edilmelidir;

— akıntının niteliği bazen çok iyidir (bol miktarda, berrak, akışkan); ama spermatozoyitler, onu geçmeyi başaramaz ve temas ettiklerinde ölürler. Bu durumda önce, erkekte bir sperma anormalliği bulunması olasılığı ayırdedilmelidir. Bu bozukluğun kökeniyse, son derece tartışmalıdır (bağışıklıkla ilgili bir olay: Dölyatağı boynu salgısında, spermatozoyitlere karşı antikor bulunur; kimyasal neden) . Tedavi sonuçları son derece değişkendir.

Dölyatağı kökenli kısırlıklar

Bu tür kısırlıklar, klinik muayeneyle, özellikle de, dölyatağı mukozası biyopsisi, dölyatağı filmi ve karın içine bakma muayenesiyle araştırılır. Dölyatağı anormallikleri, dölyatağı mukozasından ya da kas tabakasından ileri gelebilir.

Kısırlık nedeniyle hekime başvurmuş bir hastanın dölyatağı filmi. Her iki dölyatağı borusu, “demir tel’ biçiminde sertleşmiştir. Vereme bağlı dölyatağı boruları irinli iltihabı nedeniyle, uçları tıkanmıştır. Bu durumda, iki yanlı dölyatağı borusu çıkarma ameliyatına başvurmak gerekir.

Dölyatağı mukozası

Dölyatağı mukozasının kötü nitelikte oluşu, yumurtanın mukozada yuvalanmasını engeller: Bu durumda, kısırlıktan çok, aşırı derecede erken bir düşük sözkonusudur. Teşhis, çeşitli nedenleri ortaya çıkaran dölyatağı mukozası biyopsisi ve dölyatağı filmiyle konur.

Nedenler arasında, şunlar sayılabilir:

— enfeksiyonlar: Bir doğum ya da düşük sonrası dönemler dışında, çok ender raslanan klasik dölyatağı mukozası iltihaplan ve daha sik raslanan verem kökenli dölyatağı mukozası iltihabı sözkonusudur; tedavide, çeşitli mikroplara uygun antibiyotikler kullanılacaktır;

— dölyatağı boşluğunda, filmde iyice görülebilen ve cerrahi kazımayla tedavi edilen polipler (saplı mukoza urları) bulunması;

— hormonsal nedenler: Yumurtalığın hormon salgılamasındaki bir bozukluk, dölyatağı mukozasının (andometriyumun) niteliğini bozarak yumurtanın yuvalanmasını engeller;

— dölyatağı yapışıklıkları (yani dölyatağı boşluğunun her 2 yüzü arasında bir ya da birçok noktada bitişiklikler) bulunması; hâlâ sık raslanan bu yapışıklıklar, ya verem kökenli ya da travma kökenlidirler; yani, bir düşük sonunda ya da özellikle, etenin içerde kaldığı doğumlarda uygulanan çok derin kürtajın (mukozanın kazınmasına yolaçar) sonucudurlar; cerrahi tedavi, dölyatağı boşluğunun bir bölümünü tıkayan bu«gerçek köprünün», bisturiyle kesilmesine dayanır ve genellikle, iyi sonuç verir.

Dölyatağı kası

Dölyatağı filmi ve karın içine bakma muayenesiyle tanınan bir dölyatağı kası anormalliği de, yumurtanın yuvalanmasına engel oluşturabilir; üstelik çoğunlukla, bu bozuk dölyatağı kası, yetersiz bir mukozayla döşenmiştir. 2 durumla karşılaşılabilir :

— bir dölyatağı miyomu (sık raslanır);

— doğuştan dölyatağı oluşum bozukluğu: Çift dölyatağı; bölmeli dölyatağı; çok az gelişmiş dölyatağı.

Tedavi cerrahidir ve iyi sonuç verir. Dölyatağının arkaya yatık olmasıysa, üreme sisteminde kısırlık nedeni olabilecek başka bir anormallikle birlikte olduğu zamanlar dışında, hiç bir zaman kısırlığa neden olmaz.

Dölyatağı borusu kökenli kısırlıklar

Kadınlardaki kısırlık nedenlerinin yaklaşık yüzde 30′unu, dölyatağı borusuyla ilgili nedenler oluşturur.

Dölyatağı borularına hava verme (dölyatağı borusu üfürümü), dölyatağı röntgeni ve karın içine bakma muayenesi, bozunlarm yerini ve yaygınlığını anlamayı sağlar. Cerrahi tedavi, hastaların ancak yüzde 20’sinde başarılı sonuç verir; etkin ve geçerli tek tedavi, dölyatağı borularında tıkanıklara yolaçan çeşitli nedenlerden korunmaktır.

Üreme sistemi enfeksiyonu

Bu enfeksiyonun geleceği kötüdür; çünkü, dölyolu mukozasını yıkar. Doğumlardan, özellikle de düşüklerden sonra ortaya çıkar. Kötü koşullar altında uygulanan düşük yapma girişimleri, bıraktıkları izlerden (özellikle kısırlık) ötürü, büyük bir sorundur. Yasa dışı bir düşüğün tehlikelerinden korunmak için kadınlar, etkili bir doğum kontrol yönteminin yararını anlamalıdırlar. Kendiliğinden düşüklerse, hemen hiç enfeksiyona yolaçmazlar.

Çoğunlukla, düşük yapma girişimlerinden sonra yerleşen enfeksiyon, önce dölyatağı mukozasını, sonra dölyatağı borularını etkileyerek, ya borularla karın zarı arasında yapışıklıklarla ya da borularda gerçek bir tıkanıklıkla (dölyatağı borularında sıvı toplanmasına yolaçar) sonuçlanır. Antibiyotik ve kortizon tedavisi, enfeksiyonun ivegen döneminde yararlıdır. Bütün çabalara karşın tıkanıklık yerleşirse (sık raslanan durum), cerrahi yoldan dölyatağı borularının geçirgenliğinin yeniden sağlanmasına çalışılır (başarı şansı, ancak yüzde 20′dir).

Enfeksiyon, üreme sistemi dışından da kaynaklanabilir : Her karın zarı iltihabı (peritonit), dölyatağı borularında enfeksiyona yolaçabilir. En sık görülen örnek, patlamış bir apandis iltihabından (apandisit) sonra ortaya çıkan dölyatağı boruları kökenli kısırlıktır. Üreme sistemi veremi de, bir enfeksiyon nedenidir ve hiç gebelik umudu bırakmaz : Bir akciğer vereminden ya da tedavi edilmemiş bir birincil enfeksiyondan sonra ortaya çıkar ve çoğunlukla, hiç bir belirti vermez. Dolayısıyle, teşhis, bir kısırlık araştırması sırasında konur ve her zaman dölyatağı borularının da (büyük bir çoğunlukla, dölyatağı mukozasının da) etkilenmiş olduğu anlaşılır. Vereme karşı antibiyotik tedavisi (aylarca sürdürülmelidir) uygulanır.

Spermatozoyitlerin dölyatağı boynu salgısı içinde taşınması. Spermatozoy itler, ancak iyi, uygun bir ortam bulurlarsa dişi üreme yolları içinde yaşayabilirler ve borulara doğru ilerleyebilirler. Yumurtlama sırasında dölyatağı boynundaki bezler tarafından çıkarılan salgı, bu uygun ortamı sağlar. Ama salgının niteliği değişerek hücreleri kabul etmez bir hal alabilir ve spermatozoyitlerin ilerlemesini önleyerek kısırlığa neden olabilir. Enfeksiyonlu salgı ya da hormon bozuklukları sonucu ortaya çıkan anormal salgı bu duruma yolaçar. 1. Âdet çevriminin 14. gününde normal salgı. — 2. İltihaplı salgı. — 3. Hormon bozukluğuna bağlı anormal salgı. — 4. Spermatozoy itler. — 5. Akyuvarlar.

Dölyatağı mukozası adacıkları

Dölyatağı mukozası adacıkları, dölyatağı boşluğu dışında, dölyatağı mukozası parçaları bulunmasıdır. Bu adacıklar, dölyatağı borularında yerleşerek tıkanıklığa yolaçabilirler. Teşhis, dölyatağı filmi ve karın içine bakma muayenesiyle konur. Tedavi, ya ilaç tedavisi (sentetik progesteronlarla, en az 6 ay süreyle âdet kanamalarını durdurmak) ya da cerrahi tedavidir (dölyatağı mukozası adacıkları odaklarını çıkarmak). Sonuç pek başarılı değildir.

Yumurtalık kökenli kısırlıklar
Kötü işlevli yumurtalıklar, kısırlık nedeni olabilirler; gerçekten, ya tam bir yumurtlama eksikliği bulunabilir (dolayısıyle, spermatozoyitler dölleyecek yumurta bulamadıklarından, olası bir döllenme gerçekleşmeyebilir) ya da kötü (ya da seyrek) yumurtlama olur ve hormon salgısı yetersizdir. Bunların sonucunda, döllenen yumurta, mukoza içinde kusurlu bir yuvalanma (niteliği hormon salgısına bağlıdır) gösterir ve anormal biçimde gelişir.

Teşhis, beden ateş eğrisinin incelenmesi, dölyatağı mukozası biyopsisi, özellikle de, hormon miktarları ölçümleri ve karın içine bakma muayenesiyle konur.

Yumurtalıkların kötü çalışmalarının nedenleri çeşitlidir.

Yumurtalıklardaki anatomik bozunlar

Az ya da çok ciddi olabilirler; tedavileri de, buna göre değişir:
— en ciddi olanı, doğuştan Turner sendromunu oluşturan yumurtalıkların birincil yokluğudur. Bu sendrom, kromozom sayısında bir anormalliğe ya da yumurtalıkların sonradan yıkılmasına (cerrahi girişimle ya da X ışınlarıyla kısırlaştırma) bağlıdır; kalıcı olan bu kısırlıklar, tedavi edilemez;

— daha az ciddi bozunlar da bulunabilir; Stein Leventhal hastalığı da denen yumurtalık biçim bozukluğunda, yumurtalıklar, yumurtlamayı engelleyen sert ve bağdokusundan bir kabukla çevrilir; tedavide yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar kullanılır ya da daha iyisi, yumurtlamayı yeniden başlatmayı sağlayan cerrahi girişimle, bu kabuğun bir bölümü kesilip çıkarılır, bozun, Stein Leventhal hastalığının tersine, ağrılı olan, süreğen kistli yumurtalık iltihabı diye de adlandırılan bir hastalık olabilir; bu durumda, yumurtlamanın olmaması değil, kötü nitelikte oluşu sözkonusudur; tedavide, enfeksiyonla savaşılır ve yararlı sonuçlar veren yumurtlama uyarıcılar kullanılır.

Yumurtahklardaki işlevsel bozunlar

En sık görülen bu durumda, anatomik hastalık yoktur. Bozunlar, âdet kanamaları düzensizlikleri ve hormon miktarları ölçümlerindeki anormallikle kendini gösterir. Tedavi, elde edilen sonuçlara göre düzenlenir ve östrojenlerle progesteronlar ya da daha iyisi, yumurtlamayı uyarıcı ilaçlar kullanılır.

Hipotalamus hipofiz işlev bozukluğu

Hipotalamus hipofiz bütünü, yumurtalık işlevlerinin gerçek düzenleyicisidir. Çünkü, dolaşıma geçen hipofiz hormonları aracılığıyla yumurtlamayı başlatır ve yürütür. Bu bütünün kötü işlemesi, yumurtlama olmamasına yolaçar.

Kötü işleme, yapısal, işlevsel ya da ilaçlara bağlı olabilir.

Yapısal işlev bozukluğu
Anatomik bir bozuna bağlıdır. Hipotalamus urlarında ya da en çok hipofiz urlarında (sözgelimi adenom) görülür. Âdet görmemenin ve bazen emzirme dışında memeden süt akıntısının öncülük ettiği kısırlık ikinci plandadır. Teşhis, özel bir kafatası filmi (Türk eyerinin filmi) sayesinde konur. Tek tedavi, uru ortadan kaldırmayı amaçlayan cerrahi tedavidir; tedavi sonrası, çoğunlukla iyidir.

Yumurtlamayı uyaran ilaçların kullanılması, kesinlikle yasaktır.

Anatomik bozun olmaksızın işlev bozukluğu
Bu konu çok önemlidir; çünkü, sık raslanan bir kısırlık nedenidir. Burada, kısırlığın kökeni ruhsaldır ya da daha doğrusu şiddetli heyecanlar, duyusal bozukluklar, uzun süren üzüntüler gibi, ruhsal yaşam üstünde etki gösteren nedenlerdir. Teşhis arcak, bir ur olasılığı kesinlikle bir yana bırakıldıktan sonra konabilir. Tedavi, yalnızca ruhsal tedavidir.

İlaçlara bağlı işlev bozukluğu

Hastaların önemli bir bölümünde, bazı ilaçların, bazen memeden süt akıntısıyle birlikte bir âdet görmemeye ve kısırlığa yolaçtığı farkedilmiştir. Bu ilaçlar arasında, sinir ilaçları sayılabilir. Tedavinin kesilmesiyle, yumurtalıkların işlevi yeniden başlar. Yapay olarak yumurtlamayı sağlama özelliğinde olan maddelere, «yumurtlama uyarıcıları» adı verilir. Bunlar, değişik gruplardan olabilirler: En çok tanınanlar, folikül uyarıcı hormonla, aynı özellikleri taşıyan ilaçlar ve yan ilaçlardır (sarı cisim hormonuyla aynı özellikleri taşırlar). Dolayısıyle, hipofiz hormonlarıyla aynı rolü oynayacaklardır.

Dış Üreme Organının Kanserli Bozunları

2010-07-25T20:56:00.000-07:00

Bowen hastalığı ve Paget hastalığı diye adlandırılan yüzeysel kanserler, yaygın dış üreme organı kanserlerinden ayırdedilmelidir.

Yüzeysel Kanserler

Bunlar dokusal açıdan gerçek kanserlerdir; ama, tedavi edilebilirler çünkü, epitel tabakasıyla sınırlanmışlardır. Bir kez çıkarıldıktan sonra, asla tekrarlamazlar.

Bovven hastalığı

Teşhis
Kaşıntı sürekli, ama hafiftir. Klinik muayenede, bozunun mukozada ya da deride yerleşmiş olmasına göre, değişik görünümler saptanır. Ama, bütün hastalarda, plaklar halinde, oldukça sınırlı ve ardarda muayenelerde görünümü değişmeyen, biçimini koruyarak çok yavaş yayılan bir bozun sözkonusudur.

Mukoza yerleşiminde, sınırı belirgin, koyu kırmızı, parlak ve kuru bir plak görülür. Lökoplazi (yani, kabarık beyaz bir görünüm) görünümünde olabilir.

Deri yerleşiminde, hafifçe kabarık, pullu, yer yer kabuklu, öteki bölümleri siğilli ya da meme başı gibi çıkıntılar yapan, çok çevrimli bir plak sözkonusudur. Bu klinik görünümlerden biriyle karşılaşıldığında, en küçük kuşkuda bile teşhis biyopsiyle doğru lanmalıdır.

Evrim

Tedavi edilmezse, evrim değişkendir. Dolayısıyle organın mutlaka çıkarılması gerekir.

Tedavi

Tedavi, bozunun yaygınlığına göre değişir:

— az yaygınsa, cerrahi girişimle ya da elektrikle yakmayla çıkarılabilir;

— dölyolunun daha büyük bir bölümüne yayılmışsa, kısmî olarak dölyolu çıkarılır;

— çok yaygın bozunlarda, dölyolu bütünüyle çıkarılmalıdır.

Organın cerrahi girişimle çıkarılmasında, tetrasiklinli flüoresans testi yön verir. Böylece, bozunların bütünüyle çıkarılıp çıkarılmadığı denetlenebilir.

Paget hastalığı

Bu epitel içi, ama, bez dokusu kökenli bir epitel urudur. 70-80 yaş arasındaki yaşlı (Bowen hastalığındakinden daha yaşlı) kadınlarda görülen bir hastalıktır.

Teşhis

Teşhis güçtür. Başlıca belirti, dış üreme organı kaşıntısıdır. Bozunlar özellikle, deride yerleşmiştir : Pembe, egzamamsı ya da daha kırmızı plaklar. Oldukça kesin sınırları ve zaman geçtikçe değişmeyişleri dikkati çekmeli ve teşhisi doğrulayacak bir biyopsi yapılmalıdır.

Evrim

Tedavi edilmezse, Paget hastalığı, deri içi düğümleriyle, daha sonra da urun derinlere ya da lenf düğümlerine yayılmalar (metastaz) yapmasıyla sonuçlanır.

Tedavi

Tedavi, Bovven hastalığındakinin aynıdır ve bozunların yaygınlığına bağlıdır. Yalın elektrikle yakmadan, dölyolunun bütünüyle çıkarılmasına kadar çeşitli yöntemler uygulanabilir.

Dış Üreme Organı Kanseri

Dış üreme organı kanserine, özellikle yaşlı kadınlarda (60 yaşından yukarı) raslanır.

Nedenler

Bu kanser, bütün üreme organları kanserlerinin yüzde 1-4′ünü oluşturur. Erken yaşdönümü ya da kısırlaştırma ameliyatı geçirme sonucu, çok uzun süredir hormon eksikliği olan 60 yaşın üstündeki kadınlarda görülür.

Teşhis

Belirtiler çok çeşitlidir. Kaşıntı, başlıca belirtidir. Dış üreme organı kanserlerinin yarısı, hattâ 2/3’si kaşıntıyla kendini gösterir.

Daha sonra, bir ur ya da kanamalı (ya da iltihaplı) bir yara ortaya çıkar. Klinik muayenede, tomurcuklu, yaralaşmalı, alt dokulara işleyen ya da yaygın bozunlar bulunur. Sert tabanlı, kabarık lökoplazi görünümlü bozunlara, kırmızı ya da tomurcuklu, düğümlü çıkıntıları olan bozun odaklarına dikkat etmek gerekir.

Hastalığın, en sık büyük dudakta yerleştiği kabul edilmektedir.

Başlangıç dönemi bozunlannı niteleyen başlıca özellikler bunlardır; daha önceden varolan biçim bozukluklarına sık raslanması, elden geldiğince, erken teşhis için bazı kurallar koymayı güçleştirmektedir.

Yalnız, dölyolu kaşıntısından yakınan her kadında, sürekli olarak, hücre ve doku incelemesi denetimleri yapılması gerektiği söylenebilir.

Bozun tekse, teşhis, alman örnekte doku incelemesi yoluyla konur; parça alınması kolaydır. Çok sayıda bozun varsa, bozunların kazmmasıyla elde edilen hücreler incelenir.

Evrim

Dölyolu kanseri, yerel olarak derinlemesine ve yüzeyde yayılarak gelişir. Bızır düzeyinde başlamışsa, sidik yolu deliğine; arkadan başlamışsa makat çevresine ulaşır.

Lenf yoluyla, erkenden kasıktaki yüzeysel ve derin lenf düğümlerine yayılır.

Tedavi edilmezse, ölümle sonuçlanır.

Tedavi

Tedavinin 3 amacı vardır :

— bozunun kökünden kazınması,

— çoğunlukla bozuna eşlik eden, kötücül olabilecek bütün bozunların kökünden kazınması;

— lenf düğümlerine yayılma tehlikesinden koruma.

Bu 3 amaca cerrahi girişimle, ışınlamalarla ya da her iki yöntem birlikte uygulanarak erişilebilir.

Cerrahi girişim, en iyi tedavi yöntemidir; ama, hastaların yaşlı oluşu ve ameliyatın öneminden ötürü, genellikle uygulanamaz ya da kısmi olarak uygulanabilir.

Dış üreme organı kanseri. Özellikle, yaşlı kadınlarda ortaya çıkar; ortaya çıkmasından uzun süre önce, görünürde bozun olmaksızın, bir dış üreme organı kaşıntısı vardır.

Cerrahi tedavi

Cerrahi tedavi, lenf düğümlerinin temizlenmesiyle birlikte, dış üreme organının bütünüyle çıkarılmasına dayanır. Bozunun çıkarılmasına, Bowen hastalığında olduğu gibi, tetrasiklinli flüoresans testi yön verir.

Işın tedavisi

Işın tedavisi, 2 biçimde uygulanır :

— radyum iğnesi (ancak küçük bozunlara uygulanır);

— bozunun ve lenf düğümlerinin dışardan ışınlanmasına dayanan kobalt 60 tedavisi (oldukça iyi sonuçlar verir).

Sonuç

Dış üreme organı kanserini, oluşumundan önce önlemek gerekir; bunun için, genellikle kaşıntılı olan kanser öncesi durumlarda, dış üreme organı bütünüyle çıkarılmalıdır.

Dış üreme organının ameliyatla çıkarılmasından sonra elde edilen ve incelemeye gönderilecek parça : Dış üreme organı kanserinin tedavisi, hemen yalnızca cerrahidir. Dış üreme organının bütünüyle çıkarılmasına dayanır.

Bartholin Bezleri İltihapları

2010-07-25T20:55:00.000-07:00

Fazla tehlikeli olmayan, ama sık raslanan ve çok rahatsız edici bir hastalıktır. Yeterli tedavi görmezse tekrarlayabilir. Hastalık çoğunlukla cinsel ilişki dönemindeki genç kadınlarda görülür.

Nedenler

Hastalığın etkeni Bartholin bezlerinin enfeksiyona uğramasıdır. Bunlar, büyük dudakların önüne ve arkalarına yerleşmiş küçük salgı bezleridir.

Salgı kanalları, kızlık zarı ile küçük dudakları ayıran bölgeye açılır. Bezler enfeksiyona uğrarsa, bir apse oluşur. Enfeksiyon etkeni çoğunlukla irin yapıcı bir bakteri (stafilokok, kolibasili, proteus), çok ender olarak da (ama gene de araştırılmaları gerekir) gonokoklardır.

Teşhis

Teşhis klinik muayeneyle konabilir. Hastalık iki görünümde olabilir: İvegen; süreğen.

İvegen biçim

Hasta apansızın şiddetlenen ve dayanılmaz bir durum alan ağrılardan yakınır.

Apışarasındaki ağrı kasık ve kalçaya da yayılarak yürümeyi engeller. Ateş 39-40°C’a kadar çıkar.

Muayenede büyük dudağın iç bölümünde, biçimini bozmuş olan bir yumru bulgulanır. Yumru çok sancılıdır; gergin kırmızı renkli ve sıcaktır.

Süreğen biçim

Bartholin bezinde bir kist oluşmuştur.

Muayenede bezin hacminin arttığı, sertleşip gerginleştiği saptanır. Hafifçe ağrılı olmakla birlikte, daha çok hacmiyle rahatsız eder. Ayrıca ikincil bir enfeksiyon her zaman için gelişebilir.

Evrim

Tedavi edilmezse hastalığın evrimi değişkendir. Her şey kendiliğinden düzelebilir; ama tekrarlamalara çok sık Taslandığından, buna aldanmamak gerekir.

İltihabın uzun sürdüğü durumlarda, Bartholin bezi içinde çoğunlukla irin toplanır ve giderek süregenleşen büyük apseler dölyoluna, deriye ya da daha uzağa apışarasına açılabilir.

Hastalığın bu evriminde belirtiler hafifler; ama günün birinde mutlaka tekrarlar ve tedavisi daha güç olur.

Tedavi

Tedavinin temeli cerrahi girişimdir; çelişkili gibi görünen 3 amacı vardır:

— tekrarlamadan kaçınmak gerekir, yani en iyisi bütün bez çıkarılmalıdır;

— bu iyicil hastalık için, tehlikeleri olmayan bir tedavi uygulanmalıdır;

— hastayı rahatsız etmemesi açısından yara iyileşmesi hızlı olmalıdır.

Bıçakla yararak açmaya, başka türlü hareket etme olanağı kalmayan bazı acil durumlarda başvurulmalıdır.

Gerçekten bu yöntemler hastayı rahatlatır, ama tekrarlamaları kolaylaştırır. Genellikle 2 yöntem öğütlenmektedir:

— tekrarlama olasılığını ortadan kaldıran bezin çıkarılması işlemi (ama bu girişim oldukça güçtür) ;

— bezin geniş olarak deriye açılıp, ağızlarının da açık tutulmak amacıyla deriye dikilmesine dayanan işlem (marsüpiyalizasyon); bu yöntemin uygulanması çok kolaydır; bununla birlikte yara iyileşmesinin daha uzun sürmesi ve bazen tekrarlamalar görülmesi gibi sakıncaları vardır.

Döl Yolu İltihapları

2010-07-25T20:53:00.000-07:00

Dölyatağı iltihapları, çoğunlukla, dış üreme organı ve dölyatağı boynu bozunlarma eşlik eden, dölyolu iltihabı bozunlarıdır. Genellikle, enfeksiyon asalak ya da yaşlanma kökenlidirler. Ender olarak, travma ve’viırüs bulaşması sonucunda gelişirler.

Bu iltihapların yolaçtıkları sorunlar, yaşa göre değişiklikler gösterir (küçük kız; cinsel etkinlik dönemindeki kadın; gebe kadın; yaşdönümüne girmiş kadın). Bu nedenle, dölyolu iltihapları, hastanın yaş durumuna göre sınıflandırılmışlardır.

Cinsel Etkinlik Döneminde Ortaya Çıkan Döl Yolu İltihapları

Asalak kökenli dölyolu iltihapları

Erişkin kadınlarda en sık raslanan (raslanma sıklığı giderek artmaktadır) dölyolu iltihapları, asalaklara bağlıdır.

Nedenler

Enfeksiyon etkeni, «trichomonas vaginalis» adı verilen bir asalaktır.

Bulaşma biçimi, hâlâ tartışılmaktadır. Ancak, büyük bir olasılıkla, cinsel ilişkiyle bulaşmaktadır; çünkü, hastaların yüzde 80′inin eşlerinde de asalağa raslanmıştır. Bu nedenle, tedavi, her iki eş üstünde yürütülmelidir; yoksa, tekrarlamanın önüne geçilmez.

Ama, asalağın başka bir bulaşma biçiminin de olması gerekir; çünkü, trichomonas vaginalis’e küçük kızlarda ve uzun süre cinsel ilişkide bulunmamış yaşlı kadınlarda da Taşlanmaktadır. Ama, bu bulaşma biçimi, henüz aydınlatılmamıştır.
Teşhis

Trichomonas vaginalis, 10-16 mikron boyunda, oval biçimli, kamçılı bir birhücrelidir. Çekirdeği, hücrenin bir ucuna yakın olarak yerleşmiştir; sitoplazmasından dört kamçı uzanır; asalağı, bir uçtan ötekine aşan bir de eksen vardır.

Candida albicans’ın yolaçtığı dış üreme organı iltihaplarında, dış üreme organı parlak kırmızı renkte, ödemli ve kurudur. Kaşıntı ve yanmalar çok şiddetlidir. Bu hastalığın ortaya çıkışını gebelik, doğum kontrol hapları kullanma, şeker hastalığı, sentetik çamaşırlar kullanılması kolaylaştırır. Yukarda, dış üreme organının bütünü, aşağıda ise kanlanması artmış, kırmızı mukoza görülmektedir.

Asalak canlıyken hareketli olduğundan, mikroskopta kolayca gözlenebilir. Gerçekten, sürekli hareketlerle kıpırdandığı ve kamçılarının hızla sallandığı görülür.

Klinik belirtiler

Trichomonas vaginalis, ivegen bir dölyolu iltihabına neden olur. Hasta, yeşilimsi beyaz, bol bir akıntıdan yakınarak hekime başvurur. Akıntıyla birlikte bir yanma ve cinsel ilişkiler sırasında ağrı vardır.

Dış üreme organının muayenesinde, tahriş olduğu görülür. Mukoza, kızarmış ve sulanmıştır. Bütün dölyolu, ağrılı olduğundan, spekulumun büyük bir özenle yerleştirilmesi gerekir. Spekulum muayenesi sırasında yeşilimsi, akıcı, kötü kokulu bol bir akıntı saptanır.

Tamamlayıcı muayeneler

Akıntıdan alınan örnek, vakit geçirmeden mikroskopta incelenir.

Sonra, dölyolu ve dölyatağı boynu akıntıdan temizlendiğinde, organların morumsu kırmızı bir görünüm almış oldukları görülür. Bu durum, dölyatağı boynuna bakma muayenesinde, oldukça dikkat çekicidir.

Akıntının görünümüne dayanarak konmuş olan teşhis, alman örneğin,, mikroskopta incelenmesiyle doğrulanır. Temiz bir mikroskop lamı üstüne 1-2 damla fizyolojik serum konur, 1 damla akıntı sıvısıyla karıştırılır. Mikroskopa yerleştirilen preparat içinde, parçalı ‘çekirdekliler, ve dölyolu hücreleri arasındaki asalak, kamçıları ve hareketi sayesinde kolayca ayırdedilir. Preparat ayrıca, asalak gene canlıyken, krezil mavisiyle boyanarak da incelenebilir.

Ayrıca, May Grunwald Giemsa boyama yöntemi ya da alkol eter ile tespit gibi yöntemler de vardır; ama bunlar, yukardaki yöntem kadar kesin ve hızlı sonuç vermezler.

Yakın bir dönemde, asalağın özel besi yerlerinde üretilmesi önerilmiştir; ama, bu yöntem de ancak üç gün sonra sonuç verir.

Trichomonas’m yolaçtığı dölyolu iltihabı. Dölyatağı boynu kırmızı ve hassaslaşmıştır, en küçük dokunmada kanar. Daha büyük büyütmeyle dölyatağı boynunda birbirlerinden farklı boyutlarda kırmızı noktalar seçilir. Buna «noktalı dölyolu iltihabı» adı verilir. Trichomonas’m yolaçtığı tipik bir hastalıktır.

Evrim

Trichomonasm yolaçtığı dölyolu iltihapları, yanma ve kaşıntılara neden olduklarından, çok çabuk teşhis edilirler. Hastalarda ender olarak, eski bir beyaz akıntı ve açıklanamayan bir ağrılı cinsel ilişkiyle birlikte, süreğen bir dölyatağı iltihabına raslanır. Sistemli asalak araştırması, teşhisi sağlar.

Tedavi

Tedavide, 15 gün süreyle, yerel ve genel bir tedavi uygulanır.

Çok yakın bir dönemde, asalak üstünde etkili ve kullanılması kolay bir madde bulunmuştur. Trichomonas kökenli dölyolu iltihaplarının tedavisinde çok parlak sonuçlar veren bu ilaç, 48 saat süreyle komprimeler biçiminde alınarak, asalak yokedilmektedir.

Tedavide mutlaka uyulması gerekli kural, hastanın eşinin de tedavi edilmesidir; yoksa, büyük bir olasılıkla, hastalık tekrarlar.

Mantar kökenli dölyolu iltihapları

Mantar kökenli dölyolu iltihaplarına da, oldukça sık raslanır (yüzde 15-20 oranında).

Nedenler

Çok çeşitli mantar türleri, dölyolu iltihaplarına yolaçabilirler. Bunlar arasında, Candida albicans türünün oldukça özel bir yeri vardır.

Mantar kökenli dölyolu iltihaplarının ortaya çıkışını kolaylaştıran bazı koşullar vardır:

— dölyolu pH’ının büyük ölçüde asitleşmesine yolaçan gebelik;

— şeker hastalığı;

— gebelik önleyici hapların ve bu tipte bazı hormon ilaçlarının kullanılması;

— antibiyotikler (dölyolu mikrop örtüsünü bozarak, mayaların çoğalmasını kolaylaştırırlar);

— sentetik kumaşlardan yapılmaları nedeniyle kaynatılmayan ve böylece, mantar hastalıklarının artmasına yolaçan iç çamaşırları.

Teşhis

Klinik belirtiler

En önemli belirti, kaşıntıdır: Hasta, geceleri artan, şiddetli ve ağrılı dış üreme organı dölyolu kaşıntısından yakınarak hekime başvurur. Bunun yanısıra, sarımsı renkli ve koyu kıvamlı bir akıntı bulgulanır. Teşhis, çoğunlukla, kolayca konur ve laboratuvar muayeneleriyle doğrulanır.

Tamamlayıcı muayeneler

Asalak kökenli dölyolu iltihaplarında olduğu gibi, burada da akıntıdan alınan örnek, fizyolojik serumla karıştırılarak mikroskopta incelenir. Bu muayeneyle, hücrelerin arasında miselyum lifleri ya da sporlar bulgulanabilir. Ama, her zaman mantarları doğrudan gösteremeyeceğinden, mantarın besiyerinde üretilmesine başvurmak gerekir. Alınan örnekler, Sabouraud jelozuna ya da Nickerson besiyerine ekilir ve ekimden 24-48 saat sonra, mantarın beyaz koloniler oluşturarak çoğaldığı görülür.

Tedavi

Mantar hastalıkları, çoğunlukla tekrarlayıcıdır; bazı koşullar (gebelik, doğum kontrol hapları), tekrarlamayı daha da kolaylaştırır. Tedavi, her zaman yereldir; bu amaçla kullanılan pek çok ilaç vardır.

İyi sonuç alabilmek için, tedavinin en az 20 gün sürdürülmesi gerekir. Ayrıca, kaşıntıyı azaltmak amacıyla dış üreme organına çeşitli merhemler sürmek yararlı olur. Hastalığın sürmesi ya da tekrarlaması durumunda, çeşitli ilaçlarla uzun süreli bir tedaviye girişilir.

Mikrop kökenli dölyolu iltihapları

Mikrop kökenli dölyolu iltihapları, iki gruba ayrılırlar: Yalın mikroplara bağlı olanlar; gonokoklara (belsoğukluğu etkeni) bağlı olanlar.

Yalın mikroplara bağlı dölyolu iltihapları

Bunlara.asalak kökenli ve mantar kökenli dölyolu iltihaplarından daha ender Taşlanmaktadır.

Nedenler

Kolibasiller, stafilokoklar, proteus, enterekoklar ve streptokoklar gibi, bütün irin yapıcı bakteriler, hastalığa neden olabilirler.

Dölyolu içinde, saprofit (zarar vermeksizin) bir yaşam süren bu bakteriler, uygun koşullarla karşılaştıkları zaman, hastalık yapıcı olurlar.

Bakterileri hastalık yapıcı kılan koşullar arasında şunlar sayılabilir: Geçici bir yorgunluk; yerel travma; yabancı bir cisim bulunması (gebelik önleyici diyafram takılması); dölyolu içinin tahriş edici ya da dozu iyi ayarlanmamış maddelerle sık sık yıkanması; dölyatağı boynu iltihabı.

Teşhis

Başlıca belirti, kaşıntılı ve sarımsı ya da yeşilimsi beyaz renkli bir akıntıdır. Ayrıca, dış üreme organı dölyolunda bir tahriş de olabilir.

Teşhis, akıntıdan alınan örneklerin besiyerlerine ekilmesinden sonra, incelenmesiyle doğrulanır.

Aslında, sorumlu etkenin laboratuvarda araştırılması, her zaman gerekli değildir. Ancak, kuşkulu, birbirleriyle karıştırılabilecek ya da tedavi sonrasında tekrarlayacak dölyolu iltihaplarında başvurulur.

Zaten, genellikle laboratuvar incelemelerinde karma etkenli bir dölyolu iltihabı (trichomonas, Candida ve öteki bakterilere bağlı) bulgulanmaktadır.

Tedavi

Yerel tedavide, dölyoluna konarak bütün etkenleri etkileyebilecek tabletler uygulanır. Yani ilaç, hem trichomonas’a, hem bakterilere, hem de mayalara etki edebilmektedir. En etkili tedavi yöntemidir ve sonuçta hastalığı ortadan kaldırır.

Yerel tedavi, başarılı olduğu sürece, genel tedaviye gerek duyulmaz.

Gonokoklara bağlı dölyolu iltihapları

Gonokoklarm yolaçtığı dölyolu iltihapları, önce dış üreme organında başlar, sonra dölyoluna geçerler.

2. Dünya savaşından önce çok sık raslanan bu hastalık, 1960 yıllarına doğru önemli bir azalma göstermiştir. Günümüzdeyse, frengi gibi yeniden artmaktadır. Cinsel ilişkiyle bulaşan bir hastalıktır.

Nedenler

Gonokoklara bağlı dölyolu iltihaplarına, Neisser grubu gonokoklar yolaçarlar. Bunların başlıcası Neisseria gonorrhea’dır. Bakteri, Gram boyama yöntemiyle ortaya çıkarılabilen bir diplokoktur (çift olarak gruplanmış). Dış koşullara dayanıksızdır.

Teşhis

Klinik belirtiler

Enfeksiyonun ivegen özellikli olmasına son derece ender raslanır. Genel olarak belsoğukluğu hastalığı, kadınlarda erkeklerdekinin tersine, başlangıçta gizli kalır. Bu nedenle, erkek hastalıktan yakınarak hekime başvurduğu halde, kadın, hastalığının pek farkına varmaz. Sarı yeşilimsi renkli irinli bir akıntı vardır.

Ayrıca belirtiler yanıltıcıdır ve hastalık çoğunlukla yalın bakterilere bağlı dölyolu iltihaplarıyla karıştırılır.

Tamamlayıcı muayeneler

Teşhis yalnızca, özel besiyerlerine ekim yapılarak gerçekleştirilebilir. Bakteri çok dayanıksız olduğundan, örneklerin laboratuvarda alınması gerekir. Yoksa, laboratuvara götürürken bozulabilir. Örnek, sidik borusu ve Skene bezleri düzeylerinden alınır. Ayrıca Bartholin bezleri ve dölyatağı boynu mukozasından da birkaç örnek almak. gereklidir.

Boyanarak yapılacak doğrudan bir incelemenin hiç bir değeri yoktur. Teşhisi yalnızca, zenginleştirilmiş özel besiyerinde (Peizer Steffen Le Minör besiy eri) yapılacak bir ekim sağlayabilir.

Evrim

Hastalık tedavi edilmezse ihtilatlar ortaya çıkabilir. Gonokok kökenli dölyatağı boynu iltihabı; gözler, eklemler, ve deride belirtiler.

Hastalığın öteki biçimleri
Ateşten, bel ve kasık ağrılarından yakınan hastalara (ender; çünkü hastalık genellikle bu durumdan önce saptanır) uygulanan klinik muayenede, yan çıkmazların içinde karın zarı iltihabına doğru gelişme gösteren gonokok kökenli dölyatağı boynu iltihabının oluşturduğu ağrılı kütleler bulgulanır.

Ayırıcı teşhis

Belsoğukluğu hastalığıyla ilgili özel belirtiler bulunmadığından, hastalık öteki dölyolu iltihaplarına çok benzer; bu yüzden mutlaka laboratuvar incelemeleri uygulamak gerekir.
Tedavi

Etkin ve hızlı bir tedavi, hastalığın bulaşabilme özelliğini yokedebilir. Öte yandan, hastalığın frengiyle olan bağıntısı (aynı cinsel ilişki sırasında frengi de bulaşmış olabilir) gözönüne alınarak, seçilecek ilaçların bu ikinci hastalık üstünde de etkili olmasına çalışılmalıdır.

İlaç tedavisinin yanısıra temizlik kurallarına uymak ve hastalığın kesinlikle iyileştiği test sonuçlarıyla kanıtlanıncaya kadar, cinsel ilişkiden kaçınmak da gerekir.

Tedavide çoğunlukla hastada bulunabilecek bir frengiyi de tedavi edebilecek dozda penisilin iğneleri (kas içi yolla) kullanılır. Ayrıca hasta, ağızdan verilecek antibiyotiklerle desteklenir.

Tedavi sırasında, bulunabilecek bir frengiyi ortaya çıkarmak amacıyla Bordet Wesserman testi uygulanmalı, yöntem üç hafta sonra tekrarlanmalıdır. Bunun yanısıra, 6 gün süreyle her iki günde bir denetleme testleri yapılmalıdır. Bu test üç hafta sonra bir kez daha tekrarlanır.

Yaş Dönümünden Sonra Görülen Dölyolu İltihapları

Bunlar yaşdönümü sonrasındaki hormon bozukluklarıyla ilişkili olduklarından, klinik görünümleri ve tedavi biçimleri bakımından ayrı bir özellik taşırlar. Yaşdönümünden sonra, östrojen salgısı büyük ölçüde azalır; buna bağlı olarak dölyolu ve dış üreme organı körelerek mukozaları soluk, kuru ve kolayca kanayabilen bir durum alır. Yaş dönümü sonrasında iki tür dölyolu iltihabına raslanabilir: Körelmeye bağlı dölyolu iltihabı; enfeksiyona bağlı dölyolu iltihaplan.

Körelmeye bağlı dış üreme organı dölyolu iltihabı

Çok sık görülen bir hastalıktır. Yaşdönümünden sonra kadınların yüzde 45 kadarında görülür.

Teşhis

Klinik belirtiler

Hastalığın başlıca belirtileri, dış üreme organında kaşıntı, ağrılı cinsel ilişki ve hafif bir kanamadır.

Muayenede dış üreme organının köreldiği görülür. Küçük dudaklar incelmiş ve renkleri solmuştur. Bazı hastalarda bütünüyle ortadan kalktıkları gözlenir. Büyük dudaklar küçülmüş ve sarkmıştır.

Küçük çaplı bir spekulum konduktan sonra yapılan muayenede, dölyolu mukozasının düzleşmiş ve soluklaşmış olduğu saptanır. Dölyolundan parmakla muayenede, organın esnekliğini yitirip sertleştiği ortaya çıkar. En küçük bir temas, mukozanın kanamasına yolaçar.

Tamamlayıcı muayeneler

Tedaviden önce dölyolu salgısından örnek alınıp hücre incelemesi uygulanmasıyla, yalnızca bazal ve parabazal hücreler ortaya çıkarılabilir. Bu nedenle hücre incelemesinin çoğunlukla östrojen uygulamasından sonra yapılması yeğ tutulmaktadır.

Körelmeye bağlı dölyolu iltihabının evrimi iyidir; tedavi ile iyileşir.

Tedavi

Mantarların yolaçtığı dölyatağı iltihabı sırasında, tedavi, hastaya östrojen verilmesine dayanır.

dölyolundan alınan salgı örneğinin mikroskop alyum lifleri belirgin olarak seçilmektedir. Hormon yerel olarak merhem ve fitillerle verilebiletında görünümü. Dölyolu hücreleri arasında miselceği gibi, genel yoldan, yani ağızdan da verilebilir.

Döl Yatağı Boynu Kanseri

2010-07-25T20:52:00.000-07:00

Meme kanserinin yanısıra, dölyatağı boynu kanseri, kadınlarda en sık raslanan kanserlerden biridir. Teşhisin erken konabildiği hastalarda, tedavi edilme olasılığı yüksektir (erken dönemde teşhis konulan hastaların yüzde 80-85′inde iyileştirilmiştir) .

Tedavinin, öteki kanserlerden daha kolay olmasının nedeni, bunun dışa vurmuş bir kanser olması ve karmaşık muayenelere başvurulmadan erken dönemde teşhis edilebilmesidir. Ayrıca, özel kanser araştırma yöntemlerinden dölyatağı boynuna bakma muayenesi ve dölyolu salgısından alman örneğin mikroskopta incelenmesi, sözkonusu kanserlerin en erken dönemlerde teşhis edilmesini sağlamaktadır.

Dölyatağı boynuna bakma muayenesi: Dölyatağından alınan salgı örneğinde yapılan hücre incelemesinde kuşkulu belirtiler görülen 40 yaşlarındaki bir kadına dölyatağı boynuna bakma muayenesi yapılmış ve resimde görüldüğü gibi, asetik asit uygulaması sonrasında beyaz bir bölge ortaya çıkarılmıştır. Bu bölge epitel içi bir kansere (yani yüzey epitelinde sınırlı, başlangıç halinde bir kanser biçimi) ilişkindir.

Nedenler
Dölyatağı boynu kanseri, her yaşta ortaya çıkabilir; ama, en sık raslandığı dönem, 35-50 yaşlardır. Bu, sistemli kanser araştırmalarının, 30 yaşından sonra, yılda bir kez yapılması gerektiğini gösterir.

Dölyatağı boynu kanserinin raslanma derecesi, doğrudan doğruya cinsel etkinlikle orantılıdır. Hastalık, çocuk doğurmuş kadınlarda daha çok gömülür. Bu nedenle, doğum yapmış kadınlarda dölyatağı boynunun çok iyi incelenmesi gerekmektedir.

Hastalığı oluşturan başlıca iki neden, süreğen dölyatağı boynu enfeksiyonları ve gelişme kusuru biçiminde (dölyatağı boynu epitelinde mikroskopik anormallikler) dölyatağı boynu bozunlarıdır. Bu tür durumlarda, hastaların sürekli olarak gözlenmesi gerekir.

Teşhis

Dölyatağı boynu kanseri, genel olarak, yassı epitel hücreli kanser (yüzde 90-95) ve bazen adenokanserdir (yüzde 5-10). Epitel içi kanser tipi, yalnızca epitel dokusunda sınırlıdır. Yayılıcı kanserde ise bozunlar, epiteli aşarak alt dokulara işlerler.

Epitel içi kanser
Hastalıkta hiç bir işlevse.l belirti görülmez. Bu nedenle, teşhis, yalnızca dölyatağı boynunun sistemli muayenesiyle konabilir.

Dölyatağı salgısında hücre incelemesi ya da biyopside alınan parçanın laboratuvarda incelenmesi, kanseri ortaya çıkarır. Spekulum muayenesinde, normal görünüşlü mukozanın örtücü epitel tabakasının yerel kalınlaşmasına bağlı olarak, dölyatağı boynu üstünde küçük bir düğüm görünümü saptanabilir. Dölyoluna bakma muayenesiyse, kırmızı ve beyaz bozunları tanımayı sağlar ve biyopsiye yön verir.

Teşhis, boyanan bölümlerde hücre incelenmesi yapıldıktan sonra, sonuçların dölyoluna bakma muayenesi ve biyopsi sonuçlarıyla karşılaştırılmasıyla kesinleşir.

Kanserin yayılıcı bir özellik taşımadığını, yalnızca, dölyatağı boynunun bütünüyle çıkarılması doğrulayabilir.

Yayılıcı kanser

Klinik belirtiler

Günümüzde, dölyatağı boynu kanserlerinin teşhisinde, eskiden olduğu gibi, yalnızca, iki belirtiye (âdet kanaması dönemi dışında kanamalar ve beyaz akıntılar) dayanılmamaktadır. Bu belirtiler, çok önemli kanıtlar olmakla birlikte, bazen geç dönemlerde ortaya .çıktıklarından, sözkonusu kanserlerin çoğu, dölyatağı boynuna ya da üreme organlarının başka bir bölümüne dikkati çeken çeşitli olgular sonucunda bulgulanmaktadır/lar: Sözgelimi, bambaşka bir nedenle (miyom, ağrı, kısırlık, doğum kontrol araçları takılması) hekime başvuran kadınlarda, dölyatağı boynundan alınan salgı örneğinde hücre incelemesi uygulanması.

Âdet kanamaları dönemi dışında kanamalar

Bütün dölyatağı boynu kanserlerinin temel belirtisidirler. Tipik durumlarda, âdet kanamaları dışındaki dönemlerde ortaya çıkan, az miktarda ve kırmızı renkte bir kan yitimi biçimindedir. Kanamayı bir tahriş başlatır (cinsel ilişki gibi). Daha az tipik durumlarda, bu kanamalar, kendiliklerinden başlarlar ve bazı hastalarda kan, koyu bir renk almıştır. Aşırı kanamalara ender raslanır.

Dölyatağı bpynunun doku kesiti. Bölgede bir kanser vardır (yassı epitel hücreli kanser).

Yukarda anlatılanlara bağlı olarak, normalin dışında herhangi bir kanama durumunda, vakit geçirmeden bir hekime başvurmak gerekir.

Beyaz akıntılar

Âdet kanamaları dönemi dışında kanamalarla birlikte olduğunda, kanser bulunduğunun kesin kanıtıdır. İltihaba karşı bir tedavi uygulandıktan sonra, sistemli boyama yöntemleriyle kanser teşhisi doğrulanır.

Klinik muayene

Dölyatağı boynu kanserlerinin teşhisinde uygulanan başlıca yöntem, spekulum muayenesidir. Hastaların yüzde 88′inde, bir bozunu (tomurcuklanma; kenarları düzensiz, kanamalı yaralaşma) ortaya çıkarır. Bundan sonra, biyopsiye başvurulur.

Bozunlar kesin değil, yalnızca kuşkuluysa, alınan salgıda hücre incelemesi ve biyopsiyle iyice gözden geçirilmelidir. Ayrıca, kanser araştırması için özel yöntemler uygulanabilir.

Dölyolundan parmakla muayenede şunlar bulunabilir :

— dölyatağı boynunda düğümcüklü bir alan;

— yaralaşma;

— sertleşmiş bir taban;

— narin ve kolayca kanayan bir tomurcuklanma,

— anormal bir sertlik.

Muayene sonrasında, hekimin parmağı kana bulanmış olarak çıkar. Kanserin çevreye yayılma durumunu anlamak için, mutlaka göden barsağının parmakla muayenesi de uygulanmalıdır.

Tamamlayıcı muayeneler

Salgıda hücre incelemesi

Dölyolu, dölyatağı boynu ve dölyatağı boynu içinden alman salgı örneklerinde, hücre incelemesiyle teşhis doğrulanır.

Dölyatağı boynuna bakma muayenesi

En küçük kuşkuda bile uygulanmalıdır; çünkü, iyicil görünümleri ayırdetmeyi sağlayarak, yalnızca, kuşkulu görünümleri (beyaz bölgeler, kırmızı bölgeler, mozaik görünümü) saptar. Ayrıca, biyopsiye yön verir.

Biyopsi

Biyopsi, kesin teşhisin tek aracıdır. Schiller testiyle (lugol ile boyanan dölyatağı boynunun üstünde, kanserli bölüm iyodu almaz. Normal yassı epitel ise, ceviz rengine boyanır) ya da dölyatağı boynuna bakma muayenesinde saptanan bölgeden, bir doku parçası alınmasına dayanır.

Döl Yatağı Boynu Kanserinin Klinik Biçimleri

Yerleşime göre biçimler

Dölyatağı boynu kanalının kanserleri, aynı belirtileri gösterir. Yalnızca, kanal içinden alınan salgı örneğinde hücre incelemesi ve dölyatağı boynu mukozasından kazımayla alınan parçaların laboratuvarda incelenmesi teşhisi sağlar. Bu muayeneler, kanser kuşkusunu doğrulayan kanıtlar verirse, kanserin dölyatağı boynu, dölyatağı içi yayılmasını araştırmak için bir dölyatağı filmi çekilir.

İlerlemiş biçimler

Çok sayıda belirtiler gösterirler.

Dölyatağı boynu kanseri. Bütün dölyatağını kaplayan bir tomurcuk görülmektedir. Olay çıplak gözle, yalın bir enfeksiyon izlenimi verir.

— düzensiz, fazla miktarda, âdet kanaması dönemi dışı kanamalar;

— beyaz akıntılar;

— alt üyelerde ödemlerin yolaçtığı ağrılar;

— sidik çıkarma ve sindirim sistemi bozuklukları.

Yalın bir klinik muayene, teşhisi koymayı sağlar. Biyopsiyle alınan parçanın laboratuvarda incelenmesi, teşhisi doğrular.

Evrim

Tedavi edilmeyen kanser, hem bölgede, hem de uzak organlarda evrimini sürdürür.

Yerel olarak, komşu organlara dölyatağı gövdesi; göden barsağı, dölyolu bölmesi; göden barsağı) yayılır; sidik çıkarma bozukluklarına (sıkıştırma ya da sidik yollarına yayılma) ve sinirsel ihtilatlara yolaçar.

Uzak bölgelerdeyse lenf düğümlerine, karaciğere, kemiklere yayılır.

Ayırıcı Teşhis

Çıplak gözle yapılan teşhisin güçlüğü, kesin teşhisi koymak için biyopsi yapmak gerekliliğini ortaya koyar.

Bazı bozunlar, çeşitli dölyatağı boynu gelişme kusurlarıyla karıştırılabilir. Dölyatağı boynu içine bakma muayenesi, çoğunlukla kesin teşhisi sağlar.

Tomurcuklu bozunların bir bölümüyse, dölyatağı boynu polipleriyle karıştırılabilir.

Tedavi

Epitel içi kanser

Epitel içi kanser, mikroskop altında kanser yapısı göstermesine karşılık, hiç bir zaman, kanserin ilerleyici gücünü taşımaz: Bir kez çıkarıldı mı, asla tekrarlamaz. Tek sorun, kesinlikle, epitel içi olma özelliğinin saptanmasmdadır. Bunun için, dölyatağı boynunun çıkarıldıktan sonra, mikroskop altında bütünüyle incelenmesi gerekir. Teşhis doğruysa, tedavi burada kesilir; yayılıcı bir kanserin sözkonusu olduğu anlaşılırsa, uygun tedaviye geçilir.

Görüldüğü gibi, elden geldiğince, erken teşhis koyabilmek için, mutlaka sistemli kanser araştırmaları uygulanmalıdır.

Yayılıcı dölyatağı boynu kanseri

Bu kanserler, ışınlamayla ya da ışınlama ve cerrahinin birlikte uygulanmasıyla tedaviye çalışılır. Ama, cerrahi girişimin uygulanabilmesi, yalnızca urun yapısına değil, hastanın genel durumuna da bağlıdır. Bu nedenle, ameliyatın yolaçabileceği bütün tehlikeler ortadan kaldırıldıktan sonra, cerrahi girişimlere başvurulabilir.

Bilanço

Tedavi yöntemlerinin seçiminde, şu durumlar gözönüne alınır.

Yayılma

Klinik muayeneyle, yerel yayılmalar saptanır. Bölgesel yayılma tamamlayıcı muayenelerle belirlenir. Bunların başlıcaları şunlardır:

— hastalığın klinik evresi ne olursa olsun, mutlaka uygulanması gereken damar içine karşıt madde verilerek sidik yolları filmi çekme: Çünkü, kanserin bölgesel yayılması durumunda, ilk etkilenecek organ sidik yoludur,

— özellikle dölyatağı boynu kanalı kanserlerinde dölyatağı filmi çekme;

— hastalığın sidik torbasına yayıldığı hastalarda, sidik torbası içine bakma muayenesi;

— lenf yolları filmi, leğen ve bel aort lenf düğümlerindeki kanser yayılmasını ortaya çıkarır; ayrıca, girişimden sonra, bu organların kesin olarak temizlenip temizlenmediklerini gösterir.

Genel durum

Tedavi yönteminin seçimini etkileyen başlıca etmendir. Genel bir bilanço (kalp damar, dolaşım sistemi, akciğerler, biyolojik durum) yapıldıktan sonra, sonuca göre izlenecek tedavi kararlaştırılır.

Hastanın durumu, cerrahi girişime elverişliyse, ışın tedavisi ve cerrahi tedavi birlikte uygulanır; beden ameliyatı kaldıramayacak durumdaysa, yalnızca ışın tedavisi (buna ilaç tedavisi eklenebilir) uygulanır.
Cerrahi tedavi

Yumurtalıkların çıkarılmasını ve lenf düğümlerinin temizlenmesini içeren, tam dölyatağı çıkarma ameliyatı uygulanır. Ayrıca, hastalığın ilerleme evresine göre çevre dokuları da,. az ya da çok çıkarılır.

Işın tedavisi

İki biçimde uygulanır:

— radyum tedavisi: Dölyatağı boynuna ve dölyolu çıkmazlarına radyum uygulanarak, madde bölgede 8 gün kadar bırakılır;

— leğen çeperine dıştan ışın tedavisi. Hastalığın durumuna göre, değişik sıralarla ya da birlikte uygulanan bu yöntemler, erken dönemde teşhis edilmiş kanserlerde çok iyi sonuç vermektedir.

Dölyatağı Gövdesi Kanseri

Dölyatağı boynu kanserinden daha ender raslanır. (Burada, dölyatağı gövdesi kanserleri arasında en sık görülen dölyatağı mukozası kanserini inceleyeceğiz.) Hastalık, dölyatağı boşluğundan, dölyatağı iç deliğine kadar uzanan işlevsel mukozayı (andometriyum) etkiler.

Nedenleri

Hastaların yüzde 80 kadarı, yaşdönümüne girmiş (50-65 yaşlar) kadınlardır. Hasta, ne kadar genç olursa, teşhis o kadar güçtür. Dölyatağı kanserlerine daha çok şişman kadınlarda raslanması, tedaviyi güçleştiren bir etmendir; çünkü, kansere genellikle, atardamar yüksek basıncı ve şeker hastalığı da eklenir.

Progesteron tarafından dengelenmeyen bir östrojen salgısı (çoğunlukla, yaşdönümü sırasında görülür), dölyatağı mukozasında aşırı gelişmeye yol açar. Bu durum, herhangi bir tedavi uygulanmazsa, dölyatağı mukozası kanserine yolaçabilir. Buna örnek olarak, hormon yapan yumurtalık urları gösterilebilir.

Teşhis

Klinik belirtiler

Fazla belirti yoktur. En önemli belirti, yaşdönümüne girmiş bir kadında, bir kanama görülmesidir. Bu âdet kanamasıyla ilgisiz kanama, çoğunlukla kendiliğinden başlar. Âdetten kesilmemiş hastalarda, âdet kanamalarında şiddetlenme biçiminde bir belirti verir. Ayrıca, irinli ve pembe renkte akıntı da görülebilir. Ağrıya çok ender raslanır.

Belirtilerin fazla olmaması nedeniyle, yaşdönümü öncesi dönemde, hastalığın pek farkına varılmayabilir. Çünkü, bu dönemde, işlevsel kanamalara çok sık raslanır.

Klinik muayene

Spekulum muayenesinde, çoğunlukla, dölyatağı boynunun sağlam olduğu görülür. Bu nedenle, kanseri ortaya çıkarmak için, dölyatağı salgısından örnek alınarak hücre incelemesi uygulamak gerekir. Dölyolundan parmakla muayenede de, hastaların çoğunda hiç bir şey saptanmaz. Dölyatağı normal hacminde ya da çok az küçülmüştür; çıkmazlar, esnekliklerini korurlar. Yaşlı kadınlarda, kuşku verici bir belirti olan, yumuşak ve büyümüş dölyatağına çok ender raslanır.

Tamamlayıcı muayeneler

Hücre incelemesi

Dölyolu ve dölyatağı boynundan alınan salgılarda hücre incelemesine, dölyatağı mukozasından alınan örnekte hücre incelemesini de eklemek gerekir. İlk iki inceleme, yalnızca yüzde 30 oranında pozitif sonuç verir. Oysa, mukoza örneğinde hücre incelemesiyle, hastaların yüzde 75-90′ında kesin teşhis konabilir. Ama, yanılma olasılığı da vardır (yüzde 6,1-25 hastada, yanlış olarak negatif sonuç alınabilir). Bu nedenle, negatif sonuç alınsa bile incelemeleri sürdürmek gerekir.

Dölyatağı, dölyatağı borusu filmi çekme

Yukardakini tamamlayan bir yöntemdir. Ama, enfeksiyon ya da dölyatağı yumuşaklığı gibi durumlarda uygulanmamalıdır. Görüntüler, son derece niteleyici ve değişmezdir; her filmde çevresi düzensiz, türdeş olmayan (ekmek kırıntıları gibi) boşluklar saptanır.

Biyopsi amaçlı mukoza kazıma

Alınan parçaların laboratuvarda incelenmesi, teşhisi kesin olarak doğrular.

Evrim

Bu kanser, tedavi edilmezse, ölümle sonuçlanır. Gelişmesi yavaştır; uzun süre dışa vurmayarak, dölyatağı kasının içinde gelişir.

Kanser hücrelerinin lenf düğümlerine yayılması, lenf yoluyladır. Bu yayılma, geç dönemde olur ve hastaların, ancak yüzde 15 kadarında görülür.

Tedavi

Önce, bütün kanserlerde yapıldığı gibi, tedavi öncesi bir bilanço hazırlanmalıdır (özellikle şişman, atardamar yüksek basınçlı ve şeker hastası kadınlarda).

Damar içine karşıt madde verilerek, boşaltım sistemi filmi çekme, mutlaka uygulanmalıdır. Böbrek işlevlerinin etkilenip etkilenmediğini değerlendirmeyi sağlar.

Uygulanabilecek başlıca tedaviler şunlardır:

— ışın tedavisi: Dölyatağı içi ve dölyolu içi radyum tedavisi ya da dıştan ışın tedavisi;

— cerrahi girişim: Yumurtalıkların çıkarılmasını da kapsayan tam dölyatağı çıkarma ameliyatı ve bazı hastalarda lenf düğümlerinin de temizlenmesi.Genellikle bu iki yöntem birarada uygulanır:

— ya ilk dönemde cerrahi girişimde bulunulur ve yalnızca, dölyoluna radyum tedavisi uygulanır;

— ya da önce dölyolu içi ve dölyatağı içi radyum tedavisi uygulanır, sonra cerrahi girişime başvurulur.

Hastalığın dölyatağı boynu mukozasına kadar ilerlediği hastalarda, dölyatağı boynu kanserlerinde uygulanan tedavilerden yararlanılır.

Hastanın genel durumu, cerrahi girişime izin vermiyorsa, dıştan ışm tedavisi ve ilaç tedavisine başvurulur.

Döl Yatağı Miyomu

2010-07-25T20:51:00.000-07:00

Nedenler

Dölyatağı miyomları (düz kas urları), dölyatağının düz kaslarının liflerinde gelişen iyicil urlardır. Bu bozunlara, kadın doğum muayeneleri sırasında, oldukça sık (yüzde 20) Taşlanmaktadır.

Hastalar, genellikle, cinsel etkinlik çağında,

Dölyatağı miyomları. — A. Miyomların çeşitli yerleşme bölgeleri.
— 1. Serozaaltı saplı miyomu.
— 2. ve 3. Çeper içi miyomu.
— 4. Mukozaaltı saplı miyomu.
— B. Dölyatağı boynu miyomu (çok ender görülür).
— C. Mukozaaltı miyomu bulunan dölyatağınm kesiti.
— D. Kas tabakası içinde gelişmiş çeper içi miyomu.

35-50 yaşları arasında kadınlardır. Bu urlar, ergenlik çağından önce görülmez, yaşdönümünden sonra da evrimi durur. Nedenleri tam olarak bilinmemektedir.

Anatomik Görünüm

Görünüm
Yuvarlak ve kenarları düzgün bir urdur. Kesiti yapıldığında, pembe ya da fildişi renginde olduğu görülür. Miyom, dölyatağı kasından bir kılıfla ayrılmıştır. Bu durum, çıkarılmasını kolaylaştırır.

Mikroskop altında incelenmesinde urun, dölyatağı kasının liflerine benzer düz kas liflerinin birbirine geçmesinden oluştuğu görülür. Bu urların yapısında, her zaman bağdokusu bulunur. Bazen, bağdokusu fazlaca olursa, bağ dokusu kas uru (fibromiyom) diye nitelenir. Her iki öğe, urun içinde değişik oranlarda bulunur.

Bağdokusu kas urları, fazla damar kapsamayan urlar olduklarından, ödem ve doku ölümü biçiminde değişiklikler geçirirler.

Yeri

Dölyatağında miyomlar, başlıca şu bölgelerde görülürler:

— dölyatağı gövdesinde: En sık raslananlardır (yüzde 96);

— isthmusta;

— dölyatağı boynunda.

Dölyatağı kasıyla ilişkilerine göre de, miyomlar şöyle sınıflandırılırlar :
— mukozaaltı miyomlan: Dölyatağı mukozasının hemen altında yeralan bu urlar, mukozayı iterler ve böylece, dölyatağı boşluğu içine doğru yuvarlakça bir kütle biçiminde kabarırlar. Bunlar, bazen saplıdır, dölyatağı boynu, hattâ dölyolu içine girerler;

— çeper içi miyomlan: Mukozaaltı miyomlarından çok daha sık raslanır, kas tabakası içinde gelişerek biçim bozukluklarına yolaçar ve dölyatağını büyütürler (bütününü ya da bir yanını);

Karşıt madde verilerek çekilmiş dölyatağı filmi. Dölyatağı boşluğu, içinde yeralan miyom nedeniyle şişmiş, hacmi artmış ve biçimi bozulmuştur. Miyom, boşluk içinde açıfe renkli görülen yuvarlak ve düzgün yapıdır.

— Serozaltı bağdokusu urları: Dölyatağmın yüzeyinde gelişerek bir kabartı yaparlar ; bir sapçık oluşturarak, dölyatağına yalnızca ince ve düzensiz bir şeritle bağlanan bağımsız bir ur durumuna gelebilirler.

Bu sonuncu durumda, teşhis daha kolaydır, yalnızca dölyatağı boruları ve yumurtalık urlarının (özellikle, yumurtalık kisti) ayırdedilmesi gerekir.

Miyomlar, küçük leğen içinde kalarak, çeşitli yönlere doğru gelişme gösterebilirler :

— sidik torbasını iterek sıkıştıran ön taraf miyomlari;

— Douglas çıkmazı içine gömülerek, göden barsağını sıkıştıran arka taraf miyomlari;

— geniş bağın içinde, sınırlı bir yayılma gösterdikten sonra, ya işlevsel bozukluklara neden olan ya da sidik borularının sıkışmasına yolaçan yan taraf miyomları (özellikle, dölyatağı boynu urları).

Bu urlar (özellikle de, dölyatağı tabanı miyomlari ve serozaaltı saplı miyomlan), karın boşluğuna da geçebilirler.

Teşhis

Klinik belirtiler
Hasta, 35-50 yaşları arasında, çocuksuz ya da tek çocuklu bir kadındır; dölyatağı kanamaları, bazen çatı bölgesinde bir ağırlık, karın boşluğunda bir hacim artışı, sidik çıkarma bozuklukları ya da kısırlık nedeniyle hekime başvurmuştur.

Dölyatağı kanamaları

Tek kesin belirti, uzun süren, içlerinde pıhtılar bulunan, aşırı kanamalar biçiminde âdet kanamalarıdır (menorajiler). Her çevrim süresince, ancak, birkaç gün kesilirler.

Âdet kanaması dönemi dışında kanamalar (metrorajiler) bulunması durumunda, miyomdan başka bir hastalık akla gelmelidir.

Bu iki kanama biçiminin birarada görülmesine (menometroraji) çok sık raslanır ve genellikle (3/4 oranında) bir mukozaaltı yerleşimli miyomun ya da dölyatağı boşluğu içinde saplı bir urun bulunduğunun belirtisidir.

Çatı bölgesinde ağırlık duygusu

Birlikte, başka bozunlar ve ihtilatlar bulunmayan bir miyom, ağrılı değildir. Çatı bölgesinde ağrılar (bel ve kasık ağrıları) varsa, yalın bir miyomun dışında bir hastalık ya da urun yolaçtığı bir ihtilat düşünülmelidir.

Solda, dölyatağında serozaaltı miyomları (5′i görünmekte).
— 1 ve 2. Miyomlar.
— 3. Dölyatağı.
— 4. Dölyatağı borusu.
— 5,6 ve 7. Miyomlar. Sağda, dölyatağının arka yüzünde büyük bir serozaaltı miyomu görülmektedir. Uru organdan ince bir sapla ayrılır.
— 1. Dölyatağı borusu.
— 2. Yumurtalık özel bağı.
— 3. Dölyatağı.
— 4. Yumurtalık.
— 5. Miyom.

Karın boşluğu hacminin artması

Uzun süre gizli kalmış serozaaltı saplı miyomunun sonucudur.

Sidik çıkarma bozuklukları

Tek niteleyici bozukluk, sabahları ivegen sidik tutukluğudur. Nedeni, Douglas çıkmazı içinde bulunan bir arka taraf miyomunun dölyatağı boynunu itmesi, dölyatağı boynunun da sidik torbasını sıkıştırmasıdır. Gündüzleri, çok sık sidik çıkarma isteği ve sidik tutamamanın, miyomları niteleyici özelliği yoktur.

Kısırlık

Bir miyomun, kısırlığın ana ve tek nedeni olmasına çok ender raslanır; daha çok peşpeşe düşüklerden sorumludur.

Klinik muayene

Karın boşluğunun elle muayenesi bazen, bir karın urunun ya da dölyatağında düzgün bir hacim artışının (3-4 aylık bir gebeliği akla getirir) ortaya çıkarılmasını sağlayabilir.

Spekulum muayenesinde, miyomun dölyatağı boynunda yeraldığı hastalar dışında, genellikle bir şey görülmez. (Dölyatağı boynunda miyom varsa, dölyolu şişmiş, dölyatağı boynu beden orta çizgisinden yana doğru kaymıştır; bu nedenle, görülmesi güçtür.) Mukozaaltı yerleşimli saplı urlar, özel bir durumdur; saplı olan bu urlar (polip), aşağı inerek itilip, dölyatağı boynu dış deliğinde ortaya çıkabilir.

Dölyolundan parmakla muayene ve karnın elle muayenesi birarada uygulanır ve klinik muayenenin temelini oluştururlar.

Dölyatağı miyomu, tipik olarak sert ve organa bütünüyle yapışık bir urdur; dölyatağı ile arasında hiç bir birleşme izi bulunmaz, dölyatağı boynuyla birlikte hareketlidir. Çok sayıda miyom bulunması, çok düğümlü bir ur halinde dölyatağını maskeler.

Miyom, dölyatağı ya da leğen boşluğundaki yerine bağlı olarak, bazı özel görünümler de alabilir. Sözgelimi serozaaltı saplı miyomunda, ur dölyatağına bağımlı değildir ve sanki öteki organlarla (yumurtalık, dölyatağı borusu) ilgiliymiş gibi görünür.

Dölyatağının, her yanının eşit biçimde büyümesi durumunda, urdan çok gebelik üstünde durulmalıdır.

Görüldüğü gibi, klinik muayene, tam anlamıyla yeterli kanıtları sağlayamadığından, kesin teşhis için, her zaman tamamlayıcı muayeneler uygulamak gerekir.

Tamamlayıcı muayeneler

Dölyatağı, dölyatağı boynu filmi çekme
Bir üreme organları enfeksiyonu ya da gebelik olasılıkları bir yana bırakıldıktan sonra uygulanır. Âdet çevriminin birinci evresinde, alınan çok sayıda film, dölyatağı boşluğundaki biçim bozukluklarını (uzama, şişme, büyüme) ve kaymaları gösterir; ama, dölyatağının kenarları düzenli kalır.

Muayene sırasında, iki özel durumla karşılaşılabilir : Ur, serozaaltı saplı miyomuysa, dölyatağı boşluğu normal durumunu koruyabilir. Mukozaaltı saplı miyomu sözkonusuysa, dölyatağı boşluğunda, ura uyan bir boşluk görünümü saptanır.

Kan incelemeleri
Uygulanan başlıca yöntemler, kan sayımı ve kanın çökme hızının saptanmasıdır. Dölyatağı kanamalarının önem derecesini ve genel duruma yansımasını değerlendirmeyi sağlar.

Dölyatağının arka yüzüne ince bir sapla bağlanmış büyük bir miyom. Ur, bu ince sapı nedeniyle yetersiz bir damarlanma gösterdiğinden bir doku ölümüne doğru gitmektedir. Olaya özellikle gebelikte görülen miyomlarda sık raslanır.
— 1. Yuvarlak bağlar.
— 2. Dölyatağı.
— 3. Dölyatağı boruları.
— 4. Miyom.

Boşaltım sistemi filmi
Damar içine karşıt madde verilerek, boşaltım sistemi filmi çekme, gömük ya da hacimli miyomlarda uygulanır.

Evrim

Hastaların çoğunda miyomların evrimi, genellikle iyidir; hiç bir büyük ihtilat eklenmez (bu arada, bazı işlevsel belirtilere yolaçabilir). Ama, ender olarak, bazı ihtilatlara Taşlanabilir.

Bağdokusu urlarının kendi oluşturdukları ihtilatlar

Kanamalar

Kanama, en sık raslanan ihtilattır. Kanamaların sürekli tekrarlamalarla kansızlığa yolaçtıkları hastalarda, cerrahi girişim uygulamak gerekir.

Kanamalar, özellikle, mukozaaltı ve dölyatağı boşluğu içi miyomlarına özgü ihtilatlardır. Önemsenemezlerse, daha ciddi kanamalar ortaya çıkarak hastanın yaşamını tehlikeye sokabilir.

Mekanik ihtilatlar

Klinik belirtilerin ivegen biçimde ortaya çıkması, şiddetli sancılara ve göden barsağı ya da sidik torbasının bası altında kalma belirtilerine yolaçan bir mukozaaltı saplı miyomunun dönmesi, bulantı ve kusmalarla birlikte karın boşluğunda, apansız ve şiddetli bir sancıya yolaçar.

Bazı yapı değişikliklerine de raslanabilir:
— miyomun dolaşım bozukluğuna bağlı doku ölümü ve ikincil enfeksiyon, 38°C ateşle birlikte, çeşitli şiddetlerde ağrı ve sancılara yolaçar; kanın çökme hızı da artmıştır. Bu duruma, çoğunlukla, gebelik sırasında ve doğum sonrasında raslanır;

— miyom, kireçlenme biçiminde bir yozlaşmaya uğrayabilir. Bu durum, yalın bir karın boşluğu filmiyle saptanabilir.

Komşu organların bası altında kalmasının yolaçtığı ihtilatlar

Komşu organların bası altında kalmasına, miyomun çok hızlı gelişme göstermesi, aşırı boyutlara ulaşması ya da leğen boşluğu içine büyümesi yolaçar.

Sidik torbasının bası altında kalması

Sidik çıkarma sayısının artması (sık işeme) yada torbada ivegen sidik birikmesi gibi bozukluklara yolaçar. Bası altında kalma, ön tarafta gelişen miyomun, doğrudan doğruya sidik torbasına baskı yapmasının ya da arka tarafta, Döuglas çıkmazı içine gömülen urun, dölyatağı ttoynunu itmesinin sonucudur.

Sidik borusunun bası altında kalması

Yan taraf miyomlarınm, özellikle de, geniş bağın içine yerleşmiş olanların sonucudur. Sidik borusunun bası altında kalmasıyla ilgili klinik belirtiler, geç dönemde ortaya çıkar. Bu nedenle, yan taraf miyomları saptanır saptanmaz, hemen damar içine karşıt madde verilerek boşaltım sistemi filmi çekme yoluyla, sidik yollarının sistemli muayenesi uygulanmalıdır. Böylece, bası altında kalmanın derecesi saptanabilir. Bası altında kalma, böbrek leğen ve havuzcuk boşluklarının genişlemesine neden olur, bu da böbreğin sidik yapma işlevini bozar. Boşlukların aşırı genişledikleri durumlarda, böbrek işlevlerini bütünüyle yitirebilir.

Öteki organların bası altında kalmaları

Bazı durumlarda, göden barsağı ve toplardamarlar da bası altında kalabilir; ama, bunlara son derece ender raslanır.

Ayırıcı Teşhis

Miyomun ayırdedilmesi gereken başlıca durumlar şunlardır:

— gebelik: Özellikle, âdet kanaması düzensizlikleri varsa, çok yanıltıcı bir özellik taşır. Ama, gebelikte, dölyatağı gövdesi yumuşamıştır. Ayrıca, gebelikle ilgili bir bağışıklık testi, bu olasılığı bir yana bırakmayı sağlar;

— yumurtalık urları: Tipik dölyatağına bağımlı olmayan urlardır. Ama, dölyatağı üstünde, saplı miyomlara ve yumurtalık urlarına da raslanabilir. Kesin teşhis, cerrahi girişimle konur;

— dölyatağı üstüne yapışmış iltihap kökenli dölyatağı borusu urları da (dölyatağı borularında sıvı toplanması ya da eski bir irin toplanması) yanılmalara yolaçabilir;

— dölyatağı kanamaları görüldüğünde, bunların dölyatağı gövdesi kanseriyle ilgili olabileceği dikkate alınmalı ve sistemli bir kanser araştırması uygulanmalıdır.

Tedavi

Tedavi uygulanmaması

Küçük hacimli, rahatsız etmeyen ve ihtilatlara yolaçmayan miyomlar için, herhangi bir tedavi uygulamak gerekmez. Ama, evrimleri, sürekli ve düzenli biçimde izlenmelidir.

Cerrahi girişim

Miyomların tedavisinde, cerrahi yöntemlere de çok sık başvurulur. Başlıca iki yöntem uygulanır:

— yumurtalık korunarak, toptan dölyatağı çıkarma (histerektomi);

— yalnızca miyomun çıkarılması (miyomektemi).

Toptan dölyatağı çıkarma, en sık uygulanan yöntemdir. Yalnızca, miyomun çıkarılmasmaysa, çocuk yapmak isteyen kadınlarda, ur fazla büyük değilse, tekse ve dölyatağı kas tabakasından kolayca kaldırılabilen bir kılıf ile ayrılmışsa uygulanır.

Cerrahi girişimin mutlaka uygulanması gereken durumlar şunlardır:

— ihtilatlar (urun aşırı boyutlara ulaşması ya da kansızlığa neden olacak şiddette tekrarlayan kanamalar);

— komşu organların bası altında kalması;

— miyomun ihtilata yolaçacağının anlaşılması (serozaaltı saplı miyomlari; geniş bağın içine gömülmüş ya da gömülebilecek miyomlar; mukozaaltı yerleşimli miyomlar; dölyatağı boynu ya da dölyolu içine doğmuş saplı mukozaaltı miyomlari);

— miyomlara çeşitli bozunların eşlik etmesi.

İlaç tedavisi

İlaç tedavisi, âdet çevriminin ikinci yarısında, progesteron hormon verilmesine dayanır. Ayrıca, dölyatağı kasılmalarını güçlendirici ilaçlar (ergometrin) ve kan yitimine karşı demirli ilaçlar verilir. Bu tedavi ancak, miyom fazla büyük değilse ve işlevsel belirti olarak yalnızca hafifçe artmış âdet kanamaları varsa uygulanır; tedavi süresince ve sonrasında, urun evriminin sürekli olarak izlenmesi gerekir. İlaç tedavisi, yaşdönümüne yaklaşmış kadınlarda vakit kazandıran bir yöntemdir.

Döl Yatağı Borusu Kanseri

2010-07-25T20:50:00.000-07:00

Dölyatağı borusu kanseri, kadın üreme organları kanserlerinin yüzde 0,1-1′ini oluşturur. Çoğunlukla, klinik muayeneyle teşhis edilemez; genel kanser araştırma incelemelerinin uygulanması gerekir.

Nedenler

Dölyatağı borusu kanseri, yaşdönümüne yaklaşmış ya da yaşdönümüne girmiş kadınlarda ortaya çıkar.

Dölyatağı borularmdaki süreğen bir enfeksiyon, ortaya çıkışını kolaylaştırabilir.
Anamotik Görünüm

Bozun, çoğunlukla, kapalı bir dölyatağı borusunda gelişir. Biçimi, yalın dölyatağı borularında sıvı toplanması ya da kan toplanması gibidir. Boyutu değişken, ender olarak çok büyüktür. Borular morarmış, birçok iltihaplı yapışıklık ortaya çıkmıştır.

Mikroskopta, dölyatağı mukozasının salgı yapısını gösteren bir kanser (adenokarsinom) görülür.

Klinik belirtiler

Sulu akıntı

Hastalığın başlıca belirtisi, çoğunlukla berrak, bazı hastalarda kanla karışık olan bir sıvı salgılanmasıdır. Akıntının sona ermesinden sonra, dölyatağı boruları boşalmış olduğundan, satıcı tipindeki çatı bölgesi ağrıları da son bulur. Pek tipik olmayan biçimlerde, sulu akıntının teşhise fazla yararı olmaz; daha çok, âdet kanaması dönemi dışında kanamalara benzer.
Ağrılar

Mutlaka bulunmazlar ve geç dönemlerde ortaya çıkarlar; ya dölyatağı borularının gerilmesinin sonucu olan sancı tipinde ağrılardır ya da enfeksiyon eklenmesinin sonucu olan yalın ağrılardır.

Klinik muayene
Bazen, evriminin dönemine ve dölyatağı borusunun gerilme derecesine bağlı olarak dölyatağı çeperinde bir kütle ortaya çıkarılabilir. Ama, genellikle, klinik muayenede bir şey bulunamaz.

Yalın bir dölyatağı borusu hastalığı sırasında, teşhisi koymak için, klinik muayene yeterlidir; ama, bir kanserin teşhisi için, yeterli değildir ve tamamlayıcı muayeneler uygulamak gerekir.

Tamamlayıcı muayeneler

Karın içine bakma muayenesi

Yapışıklıklara çok sık raslanması ve dölyatağı borusunun belirgin görünümü nedeniyle, çoğunlukla bu incelemeye gerek duyulmaz.

Dölyolu mukozası hücre incelemesi

Pozitif sonuç verdiği durumlarda, son derece yararlıdır. Ama, genellikle, negatif sonuçlar alındığından, teşhis daha çok cerrahi yöntemlerle sağlanır.

Dölyatağı, dölyatağı borusu filmi çekme

Tipik biçimlerde türdeş olmayan, kenarları düzensiz dölyatağı borusunda sıvı toplanması görünümü vardır. Bu görünümler, değişik filmlerde değişmez; ama, yalın bir dölyatağı borularında sıvı toplanması görüntüsü de olabilirler. Yöntemin değeri, dölyatağı borusunda bir anormallik göstermesidir; sözkonusu anormalliğin klinik belirtilerle birlikte bulunması, yaşdönümüne yakın ya da yaşdönümüne girmiş kadınlarda kanserden kuşkulanmaya yöneltir.

Evrim

Uzun süre, dölyatağı borusunun içinde, kapalı biçimde gelişen hastalık, her şeyden önce yereldir; ama; tedavi uygulanmazsa, çok kötü sonuçlar doğurabilir. Yayılma, çeşitli biçimlerde olabilir:

— dölyatağı borusundan yumurtalığa, daha sonra da dölyatağına ve komşu organlara (karın zarı, sigmamsı kalın barsak, sidik torbası) doğru yavaş bir biçimde;

— kan ya da lenf yoluyla yumurtalık ve dölyatağına sıçramalar biçiminde.

Tedavi

Hastalığın tedavisi, yalnızca cerrahi yöntemlere dayanır. Her iki borunun da çıkarılmasıyla birlikte, dölyatağı borusu çıkarma girişiminden sonra, ışın tedavisi uygulanır.

Süreğen Döl Yatağı Borusu İltihapları

2010-07-25T20:48:00.000-07:00

İvegen bir dölyatağı borusu iltihabı sonucunda dölyatağı boruları, yumurtalık ve bunların çevresindeki karın zarında oluşan kalıntı nitelikli süreğen iltihaplı bozunlar bu ad altında toplanır.

Teşhis

Klinik belirtiler

Süreğen dölyatağı borusu iltihaplarının başlıca iki belirtisi vardır :

— bel ve kasık ağrıları;

— kısırlık.

Çoğunlukla, bu iki belirti birliktedirler. Âdet bozuklukları ve beyaz akıntı da teşhise yardımcı belirtiler arasında sayılabilir.

Bel ve kasık ağrıları

Yorgunlukla ve ayakta dururken artan, âdet günlerinde şiddetlenen, dinlenmeyle azalan yanma, ağırlık duygusu biçiminde ağrılardır.

Kısa sürede, kadının ruhsal durumuna yansırlar. Bu ağrılara, âdet kanaması dışında ağrılar ve beyaz akıntılar eşlik edebilir.

Kısırlık

Bazı kadınlarda, bir kısırlıkların nedenleri aranırken, dölyatağı borularının küçülmesiyle sonuçlanmış, az ya da çok ağrılı bozunlar ortaya çıkarılabilir. Hastaların geçmişinde, her zaman bir ivegen dölyatağı borusu iltihabı, düşük yapma girişimini ya da bir doğumu izlemiş ateş yükselmesi, ivegen irinli apandis iltihabı ya da nedeni anlaşılamayarak yanlış yere antibiyotik tedavisi uygulanmış karın ağrıları gibi bir enfeksiyon olayı saptanır.

Dölyolundan parmakla muayene, çoğunlukla ağrılıdır. Bunun nedeni, dölyatağının konumunun değişmiş olması ya da dölyatağmın yanında ağrılı bir kütle bulunmasıdır.

Tamamlayıcı muayeneler

Teşhisin sağlanması için gereklidirler. Kan sayımı ve kanın çökme hızının ölçülmesi, hâlâ gelişmekte olan bir enfeksiyon varsa, açığa çıkarır.

Özellikle, şu iki incelemenin yapılması gerekir.

Dölyatağı, dölyatağı borusu filmi çekme

Ancak, bir enfeksiyon belirtisi yoksa ve gerekirse, antibiyotik tedavisi uygulanarak yapılmalıdır.

Dölyatağı borusu bozunlarım, dölyatağı borusu iltihabı izlerini ve borulardaki bir tıkanıklığı ortaya çıkarabilir. Karşıt madde, dölyatağı borularına girmez ya da ampul düzeyinde bir tıkanıklık saptanır.

Karın içine bakma muayenesi

Karın içine bakma muayenesi, röntgen bulgularını tamamlayıcı bir yöntemdir; bozunlarm yerinin ve yaygınlıklarının görülmesini sağlar.

Çoğunlukla, yumurtalıklar, karın zarı ve sigmamsı kalın barsak üstündeki yapışıklıkları açığa çıkarır ve dölyatağı borularının durumlarını gözden geçirmeyi sağlar.

Dölyatağı borularının incelenmesi: Boruların geçirgen olup olmadıklarını anlamak için, dölyatağı içi yolla tek ya da çift yanlı olarak dölyatağı boruları içine metilen mavisi verilir ve gözle incelenir. Yöntem, ayrıca yumurtalıkların durumunu gözden geçirmeyi sağlar: Bazen, süreğen kistli yumurtalık iltihabına yolaçabilen bir bağdokusu artışı saptanır.

Ayrıca, karın içine bakma muayenesiyle dölyatağı mukozası adacıklarının leğen içi yerleşimi ya da geniş bağın yırtılması (Masters ve Ailen sendromu) gibi birleşik bozunlar ortaya çıkarılabilir.

Yöntem, tedaviye de yön verir :

— hasta, kısırlıktan ötürü hekime başvurmuşsa ve bozunlarm durumu dölyatağı borularında bir işlev düzelmesi olasılığı bulunduğunu gösteriyorsa, koruyucu bir tedavi uygulanır;

Süreğen dölyatağı borusu iltihabı. Hastalık ivegen bir dölyatağı borusu iltihabını izleyerek ortaya çıkar. Beliren yapışıklıklar, dölyatağı borusunu dölyatağmın arka yüzüne birleştirir ve yumurtalığı örter. Dölyatağı borusunun ucu tıkanarak kısırlığa yolaçar. — OD: sağ yumurtalık. — TD. Sağ dölyatağı borusu.

— dölyatağı borularının düzelmeyecek biçimde yıkıldığı ve şiddetli sancılar bulunan hastalarda, dölyatağı borusu çıkarma girişimine başvurulur.

Yapışıklıklarla kaplı sağ yumurtalık. Organda eski bir enfeksiyonun (dölyatağı borusu iltihabı, karın zarı iltihabı) yolaçtığı nedbe tepkileri yumurtalığın biçimini bozmuştur. Sağda, süreğen kistti yumurtalık iltihabı sonucunda biçimi bozulmuş büyük yumurtalık.

İvegen Döl Yatağı Boruları İltihapları

2010-07-25T20:46:00.000-07:00

Dölyatağı boruları iltihapları (salpenjitler) adı il tında toplanan üreme organları enfeksiyonları, dölyatağı borularında sınırlı kalmazlar; birbirleriyle kolayca ilişkide bulunan bütün üreme sistemine (dölyatağı, dölyatağı boruları, yumurtalıklar, hattâ karın zarı) yayılırlar.

Dölyatağı ve borularının enfeksiyonları, eskiden yaşamı tehlikeye sokarlardı. Antibiyotiklerdeki ilerlemelerden bu yana, durum değişmiştir; ancak, hâlâ ciddi bir sorun sözkonusudur, dölyatağı borularını etkileyen enfeksiyon, çok zor tedavi edilebilen bir kısırlığa yolaçma tehlikesi taşıyan geri dönüşsüz bozunlar oluşturur.

Nedenler

Birçok neden bilinmektedir:

— en sık görüleni kuşkusuz, çoğunlukla az ya da çok mikroplu koşullarda gerçekleştirilen düşük yapma girişimleridir; yasal olmayan düşükler, son derece ciddi, hattâ bedenin her yanına yayılan enfeksiyonlara yolaçabilir;

— aynı biçimde, doğum sonrası koşullan da enfeksiyonu kolaylaştırıcı bir etmendir; antibiyotiklerin bulunmasından önce, geleceği kötü olan lohusa humması, önemli bir tehlikeydi;

— dölyatağı boynu ve dölyolu iltihapları, dölyatağı ve dölyatağı boruları enfeksiyonunu kolaylaştırabilirler;

— dölyatağı, dölyatağı boruları filmi çekme, dölyatağı boruları üfürümü, hattâ dölyatağı boyunun yalın ölçümü gibi dölyatağı içinde yapılan işlemler, bir üreme organları enfeksiyonunu başlatmak ya da uyandırmak tehlikesi taşırlar;

— dölyatağı boynunun elektrikle yakılması, enfeksiyonu kolaylaştırabilir.

Bu yüzden, sözkonusu işlem ve muayenelerin dikkatle, kesin mikroptan arındırma önlemleri altında uygulanması gerekir.

Hastalığa yolaçıcı etmenler, 30 yıl önceye kadar, gonokoklar (günümüzde daha ender) ve streptokoklardı (düşüklerin ve doğum sonrası ihtilatlarının sorumlusu). Günümüzde giderek direnci artan mikrop köklerine raslanması, etkenin saptanmasını güçleştirmiştir; etkili antibiyotiklerin seçilebilmesi için, bu mikropların cinslerinin saptanması gerekir.

Teşhis

Burada, klasik dölyatağı borusu iltihabını ele alacağız.
Klinik belirtiler

Teşhis, 3 özgün belirtiye dayanır :

— karnın alt bölgelerinde (çatı bölgesi) yerleşen ağrılar,

— yüksek ateş;

— dölyolundan parmakla muayeneyle başlatılan şiddetli ağrı.

Sorgu

Değerlidir ve şunlar üstüne bilgi verir :

— çoğunlukla, apansız başlayan ilk belirtiler;

— hastalığı kolaylaştırıcı olası etmenler (yeni doğum, düşük, dölyatağı içinde bir işlem);

— cinsel ilişkiyle bulaşma olasılığı;

— olası yeni âdet kanaması bozuklukları. Sorguda ayrıca, irinli beyaz bir akıntı belirip

belirmediği araştırılır ve bir gebelik olasılığı ayırdedilir. Hastadan, ağrısının niteliğini (bıçak saplanır gibi ağrılı nöbetlerle giden sürekli ağırlık duygusu) ve yerini (çatı üstünde ya da kamın bütün alt bölgesinde ) belirlemesi istenir.

Sonra sidik torbası ağrısı, ishal ve göden barsağı ağrıları, bazen bulantılar, kusmalar, ender olarak da dışkı ve gaz çıkaramama gibi, birlikte bulunabilecek belirtiler araştırılır.

Ateşin yüksek olduğu (38°-40°C) öğrenilir. Nabız, ateşle bağlantılı olarak hızlanmıştır.

Bu dönemde, genel durum iyidir.

Klinik muayene
Hekimine inanmış ve kendini kasmayan bir hastada. yumuşak ve dikkatli biçimde yapılmalıdır.
Karnın elle muayenesi

Ağrılı. bölgeyi ortaya çıkarmak ve bir karın zarı iltihabı olasılığını elemek için, karın bölgesinin yöntemli biçimde elle muayenesi gerekir : Karın kaslarında kasılma yoktur. Sonra, dış üreme organlarının gözle muayenesiyle bu düzeydeki enfeksiyon ortaya çıkarılır: Kanlı akıntı ya da beyaz akıntı.

Sidik yolu, Skene bezleri ve Bartholin bezleri düzeyinden örnekler alınıp laboratuvarda incelenerek, belsoğukluğu bakterileri araştırılabilir.

Spekulum

Spekulum, hastaya dikkatle yerleştirildikten sonra, önce dölyolu, sonra da dölyatağı boynu incelenir. Bu düzeylerde, her zaman bir enfeksiyon vardır. Dölyatağı boynu, kızarmış ve tahriş olmuştur; beyaz akıntı, az ya da çok miktardadır ve çoğunlukla irinlidir. Bakteri incelemeleri yapmak amacıyla bölgeden örnekler alınabilir.

Dölyolundan parmakla muayene

Kadm doğum muayenesinin bu bölümü, son derece yararlı bilgiler sağladığı için mutlaka uygulanmalıdır. Özellikle her iki yan çıkmazda ağrı saptanması, dölyatağı boruları düzeyinde bir iltihap bulunduğunun belirtisidir. Dölyatağı boynunun hareket ettirilmesiyle ağrı uyandırılmaysa, dölyatağının da enfeksiyondan etkilendiğini gösterir. Ayrıca, yan çıkmazlar düzeyinde bir kalınlaşma, hattâ dölyatağımn her iki yanında çift yanlı ve ağrılı urlar algılanabilir.

Ağrının şiddeti değişkendir; bazen muayenenin sürdürülmesini engelleyebilir. Bu sonuncu durumda, bir apseden kuşkulanmıyorsa, göden barsağınm parmakla muayenesi uygulanmalıdır.

Yerleşme döneminde ivegen dölyatağı borusu iltihabı. M. Miyom, — Y. Yumurtalık. — B. Dölyatağı borusu.

Bu klinik muayenenin sonunda, dölyatağı borusu ya da dölyatağı, dölyatağı borusu iltihabı teşhisi konmuş olur ve tamamlayıcı muayenelerle kısa sürede doğrulanabilir.

Tamamlayıcı muayeneler

Bunlardan bazıları, fazla önemli değildir; ama teşhisi doğrulamak bakımından uygulanmaları gerekir. Sözgelimi, kan sayımında akyuvarlarda bir çoğalma olduğu ve kanın çökme hızının arttığı saptanır.

Bakteri incelemesi

İncelenecek örnekler iyi alınmışsa ve laboratuvar yakınsa, büyük yararlar sağlar. Bir antibiyotik çizelgesiyle birlikte besiyerinden pozitif bir sonuç elde edilmesi, tedaviye büyük ölçüde yardımcı olur.

Karın içine bakma muayenesi

Dölyatağı boruları bozunlarını (hacmi artmış, kırmızı renkli ve ödemlidirler; saçaklar kalınlaşmıştır ve birkaç damla irin fışkırtırlar), enfeksiyonun küçük leğene yayılışını, yumurtalıkların durumunu ve Douglas çıkmazında irinli bir sıvı bulunduğunu gösterdiğinden, dölyatağı borusu iltihaplarının teşhisinde son derece yararlıdır. Ayrıca, bakteri incelemeleri için irinli sıvıdan örnekler alınmasını sağlar ve eski bozunları ortaya çıkarabilir; karın zarı boşluğuna, hattâ enfeksiyon bölgesinin tam üstüne antibiyotiklerin verilmesine olanak sağlar; ivegen apandis iltihabı (acil girişim gerektirir) gibi başka bir karın boşluğu hastalığının ayırdedilmesini sağlar.

Ne var ki, hastanın cerrahi servisi bulunan tıbbi bir merkeze yatırılmasını ve uzmanlaşmış personel gerektirdiğinden, henüz yeterince yaygınlaşmış bir yöntem değildir. Bu nedenle, uygulama olanağı bulunmayan durumlarda, fazla beklemeden antibiyotiklerle saldırı tedavisine girişmek uygun olur.

Ciddi biçimler

Dölyatağı borusu ya da yumurtalık apsesi

Dölyatağı borusu apsesi, en çok raslanan hastalıktır. Çoğunlukla, yeterince tedavi edilmemiş ivegen dölyatağı borusu iltihabı ya da gizli kalmış bir üreme organları enfeksiyon sonrasında ortaya çıkar.

Klinik tablo, ivegen dölyatağı borusu iltihabı nöbetini andırır; ama tabloya inişli çıkışlı bir ateş eklenmiş, kanın çökme hızı çok artmıştır.

Teşhis, dölyolundan parmakla muayenede dölyatağmın yan taraflarında yumuşak ve çok ağrılı bir yumru algılanmasıyla konur.

Sol dölyatağı borusu irinli iltihabı. Dölyatağı borusu irinle dolmuş, karın zan içine uzanmıştır. Dölyatağı borusu iltihabından daha ciddi olan bu biçim, bir karın zarı iltihabına yolaçar. — 1. Sidik torbası. — 2. Dölyatağı. — 3. İrin.

Uygulama olanağı varsa, karın içine bakma muayenesi, teşhisi doğrular (genişlemiş dölyatağı borularının içinde fazla miktarda irin toplanmıştır); bozunların tam bir bilançosunun yapılmasını ve iğneyle girerek apsenin boşaltılmasını sağlar; apse bütünüyle boşaltılmalı ve apse cebi içine iğneyle antibiyotikler verilmelidir. Bakteri incelemeleri yapmak için, irinli sıvıdan örnek almak da unutulmamalıdır.

Leğen organları ve çevrelerindeki kann zarının iltihaplanması

Nedenleri, üreme organlarının dışına taşmış ve küçük leğeni etkilemiş şiddetli enfeksiyonlardır. Dölyatağı, dölyatağı borusu, yumurtalık, karın zarı, ince barsağm küçük leğende yeralan bölümleri, yapışıklıklar yaparak bir savunma sistemi oluştururlar (iltihap kökenli leğen uru).

Hastalığın klinik tablosu, ciddi bir leğen enfeksiyonu biçimindedir. Bütün genel ve işlevsel belirtiler artmıştır; klinik muayenede, özellikle iki belirti dikkati çeker:

— elle muayene sırasında, karında bir kas direnci, hattâ bir kasılma bulunması (kasılma, daha çok karnın alt bölgesindedir ve yukarı doğru göbeği aşmaz);

— dölyolundan parmakla muayenede küçük leğende ağrılı bir kütle.

Douglas çıkmazı apsesi

Karın boşluğunun en alt bölümünde bir irin birikmesiyle tanımlanır. Çoğunlukla, yetersiz tedavi uygulanmış ivegen dölyatağı borusu iltihabını izler.

Kadın doğum muayenesinde, özellikle de göden barsağınm parmakla muayenesinde, Douglas çıkmazını dolduran, yumuşak kıvamlı, az ya da çok hacimli, iltihap kökenli bir ur bulgulanır.

Teşhis, dölyolunun arka çıkmazı düzeyinden Douglas çıkmazına iğneyle dirilerek doğrulanır.

Tehlikeli biçimler Karın zarı iltihabı

Yaygın karın zarı iltihabına (peritonit), günümüzde çok ender raslanır; ama karın zarının leğen organları ve çevresindeki karm zarının iltihaplanmasının genelleşmesi, özellikle de bir dölyatağı borusu irinlenmesinin (apse) karın zarı boşluğuna yırtılması gibi ciddi biçimlerin ihtilatları olarak ortaya çıkabilirler.

Hastalığın klinik tablosu, giderek ciddileşen bir enfeksiyon görünümündedir:

— genel durum bozulması;

— her zaman yüksek ateş;

— sürekli ağrılar;

— sindirim sistemi belirtilerinin (bulantı, kusma, v.b.) ortaya çıkması.

Elle muayenede karın zarı iltihabının başlıca

belirtisi ortaya çıkarılır: Karın kaslarında giderilemeyen ve ağrılı bir kasılma. Bütün karın bölgesinde genelleşmiş bu enfeksiyon tipinde, nedeni saptamak ve tedavi etmek için acil cerrahi girişim uygulamak gerekir.
Asivegen biçimler

Asivegen biçimlere, günden güne daha çok rastlanmaktadır. Bazen, kesin teşhis konmadan uygulanmış ya da yetersiz dozlarda bir antibiyotik tedavisinden sonra gelişirler.

Belirtiler, niteleyici değildir. Klinik tabloya, yorgunlukla artan bir ağrı egemendir. Genellikle, ateş yükselmesi yoktur. Muayenede, önemli bozunlar bulunur: Leğen bölgesinde, çoğunlukla hareketsiz, elle muayenede az ya da çok ağrılı kütleler. Kanın çökme hızı artmıştır. Bozunları göstererek kesin teşhis koyduracağından, mutlaka karın içine bakma muayenesi uygulanmalıdır.

Ayırıcı Teşhis

Karın içine bakma muayenesinin uygulanmaya başlanmasından önce, teşhis son derece güçtü; antibiyotik tedavisi gerektiren bir dölyatağı borusu iltihabının mı, acil girişim gerektiren bir apandis iltihabının mı, bir dış gebelik (dölyatağı dışı) durumunun mu, bir yumurtalık kistinin mi sözkonusu olduğunu saptamak nerdeyse olanaksızdı.

Günümüzde iki olasılık vardır: Hastanın, tam donatımlı bir hastaneye yakın olduğu durumlarda karın içine bakma muayenesi uygulanır ve sorun çözülür; bu muayeneyi uygulama olanağı yoksa, tam bir teşhis konamaz.

Dölyatağı borusu iltihabının mı, yoksa apandis iltihabının mı sözkonusu olduğundan en küçük kuşkuda, cerrah, girişimde bulunarak apandisin durumunu incelemeyi yeğ tutmalıdır.

Koruyucu tedavi

Cinsel hastalıkların önlenmesinde çok önemli adımlar atılmış olmasına karşın, hâlâ yapılması gereken pek çok şey vardır :

— cinsel enfeksiyonlara karşı (özellikle, son zamanlarda belirgin bir artış gösteren belsoğukluğuna karşı) koruyucu önlemler alınması ve hastalıklar ortaya çıktığında elden geldiğince erken ve etkili tedavi;

— düşük ve doğumlardan sonra enfeksiyonlara karşı önlemler alınması ve koruyucu bir tedavi uygulanması.

İyileştirici tedavi

İyileştirici tedavinin ilkeleri şunlardır:

— tedavi her şeyden önce acildir; çünkü, hastayı iyileştirmek, özellikle de, elden gelen bütün olanaklara başvurarak geçirgenliklerini korumak amacıyla, dölyatağı borularının anatomilerine uygun olarak düzelmelerini sağlamak gerekir. Tedavinin erkenliği, hastalığın geleceğini büyük ölçüde etkiler ve izler bırakmasını önemli ölçüde engeller;

— genellikle ilaç tedavisidir; iltihap giderici ilaçlara ve antibiyotiklere dayanır. Antibiyotikler, bakteri incelemelerinin sonucuna göre saptanarak, erken dönemde ve etkin biçimde uygulanmalıdır.

Antibiyotik tedavisi çoğunlukla, ilacın en iyi biçimde yayılmasını sağlayan damar içi iğneler biçiminde sürdürülür ve yüksek dozlarda karma antibiyotikler biçiminde uygulanır.

Ama, tedavi sıkı bir denetim gerektirdiğinden, bu uygulamaların tıbbi merkezlerde yapılması yerinde olur. Haftalarca sürdürülmesi gereken bu tedaviye, dölyatağı borularında sertleşme ve yapışıklıkların oluşumunu önlemek amacıyla, kortizon türevleri tipinde iltihap giderici ilaçlar eklenmelidir.

Hastalığın, apseli ya da karın zarı iltihaplı biçimleri, irinli dölyatağı borusu iltihapları ve yumurtalık apseleri, cerrahi girişim gerektirir. Girişim çoğunlukla, bozunun çıkarılmasına dayanır; sonra, karın zarı içi temizlenmeli ve antibiyotik tedavisine başlanmalıdır.

Bozunlar, aşırı büyükse ya da başka bozunlar da varsa (miyom, v.b.), hastanın yaş durumuna göre, dölyatağı borusu ve yumurtalıkları da kapsayan bir dölyatağı çıkarma işlemine başvurmak gerekir.

Döl Yatağı – Döl Yatağı Borusu Enfeksiyonlarının İzleri

Tedavi, ne kadar erken dönemde başlarsa başlasın ve ne kadar etkili olursa olsun, bir dölyatağı, dölyatağı borusu enfeksiyonunun izler bırakma olasılığı çok fazladır. Böyle durumlarda dölyatağı borularında sıvı toplanması (hidrosalpenks) ya da dölyatağmm konumunda bir anormallik gibi çok çeşitli bozunlar ortaya çıkabilir. Bütün bu bozunlar, çatı bölgesinde ağrılara ve kısırlığa neden olabilirler.

İzler (ağrılar ve kısırlık) bırakmasını önlemek amacıyla, ivegen dölyatağı borusu iltihaplarının hızla tedavi edilmesi gerekir.

Kötücül Yumurtalık Urları

2010-07-25T20:44:00.000-07:00

Sıvı içeren urlar olan yumurtalık kistlerinin yanısıra, daha ender raslanan, katı içerikli birçok yumurtalık uru çeşidi vardır.

Yumurtalık Kanserleri

2 grup ayırdetmek gerekir: Birincil kanserler; ikincil kanserler.

Birincil kanserler

İncelenmelerinden, yumurtalık kistlerinin yozlaşması bölümünde sözetmiştik. Bunlar, kistadeno kanserlerdir. Apansızın gelişebilirler ya da bir yumurtalık kistinin evrimine ihtilat olarak eklenebilirler.

Kistlerde olduğu gibi, seröz kanserler ve sümüksü kanserler ayırdedilir.

Seröz kistadenokanserler ya da tomurcuklu seröz kanserler

Bu kanserler, urun gerek içinde, gerekse dışında gelişebilen tomurcuklarla kaplıdır. Seröz kista: denokanserlerin bütün ciddiliğini, bu tomurcuklar oluşturur; çünkü çevreye yayılma ve yavaş »yavaş ve hiç bir engel tanımadan karın zarını, küçük leğeni ve ince barsağı kaplama eğilimindedirler.

Sümühsü kistadenokanserler

İyicil sümüksü kistadenomların, kötücül. yozlaşmasıyla oluşur. Bazen, iki taraflıdır. Kendiliğinden yırtılmalar ve leğen dokularına yapışmalar gösterir. Yırtılma sonucu, jelatinsi madde, karın içine yayılır (karın zarının jelatinsi hastalığı).

İkincil kanserler

Özellikle, aşağıdaki organların kanserleri, yumurtalığa yayılma (metastaz) yapabilirler:

— dölyatağı gövdesi kanseri (dölyatağı mukozası kanseri);

— meme kanseri;

— sindirim sistemi kanseri.

Teşhis

Yumurtalık kanserlerinin teşhisi, yumurtalık kistlerinin teşhisiyle aynıdır. Ama, yakın dönemdeki bir zayıflama ya da leğen ağrıları dikkat çekebilir ve yumurtalık urunun kötücül olduğunu düşündürebilirler.

Yumurtalık kanserinin teşhisi, çoğunlukla ameliyatta tomurcukların bulunmasıyla konur.

Evrim

Evrim, önceden kestirilemez; çünkü, bazı kanserlerin hızla tekrarlamasına karşılık, bazıları uzun süre değişmeden kalır ve iyileşmiş görünürler.

Yüzeyi büyük tomurcuklarla kaplı, kist biçiminde büyük yumurtalık uru. Yumurtalığın birincil kanseri sözkonusudur ve cerrahi girişim gerektirir.

Tedavi

Her şeyden önce cerrahidir.

Gerçekten ameliyat, kesin teşhisin konmasını, kanserin yaygınlığını değerlendirmeyi ve bütün bozunları çıkarmayı sağlar. Kanser teşhisinin. kesin olduğu durumlarda dölyatağınm tümünün ve 2 taraflı dölyatağı borularının çıkarılmasına dayanır.

Tekrarlamaları önlemek için, ameliyatlardan sonra, çoğunlukla ışın tedavisi uygulanır. Ayrıca, çıkarılması gereken yeni tomurcuklar bulunup bulunmadığım denetlemek için 4-6 ay sonra yeni bir girişimde bulunulabilir.

Öteki Yumurtalık Urları

Son derece ender raslanırlar ve genellikle ilgi çekici özellikler gösterirler.

— bazı urlar, cinsel içsalgı belirtileriyle açığa çıkarlar (hormon salgılayan yumurtalık urları). Bunlar, ya kadınlaştırıcı urlardır (küçük bir kızda erken ergenlik belirtilerine, yaşdönümünde bir kadında âdet kanamalarıyla ilgisi olmayan kanamalara, üreme etkinliği dönemindeki bir kadında âdet kanaması bozukluklarına yolaçabilirler) ya da erkekleştirici urlardır (tersine, âdet görmemeye, kıllanmaya ve ses kalınlaşmasına neden olurlar);

— Meigs sendromunda olduğu gibi bazı urlar, göğüs ve karın boşluğunda sıvı toplanmasına yol açarlar; bu sıvı, ancak yumurtalık uru çıkarıldıktan sonra yiter; bağdokusu uru tipinde iyicil bir ur bulunur;

Karın ipine bakma muayenesinde, sol dölyatağı borusunda, başlangıç döneminde ivegen iltihap. Dölyatağı borusunun hacminin arttığı, ödemli ve aşırı damarlı olduğu görülmektedir.

— bazı urlar, yumurtalığın üreme hücrelerinden (yumurtacık hücreleri), yani yumurtacığa dönüşen hücrelerden gelişirler: Bu urlara disgerminomlar denir. Bütün bu urların, ameliyatla çıkarılmaları (bağdokusu uru dışında) gerekir; çünkü, gelecekleri önceden kestirilemez.

İlkyardım Uygularken Hastalıklardan Korunma

2010-07-25T20:43:00.000-07:00

Hastalık Bulaşımı

İlkyardım uygularken hastalık kapma risld çok düşüktür. Fakat eğer hastadan hava veya kan yoluyla size bulaşabilecek hastalıklardan kendinizi nasıl koruyacağınızı bilirseniz, bu risk daha da düşük olacaktır.

Kan Yoluyla Bulaşan Hastalıklar
Bazı hastalıklar, o hastalığı taşıyan insanların kanı yoluyla bulaşır. Hepatit B, C ve HIV virüsleri gibi hastalık etkenlerini taşıyan hastaların kanıyla temas etmek, o hastalığın size de bulaşmasına yol açabilir.

Hepatit, karaciğerde görülen viral bir enfeksiyondur. Hepatit B virüsü (HBV) ve hepatit C.vi-rüsleri (HCV), karaciğerde uzun dönemli ciddi rahatsızlıklar yaratabileceği gibi, karaciğer kanserine de yol açabilir. HBV’den korunmak için bir aşı mevcuttur fakat HCV için böyle bir aşı yoktur. Sağlık alanında çalışanların hepatit B aşısını yaptırması uygundur.

HIV (Human Immunodeficiency Virüs) kan yoluyla bulaşabilen ve dünyada yaygın bir ölüm sebebi olarak bilinen AİDS (acquired immunodefici-ency syndrome=kazanılmış bağışıklık sistemi yetersizliği) etkenidir. HIV enfeksiyonlarından koruyabilecek bir aşı yoktur.

Hava Yoluyla Bulaşan Hastalıklar

Öksürme, hapşırma gibi sebeplerle havaya geçen hastalık etkenleri, tüberküloz (TBVun da dahil olduğu pek çok hastalığa yol açabilir. TB, bir bakterinin sebep olduğu ve son yıllarda görülme sıklığı artmış bir akciğer enfeksiyonudur ve bazen ölüme dahi yol açabilir. Genellikle ilkyardım uygulayan kişi, hastanın tüberkülozlu olduğunu bilmeyecektir. Öksürüğü olan ve kalabalık yerlerde yaşayan herkesin tüberkülozlu olabileceğini varsayın. Diğer belirtiler, yorgunluk, kilo kaybı, göğüs ağrısı ve balgamda kan olmasıdır. Bu gibi durumlarda eğer cerrahi bir maske varsa onu kullanın, yoksa ağzınızı ve burnunuzu kapatacak şekilde bir mendil bağlayın.

Korunma

Çoğu durumda basit önlemler alınarak ve basit kurallara uyarak hastalık etkeni mikroorganizmaların vücuda girmesi engellenebilir. En sık uygulanan korunma yöntemi, eldiven takmaktır. Bütün ilkyardım çantalarında, eldiven mutlaka bulunmalıdır.

Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler

Mümkün olan her durumda koruyucu eldiven giyin.

Bazı acil durumlarda gözler için koruyucu maske veya standart cerrahi maske gerekebilir ama genellikle ilkyardım uygulayacak kişilerin bu araçlara ihtiyacı olmayacaktır. Ağızdan ağıza suni solunum uygulaması durumunda, ağız bariyeri kullanılabilir ya da hastanın ağzına bir mendil veya örtü örtülerek, bu yolla bulaşabilecek hastalıklardan korunulabilir.

Herzaman tüm kan ve diğer vücut sıvılarının enfeksiyon bulaştırma riski olduğu akılda tutulmalıdır. Görülecek miktarda kan veya vücut sıvısı bulunmuyorsa bile kendinizi koruyun.

İlkyardım uygulayıcıları, aşağıdaki adımları takip ederek kendilerini ve de başkalarını hastalık bulaşması riskinden koruyabilirler:

Ağız bariyeri ile suni solunum uygulanması

1. Eldiven takın. Eğer eldiven yoksa ellerinize plastik torbalar geçirin ya da su geçirmez birşeyle ellerinizi sarın.

2. Etrafta kan veya enfeksiyon bulaştırabilecek başka şeyler varsa bunları da emici bir bezle temizleyin.

3. Eğer vücudunuzun herhangi biryerine bulaşan birşey varsa, uygun dezenfektan bir maddeyle o bölgeyi temizleyin.

4. Enfeksiyon bulaşmış olabilecek bütün malzemeleri kimseye zarar vermeyecek şekilde çöpe atın.

5. İlkyardım müdahalenizi tamamladıktan sonra, ellerinizi sabunla yıkayın.

6. Eğer herhangi birşekilde size enfeksiyon bulaşmış olabileceğini düşünüyorsanız, doktora başvurun.

► Kurtarıcı Kişinin Tepkileri

Ciddi yaralanma veya hastalık durumlarında ilkyardım uygulamak stresli bir iştir, insan duygusal bir çöküş yaşayabilir ve bazen bu, post-travmatik stres bozukluğu olarak bilinen tabloya kadar varabilir. Başlıca belirtisi depresyon olan bu durumda profosyonel yardım alınması gerekebilir.

İş Sağlığı ve Güvenliği

2010-07-25T20:42:00.000-07:00

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından, 09 Aralık 2003 Tarihli Resmi Gazetede yayınlanan İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetmeliği:
Mesleki risklerin önlenmesi, sağlık ve güvenliğin korunması, risk ve kaza faktörlerinin ortadan kaldırılması durumunda kalacaktır. Eğer daha önceden başka bir insana yardım etme ihtimalini düşünmüş seniz, sizin ilkyardıma dahil olma olasılığınız daha yüksektir. Bundan dolayıdır acil durumda yardım etme kararını vermede asıl önemli anından öncesidir.

Olay Yerini Değerlendirmek
Eğer acil durum sırasında olay yerindeyseniz, birkaç saniyenizi ayırarak olay yerini incelemek için şu konuya dikkat edin:
1. Sizin için, kazazedeler ve diğer görgü tanıkları için risk olabilecek unsurlar var mı? (Örneğin trafik levhası, elektrik kabloları, saldırgan…) Her zaman kendinize olay yerinin güvenli olup olmadığı sorusunu sorun.
2, Ne olduğu konusunda izleniminiz nedir? Durum bir hastalığa mı bağlı yoksa bir kazaya mı, ciddi mi hafif mi?
3. Kaç kişi olaya dahil? Bazı durumlarda birden fazla kazazede olabilir, bunun için etrafınıza bakın ve başka yardıma ihtiyacı olan var mı diye sorun.

► 112′yi Arayın
Türkiye’de ilkyardım gerektiren her durumda telefon iletişimleri, 112 acil telefon numarası üzerine gerçekleştirilir. Bazen 112′yi aramakta geç kalınabilir veya ambulans çağırmak, hasta için daha uygun olmasına rağmen özel araçla tıbbi bakım ünitesine transferi söz konusu olabilir. Neyse ki yaralanmaların ve ani rahatsızlıkların çoğunda acil gerekmeden, sadece ilkyardım yeterli olacaktır. „ buna rağmen, acil tıbbi tedavinin gerektiği durumları da bilmek gerekir.

Tıbbi Tedavi Gereken Durumlar

Tıbbi tedavi gereken durumları anlamak için basit yaralanmalar ve rahatsızlıklar ile yaşamı tehdit eden durumlar arasındaki farkları bilmek gerekir. Örneğin, üst karın bölgesindeki ağrıların sebebi sindirim bozuklukları, ülserler veya kalp krizinin erken belirtileri olabilir. Islık şeklinde solunum sesleri, astımlı bir hastanın cebinde taşıdığı solunum rahatlatıcı ilacından alarak rahatlayabileceği bir durum olabilecekken, daha ciddi bir durumun örneğin arı sokmasına bağlı gelişen allerjik bir reaksiyonun belirtisi de olabilir.

Bölüm 2: Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler
Her kesik dikiş gerektirmeyeceği gibi, her yanık da tıbbi tedavi gerektirmez. Bununla birlikte, eğer yanılma ihtimali varsa, güvenli tarafta olmak herzaman daha doğrudur. Ciddi bir durum gerçekleştiğinde ilk olarak 112′yi arayın. 112 aranmadan önce doktor, hastane, akrabalar, arkadaşlar veya komşular aranmamalıdır. Bu, sadece zaman kaybettirir. 112′nin aranması gereken durumlar için size rehber olacaktır.

112 Aranırken Dikkat Edilmesi Gerekenler

Türkiye’de ilkyardım gerektiren her durumda telefon iletişimleri, 112 acil telefon numarası üzerinden gerçekleştirilir. 112 aranıldığında sizden aşağıdaki bilgiler istenecektir:
1. Hastanın nerede olduğunu bildirin. Adres, sokak ve cadde ismi ve bulunmanızı kolaylaştıracak diğer bilgileri verin. Ayrıca hastanın bulunduğu yeri tam olarak bildirin (örneğin giriş katı).
2. Aradığınız telefonun numarasını ve isminizi bildirin. Bu 112′ye yapılan hatalı bildirimleri engelleyebileceği gibi, ek bilginin gerekli olduğu durumlarda geri aranabilmenizi de sağlar.
3. Ne olduğunu bildirin (örneğin bir işçi merdivenden düştü ve hareket etmiyor).
4. Kaç kişinin yardıma ihtiyacı olabileceğini bildirin (örneğin bir kamyondan yola sızan bir sıvı var).
5. Hastanın durumunu bildirin (örneğin kafasından kan akıyor) ve sizin o ana kadar yaptığınız müdahaleyi anlatın (örneğin kanayan bölgeye basınç uygulamak).
Karşı taraf kapatabileceğinizi söyleyene kadar kesinlikle telefonu kapatmayın. Bazı durumlarda size telefonda yapmanız gerekenler bildirilebilir, onları uygulayın. Eğer telefon eden siz değilseniz, telefonda konuşan kişinin durumu size bildirmesini sağlayın ve telefon edildiğinden emin olun.

ilkyardım
112′nin aranması gereken durumlar Eğer aşağıdaki soruların herhangi birine cevabınız evetse veya emin değilseniz acilen 122′yi aramanız gerekir:
• Hastanın durumu yaşamı tehdit edici mi?
• Hastanın durumu hastane yolunda daha da kötüleşip yaşamı tehdit edici hal alabilir mi?
• Hasta tıbbi donanım ve ekipman gerektiren bir durumda mı?
• hastaneye olan mesafe ve trafik şartları gecikmeye sebep olacak mı?
Aşağıdaki özel durumlar söz konusu olduğunda da 112 aranmalıdır:
• Bayılma
• Göğüs veya karın ağrıları veya basınç
• Ani baş dönmesi, güçsüzlük ve görüş bozuklukları
• Solunumda zorluk ve nefes darlığı
• Ciddi veya dirençli kusma
• Vücudun herhangi bir yerinde ani ve şiddetli ağrı
• intihara veya başkasına zarar vermeye yönelik duygular
• “0-15 dakika baskı uygulanmasına rağmen durmayan kanamalar
• Yaralanmayı takiben gelişen hareket ve duyu problemleri
• El veya yüzdeki kesikler
• Delici yaralanmalar
• Yaranın içinde cam veya metal gibi yabancı cisimlerin kalması olasılığı
• Hayvan ve insan ısırıkları
• Halüsinasyonlar ve düşünce bozuklukları
• Ateş ve baş ağrısıyla ilişkisi olan ense sertliği ı
• Küçük çocuklarda aşırı şişkin veya içeri çökük bıngıl
• Yüksek ateşe eşlik eden koma veya dengesiz davranışlar
• Kafa travmalarından sonra ortaya çıkan birbirine eşit büyüklükte olmayan göz bebekleri, bilinç kaybı, körlük, dengesizlik veya yineleyen kusmalar
1 Omurilik yaralanmaları 1 Ciddi yanıklar 1 Zehirlenmeler İlaçların doz aşımı
Bölüm 2: Acil Durumlarda Yapılması Gerekenler
► Yardım Etmek: Genellikle hayati değerde müdahaleler, durumu ilk farkeden kişi tarafından anında yapıldığında başarılı olur. Bu kişiler de genellikle görgü tanıklarıdır.

Şifa penceresi

Zencefil

Makattan Kan gelmesi(Rektal Kanama)

Cilt Kanseri

Cilt Kanseri Önlenebilirmi?

Cilt Kanseri Belirtileri

Elmanın faydaları

İdeal kilonuzu yaka­lamak ve onu korumak

Zayıflamanın 5 özel formülü

Doğru zayıflamak için uzman tavsiyeleri

Gebe Kadının Ağız ve Diş Koruması

Bebeğin İlk Dişlerin Çıkması

Ağız Biçim Bozuklukları – Çene Ortopedisi

Ağız Hastalıkları – Oluşum Bozuklukları

Ağız İltihapları

Diş

Anne Karnında Dişler

Süt Dişlerinin Çıkışı

Diş Çürükleri

Diş ile İlgili Kötü Alışkanlıklar

Diş Hastalıkları

Dişlerin Boyanması

Diş Kazaları

Çocuklarda Diş Çürükleri Nasıl Önlenir?

Diş Bozuklukları

Dişlerin Sağlıklı Olması

Ağız Ve Boğazda İltihaplanma

Ağız kokusu

Bademcik

Çocuklarda Diş Çıkarma

Diş Ağrısı

Diş Çürümesini Önlemek

Çekici ve Seksi Görünmek için Kıyafet Seçimi

Kıyafet Seçerken Renk Uyumu

2010 Sonbahar Kış Modası

2010 sonbahar-kış modasında neler giyeceğiz, yakından bakalım.

Beyaz Gömlek

Taytlar

Giysilerle Zayıf Görünmenin Yolları

Ev Dekorasyonu Fikirleri Ev Dekorasyon Modası

Bu Yılın En Moda Rengi Yeşil

Doğru Giyinmenin Kuralları

TEN VE SAÇINIZA En uygun renkler

Moda hakkında ansiklopedik bilgi

Gençlik ve Moda

Kadın Olmanın Şartları

Genç Kızlarda İdeal Evlilik Yaşı

Genç Kızlar Tatil Arkadaşlarını Nasıl Seçmeli

Genç Kızlar İçin Arkadaşlık İlişkileri

Genç Kızlar Boş zamanlarını Nasıl Değerlendirir.?

İki Neslin Kopması

Eski Türk Kadınlarında Güzellik

Genç Kızın Ergenlik Döneminde Çevresiyle İlişkileri

Genç Kızdaki İlk Değişiklikler

Kız Çocukları Neden Geç Gelişir

Kızların Değişimlere Uğrama Sebebi

Fizyolojik Gelişim

Menopoz Sonrası Alzheimer Hastalığının Önlenmesi

Döl Yatağı Borularının Bağlanması

Makroskopik Anatomi

Kadınlarda Meme Kanseri

Kadınlarda Meme Bezinin Oluşumu

Kadınlarda Sütün Oluşumu

Kadınlardaki Kısırlıklar

Dış Üreme Organının Kanserli Bozunları

Bartholin Bezleri İltihapları

Döl Yolu İltihapları

Döl Yatağı Boynu Kanseri

Döl Yatağı Miyomu

Döl Yatağı Borusu Kanseri

Süreğen Döl Yatağı Borusu İltihapları

İvegen Döl Yatağı Boruları İltihapları

Kötücül Yumurtalık Urları

İlkyardım Uygularken Hastalıklardan Korunma

İş Sağlığı ve Güvenliği

İdeal kilonuzu yakalamak ve onu korumak